چرا به کار جهان روز و شب به تدبیری
مکن تلاش مگر بی خبر ز تقدیری
ز بار پیری وغم خم شود قدت چون نخل
کنون اگر چه به قامت چو سرو کشمیری
تو ای جوان دل پیر شکسته را مشکن
که خودبهم چوزنی مژه بنگری پیری
تو را چه حد که بگیری به این وآن تقصیر
مگر خبر نیی ازخود که غرق تقصیری
اگر زمانه خرابت کند مشوغمگین
که چون خراب شوی مستحق تعمیری
توخودبمیر از آن پیش کت بمیرانند
چنین چومیری در عالم بقا میری
مثال زیبق صافی فنا شواندر خد
فنا اگر شوی اینگونه اصل اکسیری
بگوبه یار نگفتم جفا مکن بنگر
که خودز زلف به کیفر اسیر زنجیری
بگوبه چشم وی از من مزن ز مژگان تیر
توخودمگر نه زابرو به زیر شمشیری
کمان کج است وبه دشمن از اوزیان نرسد
بلای خصم شوی گر به راستی تیری
گرت هواست که چون من شوی بلند اقبال
چو مورباش ضعیف ار به صولت شیری
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر دربارهی تقدیر و سرنوشت انسانهاست و به آنها یادآوری میکند که نباید تنها بر اساس تلاشهای خود قضاوت کنند، زیرا تقدیر در کار است. شاعر به جوانان توصیه میکند که در برابر مشکلات و پیری، ناامید نشوند و از آنها درس بگیرند. همچنین به اهمیت تحمل و صبر در زندگی اشاره دارد و میگوید که اگر با مشکلات مواجه شوند، نباید غمگین شوند، چون بعد از خرابی، بار دیگر میتوانند ساخته شوند. در پایان، شاعر به کنایه به این نکته اشاره میکند که بعضی از موانع و مشکلات در زندگی، همانند تیرهای نیرنگآمیز، فقط به بخشی از وجود ما مربوط میشود و نباید به آنها توجه کرد. در مجموع، شعر تأکید دارد بر اهمیت شجاعت و امید در مواجهه با دشواریها و پذیرش تقدیر.
هوش مصنوعی: چرا در کارهای روز و شب دنیا تلاشی کنی، در حالی که بیخبر از سرنوشت و تقدیر خود هستی؟
هوش مصنوعی: اگرچه در پیری و اندوه، قامت تو مانند نخل خم میشود، اما هنوز هم همانند سروهای بلند و زیبا به نظر میرسی.
هوش مصنوعی: ای جوان، دل پیر را نشکن، چرا که خودت هم روزی به پیری خواهی رسید و نمیخواهی در آن زمان دیگران تو را با چشمانشان قضاوت کنند.
هوش مصنوعی: چرا خودت را به دلایل دیگران مشغول میکنی، در حالی که خودت نیز از اشتباهاتت بیخبری و نقصهایی داری؟
هوش مصنوعی: اگر دنیا به تو آسیب بزند، ناراحت نباش، زیرا زمانی که خراب شوی، لایق تعمیر و اصلاح هم خواهی بود.
هوش مصنوعی: خودت را از حسرت و ناراحتی رها کن، چون افرادی وجود دارند که میخواهند تو را با خود ببرند. همانطور که تو در دنیای باقی زندگی میکنی، باید قبول کنی که سرنوشت و قدرتی بالاتر از تو وجود دارد.
هوش مصنوعی: اگر به خلوص و نابترین حالت وجود برسی، مانند مرکب باارزشی میشوی که در آن چیزی از بین نمیرود. اگر چنین حالت و کیفیتی را پیدا کنی، به اصل و جوهر نایاب وجود دست مییابی.
هوش مصنوعی: به دوست بگو، به او نگفتم که بدی نکند. نگاه کن که خودش چگونه از زلفش به عذاب افتاده و همچون اسیری در زنجیر است.
هوش مصنوعی: بگو که چشم او با نگاهش به من آسیب نرساند، چرا که تیر انداختن از مژگان او خود نوعی خطر است. آیا جز این نیست که خودم زیر تیغ ابرویش قرار گرفتهام؟
هوش مصنوعی: چشمهای کانونی و هدفگیری دقیق همیشه لازم است، زیرا وقتی تیر به سمت دشمن پرتاب میشود، اگر کمان درست و متعادل نباشد، نمیتواند بلای واقعی را بر سر او بیاورد. اگر واقعاً بخواهی که به دشمن آسیب بزنی، باید از امکانات و ابزارهای درستی استفاده کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی مانند من خوشبخت شوی، مانند موریانه ضعیف نباش، بلکه با شجاعت و قدرت شیر باش.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کند چه نشو و نما دانه زمین گیری
که در گذار ندیده است ابر تصویری
مبرهن است ز شبنم ربایی خورشید
که در بساط فلک نیست دیده سیری
به هر که نیست به حق آشنا، ندارد کار
[...]
نخست آنکه اگر از بتول دلگیری
به خدمت تو زمن سر زده است تقصیری
ز بعد آن همه زحمت، مرا در این پیری
شد از نتیجهٔ این انقلابِ تزویری
نصیب بیل زدن، روزی از زمین گیری
پی نکوهش این انقلاب اکبیری
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.