بخش ۳۱ - سوگند اسفندیار بر کین ارجاسپ، جان دادن فرشیدورد و تاختن بر طلایهٔ ترکان
چو شب شد چو آهرمن کینهخواه
خروش جرس خاست از بارگاه
بران بارهٔ پهلوی برنشست
یکی تیغ هندی گرفته به دست
چو نوشاذر و بهمن و مهرنوش
برفتند یکسر پر از جنگ و جوش
ورا راهبر پیش جاماسپ بود
که دستور فرخنده گشتاسپ بود
ازان بارهٔ دژ چو بیرون شدند
سواران جنگی به هامون شدند
سپهبد سوی آسمان کرد روی
چنین گفت کای داور راستگوی
توی آفریننده و کامگار
فروزندهٔ جان اسفندیار
تو دانی که از خون فرشیدورد
دلم گشت پر درد و رخساره زرد
گر ایدونک پیروز گردم به جنگ
کنم روی گیتی بر ارجاسپ تنگ
بخواهیم ازو کین لهراسپ شاه
همان کین چندین سر بیگناه
برادر جهان بین من سی و هشت
که از خونشان لعل شد خاک دشت
پذیرفتم از داور دادگر
که کینه نگیرم ز بند پدر
به گیتی صد آتشکده نو کنم
جهان از ستمگاره بیخو کنم
نبیند کسی پای من بر بساط
مگر در بیابان کنم صد رباط
به شاخی که کرگس برو نگذرد
بدو گور و نخچیر پی نسپرد
کنم چاه آب اندرو صدهزار
توانگر کنم مردم خیش کار
همه بیرهان را بدین آورم
سر جادوان بر زمین آورم
بگفت این و برگاشت اسپ نبرد
بیامد به نزدیک فرشیدورد
ورا از بر جامه بر خفته دید
تن خسته در جامه بنهفته دید
ز دیده ببارید چندان سرشک
که با درد او آشنا شد پزشک
بدو گفت کای شاه پرخاشجوی
ترا این گزند از که آمد به روی
کزو کین تو باز خواهم به جنگ
اگر شیر جنگیست او گر پلنگ
چنین داد پاسخ که ای پهلوان
ز گشتاسپم من خلیدهروان
چو پای ترا او نکردی به بند
ز ترکان بما نامدی این گزند
همان شاه لهراسپ با پیر سر
همه بلخ ازو گشت زیر و زبر
ز گفت گُرَزم آنچ بر ما رسید
ندیدست هرگز کسی نه شنید
بدرد من اکنون تو خرسند باش
به گیتی درخت برومند باش
که من رفتنیام به دیگر سرای
تو باید که باشی همیشه به جای
چو رفتم ز گیتی مرا یاددار
به بخشش روان مرا شاددار
تو پدرود باش ای جهان پهلوان
که جاوید بادی و روشنروان
بگفت این و رخسارگان کرد زرد
شد آن نامور شاه فرشیدورد
بزد دست بر جامه اسفندیار
همه پرنیان بر تنش گشت خار
همی گفت کای پاک برتر خدای
به نیکی تو باشی مرا رهنمای
که پیش آورم کین فرشیدورد
برانگیزم از رود وز کوه گرد
بریزم ز تن خون ارجاسپ را
شکیبا کنم جان لهراسپ را
برادرش را مرده بر زین نهاد
دلی پر ز کینه لبی پر ز باد
ز هامون بیامد به کوه بلند
برادرش بسته بر اسپ سمند
همی گفت کاکنون چه سازم ترا
یکی دخمه چون برفرازم ترا
نه چیزست با من نه سیم و نه زر
نه خشت و نه آب و نه دیوارگر
به زیر درختی که بد سایهدار
نهادش بدان جایگه نامدار
برآهیخت خفتان جنگ از تنش
کفن کرد دستار و پیراهنش
وزانجا بیامد بدان جایگاه
کجا شاه گشتاسپ گم کرد راه
بسی مرد ز ایرانیان کشته دید
شده خاک و ریگ از جهان ناپدید
همی زار بگریست بر کشتگان
پر از درد دل شد ازان خستگان
به جایی کجا کرده بودند رزم
به چشم آمدش زرد روی گُرَزم
به نزدیک او اسپش افگنده بود
برو خاک چندی پراگنده بود
چنین گفت با کشته اسفندیار
که ای مرد نادان بد روزگار
