بپرسید از علی مردی دل افروز
که باشد در بهشت ای شیر حق روز
نباشد گفت روز خرم آنجا
از آن معنی که شب نبود هم آنجا
نه شمسی باشد و نه زمهریری
نه مظلم بینی آنجا نه منیری
همین اجسام کاینجا باشد امروز
همین اجسام باشد عالم افروز
چو پشت آینهست اجسام اینجا
شود چون روی آیینه مصفا
عمر اینجا عمر آنجا سراجست
بلال ابنوسین همچو عاجست
چو مغز پای بوبکر و عمر را
توان دیدن چنان کاینجا قمر را
چو سیبی راکه اندر خلد بشکافت
توانی در میانش حور عین یافت
چه باشد گر تن تو نور باشد
همه ذرات عالم حور باشد
چو در چشم آیدت چون ماه نوری
چرا ناید در آن هر ذره حوری
نه سید گفت کین دم شد پدیدار
بهشت و دوزخم زین پاره دیوار
چو خورد اندر نماز انگور جنت
چرا دایم ندید او حور جنت
نه سید گفت خلد و نار کونین
بتو نزدیکتر از بند نعلین
بهشتی دان تو از قول پیمبر
ز حد حجره او تا به منبر
چو او را دیدهء جبریل بین بود
بهشتش لاجرم اندر زمین بود
وضو اینجا وضو آنجایگه نور
جماد اینجا جماد آن جایگه حور
چو تو بینندهٔ گور و زمینی
زمین جز روضه و حفره نبینی
ببینی گر ترا آن چشم باز است
که پیغامبر بگور اندر نماز است
ترا این آب خوش خوش مینماید
پری را آبت آتش مینماید
چگونه شرح جسم و جان دهم من
که جان و جسم را یکسان نهم من
زنی کامروز پیر و ناتوانست
چو آنجا رفت بکر است و جوانست
نیارد مرد ریش آنجا بره برد
که نتوان باد ریش آنجایگه برد
کسی کاینجا بود در کین و در زور
کنندش حشر اندر صورت مور
عوان آنجا سگی خیزد چو آذر
سگ و بلعام در صورت برابر
یک آیینهست جسم و جان درویش
به حکمت مینماید از دو رویش
اگر زین سو نماید جسم باشد
وز آن سو جان پاکش اسم باشد
عزیزا تو چه دانی خویشتن را
طلسمی بوالعجب دان جان و تن را
بهشت از نور تو زینت پذیرد
که بی اعمال تو زینت نگیرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این بخش از "اسرارنامه" به بررسی مفهوم بهشت و دوزخ میپردازد و از علی، شخصیت مهمی در تاریخ اسلام، پرسش میکند. او توصیف میکند که در بهشت نه روزی وجود دارد و نه شبی، و این دنیا تنها آینهای است که واقعیتهای بالاتر را منعکس میکند. بهشت و دوزخ از هم جدا نیستند و انسانها بر اساس اعمال خود در این دنیا میتوانند به حقیقت این دو دست یابند. شاعر به ما میآموزد که بدن و جان در واقع یکساناند و باید به عمق وجود خود پی ببریم تا به حقیقت بهشت دستیابیم؛ بهشت زینت خود را از اعمال نیک انسانها میگیرد و بدون آن معنا ندارد.
هوش مصنوعی: سخن از علی، که به عنوان شیر حق شناخته میشود، است و پرسشی دربارهٔ آن دارد که چه کسی در بهشت میتواند مانند او دلافروز و جذاب باشد.
هوش مصنوعی: در آنجا روز خوش و شاداب نیست، بلکه این سخن به معنای آن است که شب هم در آنجا وجود ندارد.
هوش مصنوعی: در آنجا نه نور خورشید وجود دارد و نه سردی و تاریکی، بلکه آن مکان از هر نوع روشنی و تاریکی خالی است.
هوش مصنوعی: این اجسام که امروز در این دنیا وجود دارند، همان اجسام هستند که جهان را روشن و پرنور میکنند.
هوش مصنوعی: اجسام این دنیا مانند پشت آینه هستند که ناپاکی و عدم وضوح دارند، در حالی که آینه وقتی به آن نگاه میشود، روشن و صاف است. این بیت به تشبیه دنیای مادی به پشت آینه و عالم معنوی به روی آینه اشاره دارد.
هوش مصنوعی: عمر در اینجا (دنیای مادی) عمر است، اما در آنجا (عالم معنوی) مانند نور افشانی است که درخشان است. بلال ابناویسین، همچون عاج (که سفیدی و درخشندگی دارد) وجودی پاک و روشن دارد.
