هر که جان دارد و روان دارد
واجب است آنکه درد جان دارد
حمد بیحد کردگار احد
صمد لم یلد و لم یولد
آنکه ذاتش بری است از آهو
الذی لا اله الا هو
مالک الملک قادر بیعیب
صانع عالم شهادت و غیب
ربنا جل قدره و علا
آنکه از بدو فطرت اولی
خلق در دست قدرت او بود
قدرتش دستبرد صنع نمود
صانعی، کز مطالع ابداع
او برآرد حقایق انواع
پس چهل طورشان در آن اشکال
برد از جا به جا و حال به حال
روحها داد روح را زان راح
به صبوحی اربعین صباح
امر او بر طریق کن فیکون
هم چنان کاف نارسیده به نون
آفرینندهٔ زمان و مکان
در جهات طبایع و ارکان
خلق را در جهان کون و فساد
هست او مبدا و بدوست معاد
زان پدر هفت کرد و مادر چار
تا سه فرزند را بود اظهار
صنعش از آب و خاک و آتش و باد
جسم را طول و عرض و عمق او داد
زان طرف روشنی و نزدیکی
زین طرف بعد بود و تاریکی
چون شد از خاک تیره طینت تن
کرد امرش به نور جان روشن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش آغاز عشاقنامه و ستایش خداوند یکتاست. شاعر پس از یادآوری اینکه هر جانداری باید درد جان داشته باشد، صفات خدا را برمیشمارد و آفرینش را به فرمان «کن» او نسبت میدهد. سپس از سرشتن آدم در چهل صبح، پیدایش زادگان سهگانه از آسمانها و عناصر، و ساخته شدن جسم از چهار عنصر سخن میگوید و با روشن شدن تن خاکی به نور جان به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: هر کسی که جان و روان دارد، شایسته و لازم است که درد و سوز جان (درد عشق و طلب) داشته باشد.
هوش مصنوعی: ستایش بیاندازه از آنِ آفریدگار یکتاست؛ خدای بینیازی که نه زاده است و نه زاییده شده است.
هوش مصنوعی: خدایی که ذاتش از هر عیب و نقصی پاک است؛ همان که هیچ معبودی جز او نیست.
هوش مصنوعی: او فرمانروای همهٔ هستی و توانای بیعیب است و آفرینندهٔ جهان آشکار و جهان پنهان.
هوش مصنوعی: پروردگار ما که قدر و مرتبهاش بزرگ و بلند است؛ کسی که از آغاز نخستین آفرینش...
هوش مصنوعی: آفریدگان در دست قدرت او بودند و قدرتش هنر و چیرهدستی خود را در آفرینش نشان داد.
هوش مصنوعی: آفرینندهای است که از سرچشمههای آفرینشِ بیسابقه، حقیقتهای گونههای مختلف موجودات را پدید میآورد.
هوش مصنوعی: سپس آنان را در آن صورتها چهل مرحله از جایی به جایی و از حالی به حالی گذراند؛ اشاره به سرشتن گل آدم در چهل روز.
هوش مصنوعی: از آن شراب الهی، در چهل بامداد به روح آدم جانها و زندگی بخشید؛ اشاره به روایت سرشتن گل آدم در چهل صبح.
هوش مصنوعی: فرمان او به شیوهٔ «باش، پس میشود» است؛ چنان سریع که هنوز کاف «کن» به نون نرسیده، کار انجام شده است.
هوش مصنوعی: او آفرینندهٔ زمان و مکان است و نیز سمتها و طبیعتهای چهارگانه و عناصر را پدید آورده است.
هوش مصنوعی: آفریدگان را در این جهان پیدایش و نابودی، او آغاز است و بازگشت همه به سوی اوست.
هوش مصنوعی: از این رو هفت پدر (هفت آسمان یا سیاره) و چهار مادر (چهار عنصر) آفرید تا سه فرزند، یعنی جماد و گیاه و جانور، پدید آیند.
هوش مصنوعی: آفرینش او از آب و خاک و آتش و باد، به جسم درازا و پهنا و ژرفا بخشید.
هوش مصنوعی: در آن سو (عالم بالا و جان) روشنی و نزدیکی به حق بود و در این سو (عالم جسم و خاک) دوری و تاریکی.
هوش مصنوعی: چون سرشت تن از خاک تیره ساخته شد، فرمان او آن را با نور جان روشن کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.