نگه کن که دانای ایران چه گفت
بدانگه که بگشاد راز از نهفت
که دشمن که دانا بود به ز دوست
ابا دشمن و دوست دانش نکوست
براندیشد آنکس که دانا بود
به کاری که بر وی توانا بود
ز چیزی که افتد بران ناتوان
به جستنش رنجه ندارد روان
از ایران همی جای من خواستی
برافگندی اندر جهان کاستی
ببردی ازین پادشاهی فروغ
همی چاره جستی بگفت دروغ
بدین رزم خونی که شد ریخته
تو باشی بدان گیتی آویخته
وزان دشت گریان سراندر کشید
به انبوه گردان ترکان رسید
سپه دید بر هفت فرسنگ دشت
کزیشان همی آسمان تیره گشت
یکی کنده کرده به گرد اندرون
به پهنای پرتاب تیری فزون
ز کنده به صد چاره اندر گذشت
عنان را نهاده بران سوی دشت
طلایه ز ترکان چو هشتاد مرد
همی گشت بر گرد دشت نبرد
برآهیخت شمشیر و اندر نهاد
همی کرد از رزم گشتاسپ یاد
بیفگند زیشان فراوان به راه
وزان جایگه رفت نزدیک شاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
اهریمن (اشاره) گشتاسپ فرشیدورد لهراسپ نوشاذر بهمن مهرنوش جاماسپ اسفندیار گرزم
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، اسفندیار به میدان جنگ میرود تا از انتقام خون فرشیدورد برآید. او در حین حرکت به جنگ، با برادرش فرشیدورد که در بستر مرگ است، صحبت میکند و فرشیدورد او را به صبر و تلاش در جنگ تشویق میکند. فرشیدورد برای اسفندیار آرزو میکند که پیروزی را بدست آورد و بر دشمنان انتقام بگیرد. اسفندیار پس از وداع با برادرش از دشت میگذرد و به نبرد با ترکان میپردازد، جایی که تعدادی از دشمنان را شکار میکند و به سوی گشتاسپ میشتابد.
هوش مصنوعی: وقتی شب فرا میرسد و آهرمن، که تجسدی از کینه و شر است، به خشم میآید، صدای جرس از بارگاه بلند میشود.
هوش مصنوعی: او بر پشت اسب هندی نشسته است و یک شمشیر هندی در دست دارد.
هوش مصنوعی: نوشاذر، بهمن و مهرنوش که از شخصیتهای برجسته هستند، به طور کامل به میدان جنگ و درگیریها رفتند.
هوش مصنوعی: ورا که راهنمای سپاه بود، پیش جاماسپ، که فرماندهی خوشبخت گشتاسپ بود، قرار داشت.
هوش مصنوعی: پس از خروج سواران جنگی از دژ، آنها به سمت هامون (نواحی بیابانی یا دشت) رفتند.
هوش مصنوعی: سپهبد (اسفندیار) به سوی آسمان رو کرد و گفت: ای داور (خداوند) راستگو،
هوش مصنوعی: خداوندی که آفریننده و موفق و روشنگر جان اسفندیار است.
هوش مصنوعی: تو میدانی که به خاطر خون فرشیدورد، دل من پر از درد شده و رنگ چهرهام زرد شده است.
هوش مصنوعی: اگر در جنگ پیروز شوم، چهرهٔ زمین را بر ارجاسپ (دشمن) تنگ و سخت میکنم و از او انتقام میگیرم.
هوش مصنوعی: ما از ارجاسپ، که دشمن لهراسپ شاه است، انتقام میخواهیم و به خاطر کشتن تعداد زیادی از بیگناهها نمیتوانیم از این کینه چشمپوشی کنیم.
هوش مصنوعی: برادر من، با دیدی وسیع، که در جنگها کشته شده و سی و هشت نفر از آنها به خاطر خون آنها، زمین دشت به رنگ لعل درآمده است.
هوش مصنوعی: من از خدای دادگر قبول کردم که به خاطر بند پدرم، کینه و دشمنی نداشته باشم.
