یکی از عاشقان جمالت را
بود نجم اکابر کبری
آن معین شریعت احمد
آن قرین دل و قریب احد
بود بر چرخ انجم اخیار
آفتاب معانی اسرار
آن گره سالکان، که ره بردند
اقتباس کمال ازو کردند
بربود از مقام آزادی
دل او حسن مجد بغدادی
بربودش بتی چنان مقبول
ناگهان از مقام عالی دل
حسن زیباش خیل عشق آورد
صبر و آرام او به غارت برد
گفت: آیا بر من آریدش؟
هست جان او، بر تن آریدش
در زمان نزد شیخش آوردند
خاطر شیخ گشت رسته ز بند
زو بپرسید: تا چه دارد دوست؟
و آن چه باشد که دوست عاشق اوست؟
در دمش چون او بپرسیدند
میل شطرنج باختن دیدند
شیخ شطرنج خواست، وقت گزید
با حریف ظریف میبازید
چون که مغلوب کرد خیلش را
همگی جذب کرد میلش را
حب شطرنج از دلش بربود
بازیی چند بس نکوش نمود
فرس دولتش چو بازین شد
بیدق همتش به فرزین شد
شاه نفسش ازان عری برخاست
ماهرخ عرصهای نکوتر خواست
دستها بازداشت زین دستان
پیل او کرد یاد هندستان
چند روزی به خلوتش بنشاند
کاندر آن لوح سر عشق بخواند
چون ز ذوق صفاش بیهش کرد
همه در عشق او فرامش کرد
هست عشق آتشی، که شعلهٔ آن
سوزد از دل حجاب هر حدثان
چون بسوزد هوای پیچاپیچ
او بماند چو زو نماند هیچ
او سراپای تخت انوار است
او مطایای رخت اسرار است
او رساند ز شوق روحانی
به جمال و جلال رحمانی
عشق ز اوصاف کردگار یکی است
عاشق و عشق و حسن یار یکی است
بود معبود خالق رزاق
نفس خود را به نفس خود مشتاق
آن جمیلی، که او جمال آراست
«کنت کنزا» بگفت و آنگه خواست
تا در گنج ذات بنماید
به کلید صفات بگشاید
چون به او صاف خاص ظاهر شد
پیش انسان به ذات حاضر شد
به جمال صفا تجلی کرد
عشق را یار اهل معنی کرد
یافتش عاشق از ظهور صفت
علمش از علم و قدرت از قدرت
سمعش از سمع و هم بصر ز بصر
در کلام از کلام شد بخبر
وز ارادت ارادتش حاصل
وز حیاتش حیات شد واصل
از جمالش جمال وی نمود
وز بقایش بقای عشق فزود
از محبت محبتش بشناخت
وز تجلی عشق عشقش باخت
زین صفتها چو بوی دوست شنید
خویشتن را ندید و او را دید
مظهر وی دوست را بنهفت
«لیس فی جبتی سوی الله» گفت
چون که برکند جبه را وارست
جبه بر کن، که پات بر دارست
«مابه الاشتراک» را بنشان
«مابه الامتیاز» را بر خوان
چون ز «سبحان» شدی تو «اعظمشان»
گرد هستی خود ز خود بنشان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، یکی از عاشقان به جمال پرشکوه معشوق خود که نمادی از حق و جمال مطلق است، دل باخته و از شوق او دچار چالشهای درونی میشود. این عشق او را بهسوی شیخ میبرد تا از حال دل و شوقش بگوید. در این مسیر، عشق از دل او شتاب زده میشود و شیخ، با بازی شطرنج و بهوسیله آن، به او میآموزد که عشق همچون آتش است که تمام حجابها را میسوزاند. عشق و معشوق در نهایت به وحدت میرسند و عاشق به شهود جمال الهی نائل میآید، بهطوریکه دیگر خویشتن را نمیبیند و فقط تجلی معشوق را میشناسد. این داستان به بیان وحدت وجود و اتحاد عشق و معشوق پرداخته و بر رهایی از خود بهسوی عشق الهی تأکید دارد.
هوش مصنوعی: یکی از عاشقان زیبایی تو، ستارهای از بزرگترها بود.
هوش مصنوعی: این بیت به ستایش شخصیت والای پیامبر اسلام، حضرت محمد (احمد) اشاره دارد و او را به عنوان معیاری برای شریعت و نزدیکترین فرد به دل میداند. در اینجا، پیامبر به عنوان یک مدل الهی و نزدیک به خدای یگانه توصیف شده است.
هوش مصنوعی: در آسمان، ستارگان خوب مانند خورشیدی درخشان هستند که معانی پنهان و اسرار را آشکار میسازند.
هوش مصنوعی: سالکان (عاشقان) آن چیزی را که از او (مقام کل) دریافت کردند، کمال را از او دریافت کردند و به راهی رفتند.
هوش مصنوعی: حسن مجد بغدادی، از مقام آزادگی و خوشی دل او را ربود.
هوش مصنوعی: ناگهان بتی زیبا و محبوب دل او را از مقام ارزشمندش ربود.
هوش مصنوعی: زیبایی حسن، گروهی از عاشقان را به خود جلب کرد و باعث شد که صبر و آرامش او را از او بگیرد.
هوش مصنوعی: آیا او را به من میآورید؟ جان او در وجودش است، پس او را به تن او بیاورید.