هوش مصنوعی: مغز پای ابوبکر و عمر را میتوان بهگونهای دید که مانند دیدن ماه در آسمان است. این اشاره به بزرگی و مقام این دو شخصیت اسلامی دارد و بیان میکند که شناخت آنها همچنان درخشان و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: اگر سیبی که در بهشت شکافته شود را ببینی، میتوانی داخل آن حوری را نیز مشاهده کنی.
هوش مصنوعی: اگر بدن تو نورانی شود، چه اشکالی دارد؟ زیرا تمام ذرات عالم هم میتوانند بهسان حور عین (زیباییها و نعمتها) باشند.
هوش مصنوعی: اگر چیزی در چشمانت مانند نور ماه جلوه کند، پس چرا در آن، هر ذرهای مانند حور (زنی زیبا در بهشت) نمیدرخشد؟
هوش مصنوعی: سید (حضرت علی) میگوید نه، این لحظه که بهشت و جهنم به خاطر این دیوار نمایان شده، نشاندهندهٔ واقعیت نیست.
هوش مصنوعی: وقتی در نماز، میوهٔ انگور بهشتی را میخورد، پس چرا همیشه حوریهای بهشت را نمیبیند؟
هوش مصنوعی: نه، سید (پیامبر) به تو گفت که بهشت و جهنم از هر دو جهان، به تو نزدیکتر از بند کفشی است که بر پا داری.
هوش مصنوعی: بهشتی را که پیغمبر (حضرت محمد) میفرماید، از محدودیتهای حجره (مصعب بن عمیر) تا منبر (مکانی در مسجد) تصور کن.
هوش مصنوعی: چون او (پیامبر) زیبایی جبریل را دیده بود، بهشت او در واقع بر روی زمین قرار داشت.
هوش مصنوعی: وضو در اینجا، به معنای پاکیزگی و آمادهسازی برای عبادت است که در عالم دنیا انجام میشود، در حالی که در عالم دیگر، نور موجودات بیجان مانند جماد و حوریها وجود دارد. به عبارت دیگر، در دنیای مادی، وضو و پاکیزگی با جهان نورانی و معانی بلند در عالم دیگر متفاوت است.
هوش مصنوعی: اگر تو کسی هستی که به گور و دنیای پست توجه داری، در این دنیا چیزی جز باغ و چاله نمیبینی.
هوش مصنوعی: اگر چشمانت باز باشد و حقیقت را ببینی، میفهمی که پیامبر (محمد) در گور در حال نماز خواندن است.
هوش مصنوعی: تو این آب را خوش و زیبا میبینی و از زیبایی آن لذت میبری، اما برای پری (موجودی افسانهای) این آب به گونهای دیگر و مثل آتش به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم به وضوح و بهطور دقیق، تفاوت بین جسم و جان را توضیح دهم، زیرا من هر دو را به یک شکل میبینم و برایم یکسان هستند.
هوش مصنوعی: زنی امروز پیر و ناتوان است، اما وقتی به آنجا میرود، مانند دختر جوانی است که هنوز باکره و باطراوت است.
هوش مصنوعی: مردی که ریشش را ندارد، نمیتواند به آن مکان برود، زیرا اگر آنجا برود، نمیتواند باد ریشش را به آنجا ببرد. در واقع، اشاره به این است که کسانی که شرایط لازم را ندارند، نمیتوانند به جاهایی که ویژگیهای خاصی میطلبند، وارد شوند.
هوش مصنوعی: کسی که در اینجا در جنگ و قدرتنمایی شرکت دارد، در روز قیامت همچون مور محشور خواهد شد.
هوش مصنوعی: در آن مکان، سگی به نام عوان (که احتمالاً به نوعی شخصیت شرور اشاره دارد) مانند آذر (آتش یا خشم) میخیزد، و بلعام به صورت او میآید. بلعام در متون کهن، شخصیتی است که به دلیل علم و دانشش مورد توجه قرار میگیرد، اما در اینجا نشان از ظاهری فریبنده دارد.
هوش مصنوعی: جسم و جان درویش مانند یک آیینه هستند که حکمت از دو جنبه مختلف آنها را به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: اگر از این سو به درویش نگاه کنیم، او جسم است و از آن سو که بنگریم، جان پاک او است که نامیده میشود.
هوش مصنوعی: ای عزیز، تو چه میدانی که وجود خودت چه راز شگفتانگیزی دارد و جان و جسم تو مانند یک طلسم پیچیده است؟
هوش مصنوعی: بهشت تنها به واسطه وجود تو زیبا و دلانگیز میشود، زیرا بدون اعمال و کارهای نیک تو هیچ زیبایی و زینتی نخواهد داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.