هوش مصنوعی: در دنیای کنونی، صد آتشکده میسازم و تلاش میکنم که جهان را از سرزمینهای ظالم خالی کنم تا مردم بتوانند در آرامش و راحتی زندگی کنند.
هوش مصنوعی: کسی نمیتواند پای من را بر آن تخت و بساط مشاهده کند مگر اینکه در بیابان، صد مکان و اردوگاه بسازم.
هوش مصنوعی: به درختی که دارکوب (کرگس) به آن نمیتواند نزدیک شود، نه گور (خرگوش) به آنجا میآید و نه شکار (نخچیر) به آن توجهی دارد.
هوش مصنوعی: من در چاهی که هزارها توانگر از آن آب مینوشند، کار مردم خود را به انجام میرسانم.
هوش مصنوعی: با این کار، همهٔ کسانی را که بیراه و گمراه هستند تحت سلطه میآورم و جادوگران را بر زمین میزنم.
هوش مصنوعی: اسفندیار این سخن را گفت و سوار بر اسپ خود به سمت فرشیدورد رفت تا با او نبرد کند.
هوش مصنوعی: او، یعنی فرشیدورد، زنی را که در خواب دیده بود، در حالتی خسته و غمگین در لباسهایش مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: از چشمانش آنقدر اشک ریخت که پزشک که با درد او آشنا بود، به شدت تحت تأثیر قرار گرفت.
هوش مصنوعی: به او گفتند، ای شاه جنگطلب، این درد و مصیبت از کجا بر تو نازل شده است؟
هوش مصنوعی: من از کسی که کینه تو را به دوش دارد، انتقام میگیرم، حتی اگر او جنگجوی قهاری چون شیر یا پلنگ باشد.
هوش مصنوعی: او به پهلوان میگوید که من از دودمان گشتاسپ هستم و به همین خاطر دارای روحی بلند و نیکو هستم.
هوش مصنوعی: چرا تو پاهایت را به بند نیاوردی و از ترکان نام نبردی تا ما را به دچار شدن این آسیب متهم کنی؟
هوش مصنوعی: شاه لهراسپ و پیر سر، همگی مردم بلخ را تحت تأثیر خود قرار دادند و اوضاع را به هم ریختند.
هوش مصنوعی: آنچه که بر ما گذشته و نشان داده شده، از زبان گرزم (شخصیتی در داستان) بیان شده است؛ هرگز کسی چنین واقعهای را نه دیده و نه شنیده است.
هوش مصنوعی: به خاطر درد من اکنون خوشحال باش و در دنیا مثل درختی تناور و تنومند باش.
هوش مصنوعی: من به زودی به دنیای دیگر میروم، تو باید همیشه در این دنیا حضور داشته باشی و از یاد من غافل نشوی.
هوش مصنوعی: وقتی که من از این دنیا رفتنم را فراموش نکن و در یاد من باش، و با نیکی و بخشش به روح من شادی ببخش.
هوش مصنوعی: ای جهانپهلوان، تو را وداع میگویم، زیرا تو جاودانه و روشندل خواهی بود.
هوش مصنوعی: اسفندیار این را گفت و صورتش رنگ باخت و شاه نامی فرشیدورد هم به همین حال درآمد.
هوش مصنوعی: اسفندیار دستش را بر لباس خود زد و آن لباس پرنیان (نرم و لطیف) به مانند خار شد، یعنی به شکل نامناسبی درآمد.
هوش مصنوعی: او گفت: ای خدای پاک و برتر، امیدوارم به خوبیهای تو، تو مرا هدایت کنی.
هوش مصنوعی: به خاطر انتقام خون فرشیدورد، من دشمن را از رود و کوه به جنگ میآورم.
هوش مصنوعی: میخواهم خون ارجاسپ را بریزم و جان لهراسپ را نجات دهم.
هوش مصنوعی: اسفندیار برادرش فرشیدورد را که مرده بر روی زین اسب گذاشته، با قلبی پر از کینه و دهانی پر از باد (ناله و فریاد) به سمت دشمنان میراند.
هوش مصنوعی: از منطقهٔ هامون (دامنهٔ کوهها) به کوههای بلند آمد و برادرش که بر روی اسب سمند (نوعی اسب) نشسته بود، را با خود آورد.
