در دلی اما به قصد اشکم افسون میکنی
سر ز جیب صد هزار آیینه بیرون میکنی
جز تغافلهای نازت دستگاه ناله چیست
مصرع چندی که من دارم تو موزون میکنی
با حنا ربطی ندارد اشک استغنای ناز
مینهی پا بر دل پرخون و گلگون میکنی
خاک اگر صد رنگ گرداند همان خاک است و بس
یک زمانم کرد سرگردان که گردون میکنی
گر به این ساز است آهنگ تغافلهای ناز
جوهر آیینه را زنجیر مجنون میکنی
فطرت از تاب سر مویی محرف میخورد
در وفا گر یک قدم کج میروی خون میکنی
هر قدر سعی زبانت پرفشان گفتوگوست
عافیت میروبی و از خانه بیرون میکنی
ماهی بحر حقیقت تشنهٔ قلاب نیست
هرزه بر زانو سرت را نقطهٔ نون میکنی
دعوی نازکخیالی، چشمزخم فطرتست
بیخبر خاموش موی چینی افزون میکنی
بیدل از فهم کلامت عالمی دیوانه شد
ای جنونانشا دگر فکر چه مضمون میکنی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با خطاب به محبوب آغاز میشود. محبوب در دل جای دارد، اما با ناز و بیاعتنایی اشک و ناله و شعر عاشق را پدید میآورد و دلها را خونین میکند. در نیمهٔ دوم، سخن به پند دربارهٔ خاموشی میرسد: پرحرفی آسایش را میبرد، حقیقت با تلاش ظاهری صید نمیشود و ادعای باریکاندیشی سرشت را ترک برمیدارد. در پایان، شاعر خود را خطاب میکند که سخنش جهانی را دیوانه کرده است.
هوش مصنوعی: ای محبوب، تو در دل من جای داری، اما برای بیرون کشیدن اشکم افسون میکنی و از گریبان صدهزار آینه سر بیرون میآوری. یعنی در هر قطرهٔ اشک، که مانند آینه است، جلوهٔ تو پیداست.
هوش مصنوعی: سرمایهٔ نالههای من چیزی جز بیاعتناییهای نازآلود تو نیست. این چند مصرع ناتمامی را که من دارم، تو موزون و کامل میکنی؛ یعنی شعر و نالهام از بیاعتنایی تو شکل میگیرد.
هوش مصنوعی: سرخی پای تو از حنا نیست و به ناز بینیازت ربطی به حنا ندارد. تو پا بر دلهای پرخون میگذاری و پایت از خون آنها گلگون میشود.
هوش مصنوعی: خاک اگر صد رنگ هم عوض کند، باز همان خاک است. تو مرا مدتی چنان سرگردان کردی که گویی میخواهی مثل آسمان به گردشم درآوری، اما من همان خاک ناچیزم.
هوش مصنوعی: اگر بیاعتناییهای نازت چنین آهنگی داشته باشد، رگههای آینه را هم به زنجیر مجنون بدل میکنی؛ یعنی حتی آینه را دیوانه و گرفتار میسازی.
هوش مصنوعی: طبیعت و سرشت از کوچکترین پیچوتاب، به اندازهٔ سر مویی، کج و دگرگون میشود. اگر تو در وفاداری یک گام کج برداری، خون به پا میکنی و دلها را میکشی.
هوش مصنوعی: هرچه زبانت بیشتر در گفتوگو بالبال بزند و پرحرفی کند، آسایش را بیشتر جارو میکنی و از خانهٔ دل بیرون میرانی. پس خاموشی مایهٔ آرامش است.
هوش مصنوعی: ماهی دریای حقیقت تشنهٔ قلاب نیست و با دام صید نمیشود. بیهوده سرت را بر زانو میگذاری و خود را مانند نقطهٔ حرف نون، که به قلاب میماند، خم میکنی؛ یعنی حقیقت با این مراقبه و تلاش ظاهری به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: ادعای باریکاندیشی مانند چشمزخمی است که به سرشت آدمی میرسد. تو بیخبر، با همین ادعا، ترکهای مویی را در چینی وجودت بیشتر میکنی؛ پس خاموش باش.
هوش مصنوعی: بیدل، از فهمیدن سخنت جهانی دیوانه شده است. ای که جنون مینویسی، دیگر در اندیشهٔ چه مضمون تازهای هستی؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای که در عاشقکشی هر لحظه صد خون میکنی
آه! اگر عاشق نماند بعد ازین چون میکنی؟
گرچه دایم بر اسیران جور میکردی ولی
پیش ازین هرگز نکردی آنچه اکنون میکنی
وعده فرمودی که: سویت بگذرم، تا خیر چیست؟
[...]
گر زبیرحمی مرا از شهر بیرون می کنی
دل که در کوی تو میماند به آن چون میکنی؟
از برای خاطر غیرم جگر خون میکنی
دیدهام را از فراق خویش جیحون میکنی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.