در نظر اول عاشق بیخود شود اگرچه در خواب بود زیرا که شراب مشاهده مرد افکن است هیچ کس را طاقت مقاومت او نبود عِنْدَ ظُهُورِ الْحَقِّ ثُبورُ الْخَلْقِ آنچه اضطراب در وجد از عاشق پدید آید ازین معنی بود و آنچه نوری گفته است بدین قریب است:
اَلْوَجْدُ یُطْرِبُ مَنْ فی الْوَجْدِ راحَتَهُ
وَالْوَجْدُ عِنْدَ وُجُودُ الْحَقِّ مَفْقُودٌ
قَدْ کانَ یُطْرِبُنی وَجْدی فَغَیِبْنی
عَنْ رُؤیَةِ الْوَجْدِ مافی الْوَجْدِ مُوجودٌ
اما بعضی اضطراب از نقصان مضطرب در دید آید و بعضی از کمال واجد در نظر نیاید چنانکه سنگ زیرین آسیا که اندر کمال گردش بود در نظر ساکن نماید وَتَرَی الجِبالَ تَحْسَبُها جامِدَةً وهِیَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحاب. چون هستی عاشق در مبادی اشراق نور جمال سوزد لَاَحْرَقَتْ سُبُحاتُ وَجْهِهِ ما انْتَهی اِلیْهِ بَصَرُهُ حرکت یا سکون را در وی درین حال نشان نتوان کرد عجب چون نماند اضطراب که کند هستی عاشق عاریت است و در انتظار مشاهده مانده و بر خود درمانده هر زمان میگوید.
انتظارم مده بر آتش و آب
نکند آنچه انتظار کند
در مشاهده نمود با ربود مع است و وجود با خمود مقارن و این سری بوالعجب است ذوق باید چند گویم ای عزیز چون طلیعۀ جمال پیدا شود درِقلعۀ نهاد بقوّت بشکند تا محبّقصد عالم معشوق کند آن شنیده باشی که چون مجنون بعد از کمال عشق نظر بر جمال لیلی افکند هستی او روی بعالم نیستی آورد ای برادر عِنْدَ ظُهورِ الْحَقِّ ثُبُور الْخَلْقِ
چون تو نمودی جمال عشق بتان شد هوس
رو که از این دلبران کار تو داری و بس
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن دربارهی عشق و حال عاشق در مواجهه با معشوق و ظهور حقیقت است. ابتدا بیان میشود که عشق میتواند انسان را به شدت مست و بیخود کند، حتی اگر در خواب باشد. این حالت ناشی از قدرت و جذابیت شراب عشق است که هیچکس نمیتواند در برابر آن مقاومت کند. عاشق در حال وجد و اضطراب است و این اضطراب ممکن است به خاطر فقدان یا کمال معشوق باشد.
نویسنده به مقایسههای مختلفی نیز اشاره میکند، مانند اینکه سنگ زیرین آسیا در حال چرخش به نظر ساکن میرسد و یا کوهها که در حال حرکت هستند به نظر ثابت میآیند. در این حال، هستی عاشق به وضوح در جستجوی جمال معشوق است و در انتظار مشاهده او باقی مانده است.
عاشق هر لحظه در پی جمال معشوق است و این انتظار به شدت او را میسوزاند. در نهایت، با ظهور حقیقت عشق، تمام وجود عاشق به سوی معشوق منحرف میشود و از دنیای وجود دور میشود. شاعر به تجلی جمال معشوق و تأثیر آن بر عاشق اشاره میکند و بیان میکند که عشق او را به قلمرو هستی و نیستی میکشاند.
هوش مصنوعی: در نگاه نخست، عاشق میتواند به شدت مجذوب و شیدا شود، حتی اگر در خواب باشد. زیرا شراب عشق به قدری مسحورکننده است که هیچ کس نمیتواند در برابر آن مقاومت کند. هنگام ظهور حقیقت، دیگران از شدت حیرت و شگفتی به حال خود نمیرسند. اضطرابی که در وجود عاشق ایجاد میشود، ناشی از همین موضوع است و آنچه نور نسبت به این احساس بیان کرده، به همین معنا نزدیک است.
هوش مصنوعی: عشق و احساس شور و شوق، آرامش را به کسانی میدهد که در این حالت به سر میبرند، اما وقتی حقیقت وجود دارد، این حالت و شوق دیگر وجود نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: زمانی وجودش مرا به شوق میآورد و به همین خاطر از دیدن حقیقت عشق غافل میشوم، زیرا در عشق حقیقتی وجود دارد که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
هوش مصنوعی: برخی افراد اضطراب را به دلیل کمبود احساس میکنند و برخی دیگر به خاطر کمبود کمال. به عنوان مثال، سنگ آسیاب که به طور کامل در حال چرخش است، همچنان به نظر ساکن میآید. همچنین، کوهها را میبینی که گویی ثابتند، در حالی که آنها همانند ابرها در حال گذرند. وقتی عشق در دروازههای نور جمال میسوزد، تابندگی چهرهاش آنقدر قوی است که نمیتوان به آن نگاه کرد و در این حالت، هیچ نشانی از حرکت یا سکون نمیتوان یافت. جالب است که اضطراب نخواهد ماند، زیرا عشق به نوعی عاریه است و در انتظار دیدار باقی مانده و درگیر خود است و همیشه در دل میگوید.
هوش مصنوعی: انتظار کشیدن من بر آتش و آب بیفایده است، زیرا آنچه در دل دارم، با چنین شرایطی به سرانجام نمیرسد.
هوش مصنوعی: در مشاهده و دیدن، با عشق به معشوق مرتبط است و وجود با حالتی از سکون همراه است. این موضوع عجیب و شگفتانگیز است. باید بگویم، ای دوست، هنگامی که زیبایی ظاهر میشود، دروازهی دلی را با شدت باز میکند تا عشق به معشوق کامل شود. شنیدهام که وقتی مجنون به کمال عشقش، به زیبایی لیلی نگریست، وجودش به حالتی از نیستی رفت. ای برادر، در زمان ظهور حقیقت، آفریدهها در معرض فنا قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: وقتی زیبایی عشق را نشان دادی، وجود هوس در دلها زنده شد، زیرا تنها به تو و دلبرانت وابستهاند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.