مگر محمود می‌شد در شکاری
جداماند او ز لشکر برکناری
بنزدیکش یکی ده بود می‌دید
بجائی بر سر ده دود می‌دید
فرس می‌راند شه تا پیش آن زود
نشسته دید زالی پیشِ آن دود
بدو گفت آمدت مهمان خلیفه
چه آتش میکنی هان ای عفیفه
چنین دادش جواب آن زال آنگاه
که خود را مُلک می‌جوشم من ای شاه
شهش گفتا بگو ای پیرِ عاجز
که مُلکم می‌دهی؟ گفتا نه هرگز
که من مُلک از برای خویش جوشم
بمُلکت مُلکِ خود را کی فروشم
نَیَم ملک ترا هرگز خریدار
که مُلک من به از ملک تو صد بار
جهانی خصم دارد ملکت از پس
مرا بی آن همه غم مُلکِ خود بس
چو شه در مُلک پیر زال نگریست
بسی از ملک خود برخویش بگریست
بآخر یافت مشتی مُلک ازان زال
بدادش بدرهٔ و رفت در حال
چو جَوجَو در حساب آرند یکسر
ز مُلک زال ملکی نیست برتر
اگرچه روستم صاحب کمالیست
ولی در آرزوی ملکِ زالیست
طریقت چیست، عین راه دیدن
سبکباری کم آزاری گزیدن
بمشتی مُلک پُر کردن شکم را
جَوی انگاشتن ملک و حشم را
چو ملک بی زوالی نیست امروز
چه جوئی چون کمالی نیست امروز
درین عالم کمال امکان ندارد
که گرماهست جز نقصان ندارد
در اول می‌فزاید تا دو هفته
دو هفته نیز می‌گردد نهفته
تو اکنون زین مثال آگاه گردی
که دایم ناقصی گر ماه گردی
ندارد هیچ اینجا پایداری
پس اینجا خواه عزّت خواه خواری
چو ملک این جهان ناپایدارست
ترا در بیقراری چون قرارست؟
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، سلطان محمود در حین شکار به دهی نزدیک می‌شود و متوجه می‌شود که پیرزالی در حال آتش زدن کاه و سنبل است. وقتی سلطان با او صحبت می‌کند و از او می‌خواهد که چه چیزی می‌سوزاند، زال پاسخ می‌دهد که او ملک خود را می‌جوید و حاضر نیست آن را به کسی واگذار کند. سلطان با درک این مضمون و درک ارزش ملک زال، از او مقداری از ملکش را می‌خرد و به راه خود ادامه می‌دهد. در ادامه، شاعر به ناپایداری و نقصان زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ‌چیز در این دنیا پایدار نیست و انسان‌ها باید در این بی‌ثباتی در تلاش باشند.
هوش مصنوعی: محمود چگونه می‌توانست در شکار از لشکرش جدا شود و به تنهایی به شکار برود؟
هوش مصنوعی: محمود، در نزدیکی خود، دهکده‌ای را می‌دید و از دور، دود بلندی را که از یک مکان در بالای ده برمی‌خاست، مشاهده می‌کرد.
هوش مصنوعی: سلطان محمود سوار بر اسب خود به سوی آنجا می‌راند و به زودی متوجه می‌شود که در نزدیکی دود، یک بزغاله نشسته است.
هوش مصنوعی: به او گفتند که مهمان خلیفه (هارون الرشید) به تو آمده است، پس چرا اینجا آتش به پا کرده‌ای، ای زن نجیب؟
هوش مصنوعی: آن پیر جواب داد که من خود را همچون پادشاهی که سلطنت می‌کند، مشغول می‌سازم.
هوش مصنوعی: سلطان محمود از پیر عاجز می‌خواهد بگوید که چه کسی برای او ملک را می‌دهد، ولی پیر در پاسخ می‌گوید که هرگز این کار را نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: من تلاش می‌کنم که برای خودم ملک و دارایی جمع کنم و هرگز ملک خود را برای هیچ کس دیگری نخواهم فروخت.
هوش مصنوعی: ملک تو هرگز برای من خریداری ندارد، چرا که ملک من بهتر از ملک تو صد برابر است.
هوش مصنوعی: جهان برای من و ملک من دشمنانی دارد، ولی بدون آن همه غم و ناراحتی که در مورد ملک خودم دارم، کافی است.
هوش مصنوعی: وقتی که سلطان محمود به سرزمین پیر زال نگاه کرد، بسیار بر حال خود گریه کرد و به خاطر دارایی‌هایش اندوهگین شد.
هوش مصنوعی: سلطان محمود در پایان کار خود، مقدار کمی از ملک (سرزمین) زال را به دست آورد و سپس از آن جا خارج شد.
هوش مصنوعی: چون در حساب و نظر قرار دهند، هیچ ملکی برتر از ملک زال نیست.
هوش مصنوعی: هرچند روستم، قهرمان بزرگ و نمایان است و کمالات زیادی دارد، اما او همچنان در آرزوی سلطنت و قدرت زال، پدرش، به سر می‌برد.
هوش مصنوعی: طریقت (روش سیر و سلوک) به معنای واقعی، دیدن راهی است که در آن سبک‌بار و بی‌دردسر بتوان قدم برداشت و آزار نرسانید.
هوش مصنوعی: برخی فکر می‌کنند که پر کردن شکم با مال و ثروت را می‌توان به دست آورد، اما در واقع این کار چیزی جز به خطر انداختن قدرت و سلطنت نیست و باید به چیزهای مهم‌تر توجه کرد.
هوش مصنوعی: در این دنیا، هیچ ملکی پایدار و بی‌زوال نیست، بنابراین چه چیزی را جست‌وجو کنیم در حالی که امروز کمال و تمامیت وجود ندارد؟
هوش مصنوعی: در این دنیا کمال و تمامیت ممکن نیست و هر چه هست، نواقصی دارد.
هوش مصنوعی: در ابتدا، به تدریج و به مدت دو هفته، به اندازه‌ای می‌افزاید که پنهان می‌ماند.
هوش مصنوعی: از این مثال یاد گرفتی که اگر همیشه در جستجوی کمال باشی، در نهایت همواره ناقص باقی خواهی ماند.
هوش مصنوعی: در اینجا هیچ‌چیز ثابت و پایدار نیست، بنابراین در این دنیا نه می‌توان به عزت مطمئن بود و نه به خواری.
هوش مصنوعی: چون سلطنت و پادشاهی در این دنیا ناپایدار و گذراست، پس چه دلیلی برای دل‌مشغولی و بیقراری تو وجود دارد؟
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.