بخش ۲۹ - گریز و محاصرهٔ گشتاسپ بر کوه، پشیمانی از بند اسفندیار و رفتن جاماسپ به دژ گنبدان
سرانجام گشتاسپ بنمود پشت
بدانگه که شد روزگارش درشت
پس اندر دو منزل همی تاختند
مر او را گرفتن همی ساختند
یکی کوه پیش آمدش پرگیا
بدو اندرون چشمه و آسیا
که بر گرد آن کوه یک راه بود
وزان راه گشتاسپ آگاه بود
جهاندار گشتاسپ و یکسر سپاه
سوی کوه رفتند ز آوردگاه
چو ارجاسپ با لشکر آنجا رسید
بگردید و بر کوه راهی ندید
گرفتند گرداندرش چار سوی
چو بیچاره شد شاه آزادهخوی
ازان کوهسار آتش افروختند
بدان خاره بر خار میسوختند
همی کشت هر مهتری بارگی
نهادند دلها به بیچارگی
چو لشکر چنان گردشان برگرفت
کی خوش منش دست بر سر گرفت
جهاندیده جاماسپ را پیش خواند
ز اختر فراوان سخنها براند
بدو گفت کز گردش آسمان
بگوی آنچ دانی و پنهان ممان
که باشد بدین بد مرا دستگیر
ببایدت گفتن همه ناگزیر
چو بشنید جاماسپ بر پای خاست
بدو گفت کای خسرو داد و راست
اگر شاه گفتار من بشنود
بدین گردش اختران بگرود
بگویم بدو هرچ دانم درست
ز من راستی جوی شاها نخست
بدو گفت شاه آنچ دانی بگوی
که هم راست گویی و هم راهجوی
بدو گفت جاماسپ کای شهریار
سخن بشنو از من یکی هوشیار
تو دانی که فرزندت اسفندیار
همی بند ساید به بد روزگار
اگر شاه بگشاید او را ز بند
نماند برین کوهسار بلند
بدو گفت گشتاسپ کای راستگوی
بجز راستی نیست ایچ آرزوی
به جاماسپ گفت ای خردمند مرد
مرا بود ازان کار دل پر ز درد
که اورا ببستم بران بزمگاه
به گفتار بدخواه و او بیگناه
همانگاه من زان پشیمان شدم
دلم خسته بد سوی درمان شدم
گر او را ببینم برین رزمگاه
بدو بخشم این تاج و تخت و کلاه
که یارد شدن پیش آن ارجمند
رهاند مران بیگنه را ز بند
بدو گفت جاماسپ کای شهریار
منم رفتنی کاین سخن نیست خوار
به جاماسپ شاه جهاندار گفت
که با تو همیشه خرد باد جفت
برو وز منش ده فراوان درود
شب تیره ناگاه بگذر ز رود
بگویش که آنکس که بیداد کرد
بشد زین جهان با دلی پر ز درد
اگر من برفتم بگفت کسی
که بهره نبودش ز دانش بسی
چو بیداد کردم بسیچم همی
وزان کردهٔ خویش پیچم همی
کنون گر بیایی دل از کینه پاک
سر دشمنان اندر آری به خاک
وگرنه شد این پادشاهی و تخت
ز بن برکنند این کیانی درخت
چو آیی سپارم ترا تاج و گنج
ز چیزی که من گرد کردم به رنج
بدین گفته یزدان گوای منست
چو جاماسپ کو رهنمای منست
بپوشید جاماسپ توزی قبای
فرود آمد از کوه بیرهنمای
به سر بر نهاده کلاه دو پر
برآیین ترکان ببسته کمر
یکی اسپ ترکی بیاورد پیش
ابر اسپ آلت ز اندازه بیش
نشست از بر باره و آمد به زیر
که بد مرد شایسته بر سان شیر
هرانکس که او را بدیدی به راه
بپرسیدی او را ز توران سپاه
به آواز ترکی سخن راندی
بگفتی بدان کس که او خواندی
ندانستی او را کسی حال و کار
بگفتی به ترکی سخن هوشیار
همی راند باره به کردار باد
چنین تا بیامد بر شاه زاد
خرد یافته چون بیامد به دشت
شب تیره از لشکر اندر گذشت
چو آمد به نزد دژ گنبدان
رهانید خود را ز دست بدان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
گشتاسپ ارجسپ جاماسپ اسفندیار
هوش مصنوعی: در این بخش از داستان شاهنامه، گشتاسپ که به پادشاهی و قدرت خود میبالد، به فکر آزادی پسرش اسفندیار که در بند است، میافتد. او و سپاهش برای محاصره کوهی که اسفندیار در آن گرفتار شده، به حرکت درمیآیند. اما ارجاسپ و لشکریانش مانع از پیشرفت آنان میشوند و گشتاسپ در تنگنای سختی قرار میگیرد. او از جاماسپ، دانای برجسته، میخواهد تا راهی برای نجات پسرش بیابد. جاماسپ به گشتاسپ میگوید که تنها با آزادی اسفندیار میتواند از این بحران رهایی یابد و گشتاسپ از پشیمانی خود در قبال بستن اسفندیار پرده برمیدارد. در نهایت، جاماسپ با مشورت به گشتاسپ میگوید که باید از کینه دست بکشد و به اسفندیار کمک کند و خود را به دژ گنبدان میرساند.
