از آن یک جرعه میدادند منصور
اناالحق گفت و عالم کرد پر شور
چو جام وحدتش بر کف نهادند
به خونش مفتیان فتوی بدادند
دو صد کس ز آنکه فتوی داده بودند
در آن دم از حیات افتاده بودند
به بازارش برآوردند سر مست
نهاده بود سر مردانه بر دست
بگرد دار میگردید و میگفت
مرا غیرت گرفت اغیار نگرفت
بکوی دوست میرفتم سحرگاه
بدیدم سایهٔ افتاده بر راه
مرا آن یک نظر از خویشتن برد
علامت بر سر راه من آورد
نظر بر روی نامحرم که کردم
ز دست غیرت حق نیش خوردم
چرا عاشق چنین حیران نگردد
که جز گرد در جانان نگردد
کسی را کافتاب از در درآید
وجود ذره کی در چشمش آید
بدارش برکشیدند سنگساران
همی کردند هر سو سنگباران
ز دار و سنگ و رشته غم نمیخورد
سر موئی ز اناالحق کم نمیکرد
به آواز آمدند با او به یکبار
در و دیوار و چوب و رشته و دار
طناب عمر او آن دم گسستند
به آب و آتش عشقش بشستند
انانیت بذات خود فنا بود
انانیت نبود آنجا خدا بود
برآمد موجی از دریا به صحرا
صدف بگسست و گوهر شد بدریا
انای تنگنا برداشت حلاج
چو پر شد بر سر آمد شد بتاراج
سبوی آب در دریا چه سنجد
ولی درکوزهٔ کوچک نگنجد
ثبات کوه پیش از قوت باد
زهر بادی گیاه آید به فریاد
هزاران جام از آن می باز خوردند
ولی افشاء سر حق نکردند
همانگه کرد بلبل عهد در دم
ننوشم نیز می والله اعلم
دمی از عشق گل دارم خروشی
برآید در دلم هر لحظه جوشی
چو گل بر بست رخت از باغ و بستان
مرادم بسته شد چون زیردستان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به تمثیل بلبل منصور و حالت عشق او میپردازد. منصور، با جرعهای از عشق و در مقامی بلند، سخنی از انا الحق به زبان میآورد و شور و شوقی در عالم ایجاد میکند. او به دلیل قدرت عشق و غیرت الهی، با وجود فتواهای مفتیان و فشار سنگساران، از اصول خود نمیگذرد و همچنان بر عقیدهاش پایبند است. عشق او به خداوند به گونهای است که هیچ چیز نمیتواند او را از مسیرش منحرف کند و او در نهایت به مقام فنا دست مییابد، جایی که انانیت او محو شده و存在 خدا را میابد. بلبل در انتها تعهدش را به عشق اعلام میکند و از نوشیدن می پرهیزد، چرا که عشق او مانند جوشی در دلش جاری است.
هوش مصنوعی: منصور در حالتی معنوی و عاشقانه، تنها یک جرعه از حقیقت را مینوشید که باعث میشد او با گفتن «أنا الحق» به شور و شوقی عمیق در دل مردم تبدیل شود.
هوش مصنوعی: چون جام وحدت او را در دستش گذاشتند، مفتیها (عالمها) بر اساس عشق او فتوا صادر کردند که برای پافشاری بر عشقش باید به خون خویش بپردازد.
هوش مصنوعی: در آن لحظه، دوصد نفر از کسانی که فتوا داده بودند، به خاطر این حکم ناگهان جان خود را از دست داده و بیحیات شدند.
هوش مصنوعی: بلبل که در حالت عشق و مستی قرار دارد، به بازار آورده شده و سرش را به نشانهٔ احساساتش بر روی دستانش گذاشته است.
هوش مصنوعی: بلبل در حال گردیدن دور دار، به معنای عشق و دلبستگیاش میگوید که غیرت و حسادت به او دست داده، اما هیچکدام از دیگران (غیار) نمیتوانند احساس او را درک کنند و به سراغ عشق او نرفتهاند.
هوش مصنوعی: صبح زود به سوی دوست میرفتم و در آن هنگام سایهای را که بر راه افتاده بود، دیدم.
