موی پیری بست بر طبع حسد تخمیر صلح
داد خون را با صفا آیینهدار شیر صلح
آخر از وضع جنون عذر علایق خواستم
کرد با عریانی ما خار دامنگیر صلح
زین تفنگ و تیر پرخاشی که دارد جهل خلق
نیست ممکن تا نیارد در میان شمشیر صلح
مطلب نایاب ما را دشمنی آرام کرد
با خموشی مشکل است ازآه بیتاثیر صلح
برتحمل زن که میگردد دپن دیر نفاو
صلح ازتعجیل جنگ و جنگ ازتأخیر صلح
با قضا گر سر نخواهی داد کو پای گریز
اختیاری نیست این آماج را با تیر صلح
مرد را چون تیغ در هر امر یکرو بودن است
نیست هنگام دعا بیخجلت تزویر صلح
عام شد رسم تعلق شرم آزادیکراست
خلق را چون حلقه با هم داد این زنجیرصلح
در طلسم جمع اضدادی که برهم خوردنیست
آب میگردم ز خجلت گر نماید دیر صلح
اعتبارات آنچه دیدم گفتم اوهام است و بس
جنگصد خواب پریشان شد به یک تعبیر صلح
دوش از پیر خرد جستم طریق عافیت
گفت ای غافل به هر تقدیر با تقدیر صلح
کاش رنگ عالم موهوم درهم بشکند
تنگ شد بیدل به جنگ لشکر تصویر صلح



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: ردیف این غزل «صلح» است و بیدل آن را از چند سو مینگرد: آرامشی که پیری و برهنگی از دلبستگی به بار میآورد، صلحی که نادانان فقط با شمشیر به آن تن میدهند، و آشتیای که خود زنجیر دلبستگی میشود. او اعتبارات جهان را وهم میداند و پیر خرد به او اندرز میدهد که با تقدیر آشتی کند. در پایان آرزو میکند نقش این جهان خیالی بشکند، زیرا جنگ و صلح آن را هر دو نمایش تصویرها میبیند.
هوش مصنوعی: سپید شدن موی در پیری، آشتی و آرامش را در سرشت حسود سرشت و کینه را فرونشاند. پیری به خون آشفته صفا داد و آن را چون شیرِ سپید آرام و آشتیپذیر کرد.
هوش مصنوعی: سرانجام با شیوهٔ دیوانگی از همهٔ دلبستگیها عذر خواستم و آنها را رها کردم. چون برهنه شدیم، خاری که دامن را میگیرد نیز با ما آشتی کرد، زیرا دامنی نمانده بود که بگیرد.
هوش مصنوعی: با این تفنگ و تیرِ ستیزه که نادانی مردم در دست دارد، آشتی ممکن نیست مگر آنکه شمشیر در میان بیاید. یعنی آشتی مردم نادان هم با زور به دست میآید.
هوش مصنوعی: خواستهٔ دستنیافتنی ما را دشمنی و ناکامی سرانجام آرام کرد. با خاموشی، آشتی کردن با آهی که اثری ندارد دشوار است.
هوش مصنوعی: به شکیبایی تکیه کن، زیرا در این بتکدهٔ دورویی کارها دگرگون میشود: آشتی از شتاب به جنگ میانجامد و جنگ از درنگ و تأخیر به آشتی.
هوش مصنوعی: اگر نخواهی سر به قضا بسپاری، پای گریختن کجاست؟ این نشانه را در آشتی کردن با تیر اختیاری نیست. انسان نشانهٔ تیر قضاست و چارهای جز تسلیم ندارد.
هوش مصنوعی: مرد باید در هر کاری مانند شمشیر یکرو و یکدل باشد. آشتیِ هنگام دعا هم، اگر از سرِ دورویی باشد، بیشرمساری نیست.
هوش مصنوعی: رسمِ دلبستگی همهگیر شده است و کسی از آزادی شرم و پروایی ندارد. این آشتی مانند زنجیری است که مردم را چون حلقههای زنجیر به هم بسته است.
هوش مصنوعی: در این طلسمِ جمع شدن ضدها که سرانجام از هم میپاشد، اگر آشتی دیر برسد، از شرم آب میشوم.
هوش مصنوعی: هر ارزش و اعتباری که در جهان دیدم، گفتم چیزی جز وهم نیست. جنگِ صد خواب آشفته با یک تعبیر درست به آشتی رسید، یعنی شناختِ وهمی بودن جهان همهٔ کشمکشها را پایان داد.
هوش مصنوعی: دیشب از پیر خرد راه آسودگی را پرسیدم. گفت: ای غافل، در هر حال با تقدیر آشتی کن و به آن خشنود باش.
هوش مصنوعی: کاش رنگ و نقش این جهان وهمی در هم بشکند. بیدل از جنگ و آشتیِ این لشکرِ نقشها و تصویرها به ستوه آمده است، زیرا جنگ و صلح این جهان هر دو خیالی و بیحقیقت است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.