هوش مصنوعی: در نهایت، گشتاسپ به دشمنان خود نشان داد که در آن زمان، دوران سخت و دشواری برای او فرا رسیده است.
هوش مصنوعی: سپس در دو منزل دیگر به سرعت پیش میرفتند تا او را بگیرند و نقشه دستگیریاش را میآراستند.
هوش مصنوعی: کوهی با نام پرگیا در پیش روی گشتاسپ پیدا شد که در داخل آن چشمه و آسیاب وجود داشت.
هوش مصنوعی: یک مسیر در اطراف آن کوه وجود داشت و گشتاسپ از آن مسیر مطلع بود.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، پادشاه و فرمانده، به همراه همهٔ سپاهش به سمت کوه حرکت کردند و از میدان نبرد دور شدند.
هوش مصنوعی: ارجاسپ با لشکر به آنجا رسید، اما وقتی نگاه کرد، راهی به سوی کوه پیدا نکرد.
هوش مصنوعی: لشکریان در چهار سمت کوه محاصرهاش کردند و وقتی که شاه آزادهخوی (گشتاسپ) به شدت درمانده و بیچاره شد.
هوش مصنوعی: از آن کوه آتش روشن کردند و بر خارهای سوزان، آتشنشانهایی که با زبانههای آتش کار میکردند، عشق و تلاش خود را نشان میدادند.
هر بزرگی اسب خود را کشت و دلهای خود را در بیچارگی رها کردند .
هوش مصنوعی: زمانی که لشکر به دور آنها جمع شد، خوشمنش (شخصیتی نیکوکار) دست خود را بر سر گرفت و به فکر فرو رفت.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، که پادشاهی دانا و عالم است، جاماسپ را که دانای جهان است، طلبید تا دربارهٔ مسائل و نشانههای نجومی با او صحبت کند.
هوش مصنوعی: به او گفت که از تغییرات آسمان بگو، ولی چیزی را که نمیدانی، پنهان نگهدار و نگو.
هوش مصنوعی: منظور این است که اگر کسی بخواهد به من در این وضعیت کمک کند، باید تمام واقعیتها را بدون هیچگونه پنهانکاری بگوید.
هوش مصنوعی: جاماسپ، وقتی این سخن را شنید، برپا ایستاد و به گشتاسپ، که پادشاه است، گفت: ای پادشاه عدالتخواه و درستکار!
هوش مصنوعی: اگر شاه (گشتاسپ) به حرف من گوش دهد، از این وضعیت و سرنوشت (که تحت تأثیر جریان ستارهها است) منحرف خواهد شد.
هوش مصنوعی: میگویم به او (شاه) هر چه درست و واقعی میدانم، ابتدا راستی را از من بخواه.
هوش مصنوعی: شاه به جاماسپ گفت هر آنچه را که میدانی بیان کن، تا هم حرف دقیق بگویی و هم مسیر درست را نشان دهی.
هوش مصنوعی: جاماسپ به شاه میگوید، ای پادشاه، به سخنان من که شخصی آگاه و هوشیار هستم، گوش فرا بده.
هوش مصنوعی: تو میدانی که فرزندت اسفندیار در این روزگار سخت و نامناسب زندانی شده است.
