ز شهرآرای چون بگذشت یک ماه
بسوی باغ شد یکماه آن شاه
برون از شهر باغی داشت خسرو
که در خوبی بهشتش بود پس رو
کشیده سی چمن، در روضهٔ او
فگنده گل، عرق در حوضهٔ او
چه حوضی، روشنی آفتابش
گلابی در عرق اِستاده آبش
بهرسوی چمن آب روان بود
ریاحین چمن سیراب ازان بود
کشیده سر بسر در سرو آزاد
ببسته ره بزیر بید و شمشاد
همی چندان که بالای چمن بود
چنار و سرو و بید و نارون بود
چنان پربار بودی شاخساران
که بروی بسته بودی راه باران
ز بس چستی شاخ دل گزینش
ندیدی آسمان روی زمینش
کنار چویبارش سبز خط بود
میان او بسی طاوس و بط بود
بپیش باغ قصری چون بهشتی
ز نقره خشتی از زرنیز خشتی
نهاده تخت زرّینش ز هر سوی
بگرد حوض و ایوان روی در روی
ز صد در جامه گوناگون فگنده
بساط از اطلس و اکسون فگنده
ز هر در ساخته چندان تجمّل
که نتوان کرد شرح آن تجمّل
سرایی بود ایوان برکشیده
سر او تا بکیوان برکشیده
بپیش درش از فیروزه، تختی
مرصّع کرده از یاقوت لختی
مشبّک قبّهٔ زرّین والا
که مشک ریزه باریدی ز بالا
بهر ساعت نثار مشک کردی
نه زان بودی کزان خوی خشک کردی
کنارش را خراج هفت اقلیم
میانش خشتی از زر خشتی از سیم
نه چندان فرش و بستر بود و جامه
که شرحش نقش داند کرد خامه
سرایی چون نگارستان چین بود
سرای گل ز بهر خلوت این بود
نشسته گل چو ماهی بر سر تخت
ستاده ماهرویان در بر تخت
یکی تاج مرصّع بر سر او
یکی دیبای ازرق در بر او
هزاران سرو بر پای ایستاده
خرد بر پای ایشان سر نهاده
جهان راستی بازلفشان پیچ
جهان جادویی با چشمشان هیچ
نقاب از شرمشان افگنده بر ماه
شکر از لعلشان افتاده در راه
همه در پیش گل بر پای مانده
بدیده روی گل بر جای مانده
شبانگاهی درآمد شاهزاده
بگلرخ گفت هین ای ماه زاده
میی در ده که فردا هست نوروز
بباید ساختن جشنی دل افروز
کنون باری بیا تا امشبی خوش
بهم جشنی بسازیم ای پریوش
همه روی زمین آب زلالست
همه روی هوا باد شمالست
بروی دشت افگن دیده ای دوست
که مغز پسته بیرون آمد از پوست
ز سنگ خاره آتش جست بیرون
سر کهسار شد از لاله پرخون
جهان تازهست و ایام بهارست
سماعی خوش شرابی خوشگوارست
درین موسم تماشا ناگزیرست
که با زاری مرغ آواز زیرست
درین بودند با هم آن دو سرمست
که روز از شب گریزان رخت بر بست
فرود آمد شه خورشید ناگاه
ز پشت نقره خنگ چرخ برگاه
شه زرّینه رخ فرزینه رفتار
پیاده شد ز اسپ پیل کردار
ز چرخ وسمه رنگ و نیل اندود
چو ابروی مه نو روی بنمود
سیه پوشان شب لشکر کشیده
ز ماهی تا بمه سر بر کشیده
برفتن روز شبدیزی نموده
گذشته روز و شب تیزی نموده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خسرو، شاه بزرگ، به باغی میرود که زیبایی و سرسبزی آن بهشت را به یاد میآورد. در این باغ، گلها در حوض میرقصند و چمنها از آب روان سیراب میشوند. او هنگام ورود به باغ قصری زیبا میبیند که با نقره و زر زینت شده است و سرایی دارد که به نگارستان چین میماند. در این محل، جشن نوروز در پیش است و خسرو با گلرخ، که او را به جشن دعوت میکند، شاداب و سرمست از دیدن زیباییهای بهار، در کنار هم در اندیشهی برگزاری جشنی دوستداشتنی هستند. روز به پایان میرسد و شب با زیباییهایش بر آنان سایه میاندازد.
