منفعل خلق را ناز صنم داشتن
زنگی و با آن جمال آینه هم داشتن
خاک خوری خوشتر است زین همه تنپروری
تا به کی انبان صفت حلق و شکم داشتن
میشکند صد کلاه بر فلک اعتبار
سوی ادبگاه خاک یک مژه خم داشتن
چوب بهکرباس پیچ، طاسی و چرمی و هیچ
نیست جز این دستگاه طبل و علم داشتن
کارگه حیرتی ورنه که داردگمان
دل به بر و حسرت دیر و حرم داشتن
گر طلب عافیت دامن جهدت کشد
آبله واری خوش است پاس قدم داشتن
محرمی وضع دهر بی عرق شرم نیست
آینه صیقل زدهست جبهه ز نم داشتن
مهر ازل شامل است با همه ذرات کَون
ننگ کرم گستریست علم کرم داشتن
بر رخ ما بافتند پردهٔ تصویر صبح
دم زدن را نخواست شرم عدم داشتن
آه سر و برگ ما سوخت غم عافیت
مهلت عیشی نداد ماتم هم داشتن
ای هوس اندوز امن جمع ز آفت شناس
خصم سر ناخن است شکل درم داشتن
بیدل از امید خلد قطع توّهم خوش است
جز دل آسوده نیست باغ ارم داشتن
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به نقد دنیا و طبیعت انسانها میپردازد. شاعر به تمسخر زرق و برق ظاهری و وابستگی به زیباییها میپردازد و بر این باور است که زندگی راحت و عافیتبخش در سادگی و دوری از تکلف است. او بر این نکته تأکید میکند که حتی اگر انسان در جستجوی جایگاهی والا باشد، در نهایت انسانها از خاک و خرافات برمیگردند و نباید به ظواهر فریبنده اعتماد کرد. با بیان مسائل مربوط به حیات، او به این نتیجه میرسد که آسایش واقعی در دل آسوده و دوری از آرزوهای بیپایه نهفته است.
هوش مصنوعی: در این بیت به زیبایی و جذابیتهای ظاهری اشاره شده است. شاعر بیان میکند که برخی افراد که خود را تحت تاثیر زیباییها و جذابیتهای ظاهری دیگران قرار میدهند، به نوعی اسیر魅魅 (جذبه) آن زیبایی میشوند. همچنین به این نکته اشاره شده است که اگرچه زیبایی و جذابیت بسیار چشمنواز است، اما ممکن است در پس آن زنگار و کدورتهایی نیز وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، زیبایی ظاهری نمیتواند همیشه نشانهای از زیبایی درون باشد.
هوش مصنوعی: زندگی با خاک و زحمت کشیدن بهتر از تن پروری و بیکاری است. دیگر چه زمانی باید فقط به پر کردن شکم و سیر کردن خود فکر کنیم؟
هوش مصنوعی: در اینجا به پردهبرداری از افتخارات و بزرگیهای دنیوی اشاره شده است: حتی اگر صدها کلاه و اعتبار را بر سر آسمان بگذارند، در برابر یک لحظه تواضع و ادب در روی زمین، هیچ ارزشی ندارند. یک مژه خم کردن به نشانه احترام و فروتنی، ارزش بالاتری دارد.
هوش مصنوعی: چوب بر روی کرباس در حال پیچیدن است، و تنها چیزی که وجود دارد همین ساز و علم است.
هوش مصنوعی: در جایی که شگفتی و حیرت وجود دارد، دیگر چه کسی میتواند به دل خود اعتماد کند و آرزوی داشتن عشق و نشستن در خانه امن را داشته باشد؟
هوش مصنوعی: اگر دنبال راحتی و سلامتی هستی، باید تلاش کنی؛ حتی اگر آن تلاش به قیمت زحمت و سختی باشد، ارزشش را دارد که برای قدم برداشتن و پیشرفت کوشش کنی.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که در زمانهای که به سر میبریم، بیشرمی و بیعفتی رایج شده و افراد دیگر هیچ گونه شرمی از اعمال ناپسند خود ندارند. همچنین، به این نکته اشاره میشود که اگر کسی در آینه خود را بررسی کند، میتواند نشانههایی از این وضعیت را بر چهرهاش ببیند؛ یعنی این رفتارها و کمملاحظگیها بر ظاهر فرد نیز تأثیر گذاشته است.
هوش مصنوعی: عشق و محبت از آغاز، بر همه ی موجودات حاکم است و این عشق، نشاندهندهی کرامت و بزرگی است. علم و دانش در این زمینه، نشانهای از شخصیت والای انسانی است.
هوش مصنوعی: بر چهرهام پردهای کشیدهاند تا صبح با تصویر آن به روز روشن نرسم و به خاطر نداشتن وجود واقعی خجالت بکشم.
هوش مصنوعی: آه، تمام زندگی و جوانیمان را به خاطر نگرانی و غم از دست دادیم و حتی فرصتی برای لذت بردن از زندگی به ما نداد. غم و اندوه همواره با ما همراه بود.
هوش مصنوعی: ای کسی که به دنبال لذتجویی هستی، در جمع امن بمان و از خطرات آگاه باش. دشمن همچون سر ناخن است و میتواند به راحتی آسیب برساند، پس باید مراقب بود که برای خود زینت و ارزش ایجاد کنی.
هوش مصنوعی: امید داشتن به بهشت و باغ ارم خوشایند است، اما تنها داشتن یک دل آسوده و راحت واقعی است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ناگذران دل است نوبت غم داشتن
جبهت آمال را داغ عدم داشتن
صاحب حالت شدن حلهٔ تن سوختن
خارج عادت شدن عدهٔ غم داشتن
سر به تمنای تاج دادن و چون بگذری
[...]
سیم و زر از بهر چیست وقف کرم داشتن
بر همه کردن نثار وز همه کم داشتن
سر به فلک می کشد ابر ز در ریختن
خاک به سر می کند کان ز درم داشتن
شیوه آزادگان دادن و نگرفتن است
[...]
عادت عشاق چیست مجلس غم داشتن
حلقه شیون زدن ماتم هم داشتن
بر سر عمان درد موج حلاوت زدن
بر در میدان دل فوج ستم داشتن
حمد غم و نعت درد بر لب دل دوختن
[...]
شرط بود کفر و دین، هر دو به هم داشتن
دل به صمد باختن، رو به صنم داشتن
گر نبود عشق هم، فرض بود مرد را
فال محبت زدن، نیت غم داشتن
ظلم بود سینه را، داشت ز افغان جدا
[...]
می رسدم از سخن رایت جم داشتن
مشرق و مغرب زمین، زیر قلم داشتن
لایق شان من است، مژده به انصاف ده
نوبت شاهی زدن، خامه علم داشتن
لفظ و معانی بود، زیر رکابم روان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.