هوش مصنوعی: در آن زمان، کسی را پیش شیخ آوردند و این باعث شد که دل شیخ از قید و بندهایی که داشت، آزاد شود.
هوش مصنوعی: آن شخص پرسید که دوست (خدا یا محبوب) چه چیزهایی دارد و چه ویژگیهایی باعث شده که دوست عاشق او باشد؟
هوش مصنوعی: وقتی از او (دوست یا شیخ) دربارهٔ علاقۀ او به شطرنج پرسیدند، متوجه شدند که او تمایل دارد باختن را تجربه کند.
هوش مصنوعی: شیخ برای بازی شطرنج زمان را انتخاب کرد و در حال حاضر با حریفی باهوش در حال باخت است.
هوش مصنوعی: چون حریف توانست همهی بازیگران را شکست دهد، تمام توجه و علاقهاش به او جلب شد.
هوش مصنوعی: عشق به شطرنج از دل او برطرف شد و برای بازی کردن، تلاش زیادی کرد.
هوش مصنوعی: دولت او به اندازهای قوی و شجاع شده که مانند بیدق (پیاده) در بازی شطرنج، به جلو حرکت میکند و همت و ارادهاش مانند فرزین (شطرنجی که به جلو پیشرفت کرده) قوی و پیروز است.
هوش مصنوعی: شاه، از خاستن عری (نفس یا روح خود) به جایی رفته است که در آنجا زیباییاش مانند ماه رخ مینماید و عرصهای بهتر و زیباتر را طلب میکند.
هوش مصنوعی: دستهای خود را به خاطر دستان بزرگ او (پیل) عقب نگه داشت و به یاد هندستان افتاد.
هوش مصنوعی: چند روزی او را در تنهایی نگه داشت تا در آن فضای خلوت از عشقش یاد کند و دربارهاش صحبت نماید.
هوش مصنوعی: چون به سبب شادابی و صفای عشق او، از خود بیخود و بیهوش شد و همهچیز را در عشق او فراموش کرد.
هوش مصنوعی: عشق مانند آتش است که شعلهاش از دل آنچه که مانع درک حقیقت است، میسوزد و برگههای گناه را میسوزاند.
هوش مصنوعی: وقتی که هوای پیچیده و پرپیچوخم عشق بسوزد و از بین برود، چیزی از آن عشق نخواهد ماند و تنها خود عشق باقی میماند.
هوش مصنوعی: او تمام وجودش پر از نور و روشنایی است و لباس او پر از اسرار و رازهایی است که درونش نهفته است.
هوش مصنوعی: او به واسطهٔ عشق و اشتیاق، جان را به زیبایی و عظمت الهی متصل کرد.
هوش مصنوعی: عشق صفات پروردگار را به هم پیوند میدهد و در واقع، عاشق، عشق و زیبایی محبوب یکی هستند.
هوش مصنوعی: خداوند خالق و روزیدهنده، خود را به روح و وجود خود مشتاق میداند.
هوش مصنوعی: آن زیبایی که جمال را زینت بخشیده است، گفت: "من گنج پنهانی بودم"، و سپس خواست که خود را نشان دهد.
هوش مصنوعی: تا در خزانۀ وجود، جمال و صفات او را به همه نشان دهد و درهای شناخت و درک او را بگشاید.
هوش مصنوعی: وقتی عشق به آن چهرهٔ صاف و خاص عیان شد، در نزد انسان به حقیقت و ذات خودش نمایان گردید.
هوش مصنوعی: عشق به واسطهٔ زیبایی خالص خود، خود را نشان داد و همراهان اهل معرفت و حقیقت را جزو یاران خود ساخت.
هوش مصنوعی: عاشق در تجلی صفات معشوق، او را به واسطهٔ عشق، علم و قدرتش شناخت و به حقیقت رسید.
هوش مصنوعی: عاشق از شنیدن صدای محبوب و دیدن چهرهاش آگاه میشود و از کلام او به حقیقت او پی میبرد.
هوش مصنوعی: از محبت او، محبتش به دست آمد و از زندگی او، زندگی واقعی به وجود آمد.
هوش مصنوعی: جمال او باعث ظهور زیبایی او شد و وجودش باعث افزایش استحکام و دوام عشق گردید.
هوش مصنوعی: او درک کرد که عشق واقعی را از محبتش میتوان شناخت و از جلوهگری عشق، عشق خود را از دست داد.
هوش مصنوعی: وقتی او بوی صفات دلنشین دوست را شنید، خود را فراموش کرد و فقط او (دوست) را دید.
هوش مصنوعی: دوست، خود را به گونهای پنهان کرد که نشان ندهد هیچ چیزی جز خدا در وجودش نیست و تنها به خداوند اشاره میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که جبه را برداشت و از آن آزاد شدی، جبه را به کناری بگذار، زیرا که پای تو روی دار (چوبهدار) است.
هوش مصنوعی: همانند چیزهایی که مشترک بین افراد هستند (مثل ویژگیها یا خصایص مشترک)، آنها را مطرح کن و خصوصیات خاصی که آنها را از هم متمایز میکند، کنار بگذار.
هوش مصنوعی: زمانی که از مقام «سبحان» (خدای پاک و بزرگ) به مقام «اعظمشان» (بزرگترین) رسیدی، وجود خود را از خودت جدا کن و به آن جایگاه بگذار.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.