هوش مصنوعی: اسفندیار میگوید: حالا چه کار کنم برای تو؟ باید برایت جایی شبیه به دخمه درست کنم که تو را در آن قرار دهم.
هوش مصنوعی: با من هیچ چیزی نیست، نه طلا و نقره، نه آجر و نه آب، و نه دیواری برای حفاظت.
هوش مصنوعی: اسفندیار در زیر درختی که سایهاش خوب و معروف است، به قبرت میرسد.
هوش مصنوعی: اسفندیار با خشم و تنفر، لباسهای جنگیاش را از تن خارج کرد و آنها را به عنوان کفن آماده ساخت، یعنی آمادهٔ مرگ و نبردی پراشتباه است.
هوش مصنوعی: از آنجا به آن محل آمدند که شاه گشتاسپ، راه را گم کرده بود.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردان ایرانی کشته شدهاند و اکنون بدنهایشان در زیر خاک و شن ناپدید گشته است.
هوش مصنوعی: او به شدت بر کشتههای ایرانیان گریه و زاری کرد و از دیدن آنها که از درد و رنج گذشتند، دلش پر از اندوه شد.
هوش مصنوعی: به جایی که جنگی برپا شده بود، چهرهٔ زرد و ناخوش یکی از جنگجویان به نام گُرَزم به چشمش آمد.
هوش مصنوعی: در نزدیک اسفندیار، اسبش زمین را زیر پای خود ناخودآگاه خاکی ایجاد کرده بود و به سمتش پراکنده شده بود.
هوش مصنوعی: اسفندیار به کشتهای که در میدان نبرد قرار دارد میگوید: ای مرد نادان، تو که در این روزگار بیخبر هستی، چه میکنی؟
هوش مصنوعی: به سخنان دانای ایران، حکیم و خردمند، توجه کن که در آن زمان، رازهای پنهانی را فاش کرد.
هوش مصنوعی: دشمن و دوست بر اساس دانش و آگاهی باید تشخیص داده شوند؛ زیرا دانایی مهمتر از وابستگی به دوستی یا دشمنی است.
هوش مصنوعی: کسی که آگاه و داناست، در مورد کارهایی که به او سپرده میشود، تأمل و فکر میکند و به درستی میسنجد که آیا از عهدهی آنها برمیآید یا نه.
هوش مصنوعی: انسانی که ناتوان است، وقتی چیزی بر او بیفتد یا به او آسیب برساند، برای جستجوی آن نه خود را به زحمت میاندازد و نه تلاش میکند تا آن را به دست آورد.
هوش مصنوعی: تو از ایران میخواست که جای من را بگنجانی و در نتیجه، در جهان چیزهای کمتری به وجود آید.
هوش مصنوعی: تو نور پادشاهی را از میان بردهای و همواره به دنبال چارهای بودهای و در این راه دروغ میگویی.
هوش مصنوعی: در این جنگی که خون زیادی ریخته شده، تو باید به نام و یاد این دنیا مرتبط باشی و در خاطرها بمانی.
هوش مصنوعی: از آن دشت، با صدای گریه و ناله، به سوی جمعیت انبوهی از ترکها رفتند.
هوش مصنوعی: سپه (ارتش) دید که بر پهنای هفت فرسنگ دشت، گرد و غبار زیادی برخاست و به خاطر آن، آسمان تیره و تار شده است.
هوش مصنوعی: در میان آن دشت، یک گودالی (کنده) به وجود آمده است که به اندازهای است که میتوان تیر را از آن پرتاب کرد و در واقع به وسعت آن اشاره دارد.
هوش مصنوعی: اسفندیار، با صد تدبیر و راهحل، از درختی که کندن آن سخت بوده، عبور میکند و افسار اسب را به سمت دشت میکشد.
هوش مصنوعی: گروهی از ترکان به تعداد هشتاد نفر به دور دشت نبرد میچرخیدند.
هوش مصنوعی: اسفندیار شمشیرش را بلند کرد و در دلش به یاد گشتاسپ (پادشاه) میاندیشید و آماده میشد تا به جنگ بپردازد.
هوش مصنوعی: اسفندیار در جنگ با ترکان، دشمنان را به سوی خود راند و در این راه بسیار از آنها را به قتل رساند و سپس به نزد شاه (گشتاسپ) رفت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.