هوش مصنوعی: اگر شاه (گشتاسپ) بتواند او (اسفندیار) را از بند آزاد کند، بر روی این کوه مرتفع، دیگر هیچ کس نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به او گفت: ای راستگو، هیچ آرزویی جز راستی در دل ندارم.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به جاماسپ، که شخصیتی عاقل و دانا است، میگوید که قلبش از آن کار (نکنهای که شده) پر از درد و رنج است.
هوش مصنوعی: به خاطر حرفهای بدخواه، من او (اسفندیار) را در آن جشن گرفتاری کردم، در حالی که او هیچ تقصیری نداشت.
هوش مصنوعی: ناگهان از آن کار پشیمان شدم و دلم گرفته بود و به فکر چاره و درمان افتادم.
هوش مصنوعی: اگر او را در این میدان جنگ ببینم، این تاج، تخت و کلاه را به او خواهم بخشید.
هوش مصنوعی: هر کس که در پیش آن شخص شریف و محترم (گشتاسپ) یاری کند، باید فرد بیگناهی را از بند رهایی بخشد و رهایش کند.
هوش مصنوعی: جاماسپ به گشتاسپ، ای پادشاه، گفت که من قصد رفتن دارم و این حرفی نیست که بیارزش باشد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به جاماسپ، که شاه فرهیختهای است، میگوید همیشه عقل و خرد با تو همراه خواهد بود.
هوش مصنوعی: برو و از جانب من برایش سلام و درود بسیار بفرست. در شب تاریک ناگهان از کنار رود بگذر.
هوش مصنوعی: به او بگو که کسی که ظلم و بیداد کرد، از این دنیا رفت با دلی پر از درد و غم.
هوش مصنوعی: اگر من به این دنیا بروم، کسی خواهد گفت که او بهرهای از دانش نداشت.
هوش مصنوعی: به خاطر ظلم و بیدادی که کردم، در حال حاضر به شدت دچار پشیمانی هستم و از کار خود ناراحتم.
هوش مصنوعی: اکنون اگر دل خود را از کینه و دشمنی پاک کنی، میتوانی دشمنان را به خاک بیندازی و بر آنها پیروز شوی.
هوش مصنوعی: اگر نیایی و این پیشنهاد را نپذیری، این پادشاهی و سلطنت و تخت سلطنت به کلی از ریشه برکنده خواهد شد، مانند درخت کیانی که از ریشهاش کنده میشود.
هوش مصنوعی: وقتی تو به من برگردی، تاج و گنج را به تو میسپارم، به خاطر زحمتی که به خاطر گردآوری آنها کشیدهام.
هوش مصنوعی: این گفته من از جانب یزدان (خدا) راست و درست است، همچون جاماسپ که راهنمای من است.
هوش مصنوعی: جاماسپ، که رهنما و هدایتگر اوست، لباس مخصوص خود را پوشید و به پایین کوه فرود آمد بدون اینکه کسی او را هدایت کند.
هوش مصنوعی: جاماسپ کلاهی دوپَر به سر گذاشته و کمری به زینت ترکان (از متداولترین لباسها و نشانههای شجاعت و توانمندی) بسته است.
هوش مصنوعی: یک اسب ترک را آوردند که در برابر اسب ابر (اسب بزرگ و قوی) به نظر از اندازه بزرگتر میرسد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ از بالای اسب پایین آمد و به نزدیکی زمین رفت، زیرا مرد شایستهای مانند شیر را دید.
هوش مصنوعی: هر کسی که او را در مسیر خود دیدی، از او دربارهٔ کسی که از سپاه توران است، سوال میکردی.
هوش مصنوعی: به زبان ترکی با او سخن گفتی و به او گفتی که تو را چه کسی خوانده است.
هوش مصنوعی: تو حال و کار او را نمیدانستی و به کسی که هوشیار بود، اینطور به زبان ترکی صحبت کردی.
هوش مصنوعی: او (جاماسپ) به سرعت و شتاب مانند باد در حرکت بود و تا اینکه به شاهزاده (اسفندیار) رسید.
هوش مصنوعی: وقتی خرد و عقل او به خوبی پرورش یافت، به دشت آمد و در شب تاریکی از میان لشکر عبور کرد.
هوش مصنوعی: وقتی به نزد دژ گنبدان رسید، خود را از دست آن موجود (دشمن یا خطر) نجات داد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.