هوش مصنوعی: پس از آنکه خسرو یک ماه در شهر آرای (شهر زیبا) گذراند، به سوی باغ خود رفت و این سفر به اندازهٔ یک ماه طول کشید.
هوش مصنوعی: خسرو باغی داشت که خارج از شهر بود و این باغ به قدری زیبا و خوب بود که مانند بهشت به نظر میرسید.
هوش مصنوعی: چمنهای زیبا در باغ خسرو رشد کرده و گلها در آن پراکندهاند؛ آبی که در حوض وجود دارد، پر از عطر و خوشبو است.
هوش مصنوعی: حوضی را تصور کن که نور آفتاب روی آن میتابد و در آن گل گلابی وجود دارد که در آب آن به حالت سرسبز و شاداب ایستاده است.
هوش مصنوعی: در هر طرف چمن، آب روانی وجود داشت و گلهای چمن از آن آب سیراب میشدند.
هوش مصنوعی: خسرو به سمت درختهای سرو آزاد رفته و سرش را به سمت پایین، که درختان بید و شمشاد قرار دارد، خم کرده است.
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به زیبایی و سرسبزی باغی است که در آن درختان مختلفی مانند چنار، سرو، بید و نارون وجود دارد و چمن به اندازهای زیبا و سرزنده است که درختان را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
هوش مصنوعی: شاخساران (درختان) آنقدر پرمیوه و سرسبز بودند که به خاطر فراوانی میوه، راه بارش باران به زمین مسدود شده بود.
هوش مصنوعی: از بس که شاخ (یعنی اندام) دلبر زیبا و چابک بود، نتوانستی آسمان را که بالای زمین او بود، ببینی.
هوش مصنوعی: کنار چویبارش (جایی که گل و گیاه رشد کرده) خط سبزی وجود داشت و میان او پر از طاووس و پرندگان بوطیقای زیبا بود.
هوش مصنوعی: در جلو باغ، قصر زیبایی وجود دارد که مانند بهشت است و دیوارهای آن از ایجاد شده از خاک نقره و نیز دیوارهایی از طلا است.
هوش مصنوعی: خسرو تختی از طلا را در اطراف حوض و ایوان گذاشته و آن را به طرز زیبایی تزئین کرده است.
هوش مصنوعی: از صد در به منزل آمده، با جامههای مختلف و رنگارنگ، تشکیلات و بساطی را فراهم کرده که از پارچههای گرانبهایی چون اطلس و اکسون (نوعی پارچه نرم و لطیف) قرار داده است.
هوش مصنوعی: از هر در آنقدر تجمل و زیورآلات ساخته بودند که نمیتوان توضیح و توصیف آن تجملات را داد.
هوش مصنوعی: در بالای این ایوان، سرایی ساخته شده بود که تا آسمان بالا رفته بود و به مانند ستارههای درخشان برکشیده بود.
هوش مصنوعی: در جلوی در این مکان، تختی زیبا ساختهاند که با سنگهای قیمتی یاقوت تزئین شده است.
هوش مصنوعی: سقف زیبای طلاکاری شدهای که از آن عطر مشک بر زمین میریزد.
هوش مصنوعی: هر ساعت بر بالای این گنبد زرین مشک معطر میپاشیدی، اما دلیل این کار این نبود که خواسته بودی از خوی خشک و بیروح خود دور شوی.
هوش مصنوعی: در کنار خسرو، مالیات هفت سرزمین را قرار دادهاند و در وسط آن، یک آجر طلا و یک آجر نقره گذاشتهاند.
هوش مصنوعی: نه آنقدر فرش و تخت و لباس در این مکان وجود داشت که قلم بتواند توصیف کند.