هوش مصنوعی: یک نگاه از جانب خداوند به من رسیده و به همین خاطر، نشانهای بر سرراه من گذاشته است که نشاندهندهٔ عشق و توجه او به من است.
هوش مصنوعی: هرگاه بر روی شخص نامحرمی توجه و نظری انداختم، به سبب غیرت الهی دچار آزردگی و آسیب شدم.
هوش مصنوعی: عاشق چرا اینقدر گیج و حیران نشود، در حالی که تمام زندگیاش فقط دور معشوق میچرخد و هیچ چیز دیگری برایش اهمیت ندارد؟
هوش مصنوعی: اگر کسی نور حقیقی و الهی مانند خورشید را در درون خود ببیند، وجود کوچک و ناچیز خود را دیگر نمیتواند در چشمش بگنجاند.
هوش مصنوعی: در این بیت، سنگساران (مهاجمان یا دشمنان) بلبل را به سختی جسته و او را مورد حمله قرار میدهند و به هر سمت او سنگ میزنند. این تصویر، نشاندهندهی دشمنی و ناخوشیهایی است که بلبل، به خاطر عشق و اعتقاداتش، با آنها روبهروست.
هوش مصنوعی: بلبل هرگز نگران دار و سنگ و رشته نیست و از گفتن «أنا الحق» هیچ کم نمیآورد.
هوش مصنوعی: همهٔ چیزها از جمله دیوار، چوب، رشته و دار، به هم آواز شدند و با او همصدا شدند، گویی همهٔ عالم یکجا به وجود او واکنش نشان دادند.
هوش مصنوعی: عمر او در آن لحظه قطع شد و به خاطر عشقش، سختیهای زندگی مانند آب و آتش، او را پاک کردند.
هوش مصنوعی: در حقیقت، خودخواهی و فردیت در ذات خود زائل و نابود است، چرا که در آن حالت، خداوند حضور دارد و خودخواهی جایی ندارد.
هوش مصنوعی: موجی از دریا به سوی صحرا بلند شد و هنگام حرکت، صدفی شکسته شد و چیزی ارزشمند مانند گوهر از آن خارج گردید و دوباره به دریا بازگشت. این تصویر نشاندهندهٔ حکایت عشق و تحول روحی است که در آن، وجودی تازه و قیمتی از دل سختیها و محدودیتها به وجود میآید.
هوش مصنوعی: حلاج، که یکی از صوفیان معروف است و به خاطر گفتن «انا الحق» (من حق هستم) مشهور شده، از تنگنایی که در آن گرفتار شده در میانهٔ عشق، به اوج میرسد و به سرانجامی غیرقابل برگشت میرسد. اینجا به این اشاره دارد که وقتی حلاج احساس پر شدن میکند، چنان به آن وضعیت میرسد که در خطر نابودی قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: آب در دریا به قدری زیاد است که نمیتوان آن را سنجید، اما در یک کوزهٔ کوچک جا نمیشود؛ بنابراین، مفاهیم بزرگ و بیپایان در قالبهای محدود نمیگنجند.
هوش مصنوعی: استحکام کوهها قبل از وزش باد، نشانهای است که گیاهان در برابر طوفان به کمک یکدیگر میآیند.
هوش مصنوعی: در اینجا به نظر میرسد که بلبلان (یا عاشقان) از هزاران جام شراب نوشیدند، اما راز حقیقت عشق را فاش نکردند و آن را پنهان نگه داشتند.
هوش مصنوعی: بلبل در آن لحظه، با عشق و شوقی که دارد، سوگند یاد میکند که هرگز شراب نخواهد نوشید و فقط خداوند میداند که او در دلش چه میگذرد.
هوش مصنوعی: مدتی است که به خاطر عشق گل، شعفی در دل دارم و هر لحظه احساسی تازه و پرشور مرا فرا میگیرد.
هوش مصنوعی: وقتی که گل (معشوق) از باغ و بستان جدا شد و رخت خود را برکشید، آرزوی من هم به خاطر این جدایی نابود شد، مانند زیردستان (افرادی که تحت سرپرستی دیگران هستند) که تحت فشار و دور از آزادی قرار دارند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.