هوش مصنوعی: سرای گل به قدری زیبا و دلنواز بود که به مانند نگارستانی در چین به نظر میرسید و این جایگاه برای خلوت و تنهایی مناسب بود.
هوش مصنوعی: گل مانند ماهی بر روی تخت نشسته، و ماهروها نیز در کنار تخت ایستادهاند.
هوش مصنوعی: او (خسرو) بر سرش یک تاج زیبا و گرانبها دارد و در بر او پیراهنی آبی رنگ و مجلل پوشیده است.
هوش مصنوعی: هزاران درخت سرو در حال قد علم کردن ایستادهاند و خرد (فهم و عقل) بر پای آنها نشسته است.
هوش مصنوعی: جهان راستی با زیباییهای دلربا و دلنشین آنها پیچیده شده است و بهواسطهٔ چشمهایشان، جادویی خاص به دنیا بخشیدهاند.
هوش مصنوعی: به دلیل شرم و حیایی که دارند، چهرهشان را از دید پنهان کردهاند و مانند ماه زیبا هستند. علاوه بر این، زیبایی لبهایشان که از لعل میدرخشد، در مسیر عشق و محبت نمایان شده است.
هوش مصنوعی: همه با دیدن گل، گرفتار زیبایی آن شده و نمیتوانند از جای خود حرکت کنند، چرا که نگاهشان به روی گل دوخته شده است.
هوش مصنوعی: در شامگاه، شاهزادهای به نام گلرخ وارد شد و به او گفت: «مراقب باش ای فرزند ماه (زیبا)».
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به این است که باید برای فردای نوروز، جشن شادی و شگفتی برپا کرد. به عبارتی، از اهمیت این جشن و لزوم برگزاری آن سخن میگوید.
هوش مصنوعی: الان زمان آن رسیده است که بیاییم و امشب را شادی کنیم و جشنی با هم برپا کنیم، ای زیباروی.
هوش مصنوعی: تمام زمین پر از آب زلال و پاک است و در آسمان نیز باد خنک و شمالی وزیدن دارد.
هوش مصنوعی: به دشت نگاه کن، ای دوست، که همچون مغز پسته از پوستش جدا شده است.
هوش مصنوعی: از سنگ سخت آتش به وجود آمد و شعلهور شد و از بلندی کوه لالههای سرخی که خونین است، به وجود آمد.
هوش مصنوعی: دنیای تازه و جدیدی در حال ظهور است و فصل بهار فرا رسیده است، موسیقی شادی در فضا طنینانداز است و نوشیدنی خوش طعمی نیز در دسترس است.
هوش مصنوعی: در این فصل دلانگیز بهار، کسی نمیتواند از تماشای زیباییها خودداری کند و به همراه گلهای زیبا، به نظر میرسد که پرندگان هم با ناله و زاری آواز میخوانند.
هوش مصنوعی: در این زمان، آن دو عاشق سرمست در کنار هم بودند و وقتی روز آغاز شد، شب از آنها فاصله گرفت و رخت خواب را ترک کردند.
هوش مصنوعی: ناگهان شاهی که مانند خورشید میدرخشید، از پشت ابرهای نقرهای آسمان پایین آمد.
هوش مصنوعی: خسرو، شاهی با چهرهای طلاگون و خوش قامت، از روی اسب بزرگ و قویهیکل خود پایین آمد.
هوش مصنوعی: چرخ (آسمان) و قلم (به معنای سرنوشت یا تقدیر) به رنگهای سبز و آبی آغشته شدهاند، مانند ابروی معشوقی که زیباییاش را به نمایش گذاشته است.
هوش مصنوعی: شب که پوشیده و تاریک است، مانند لشکری سیاه از ابرها میآید و تا جایی که ماه در آسمان دیده میشود، گسترده شده است.
هوش مصنوعی: روز به آرامی و به صورت تدریجی گذشت و شب هم تند و تیزی به خود گرفت و آمد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.