گنجور

شگفتی جزیرۀ بند آب

 
اسدی توسی
اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه
 

چــــو رفـــتـــنـــد یـــک مـــاه دیــگر به کــام

یـــکـــی کـــوه دیـــدنـــد بـــنـــدآب نـــام

حـــصـــاری بـــر آن کـــُه ز جـــزع ســـیـــاه

بـــلـــنـــدیـــش بـــگـــرفـــتـــه بـــر مـــاه راه

بـــهزیـــر درش نــــردبـــانـــی ز ســـنـــگ

درازاش ســـی پـــایـــه، پـــهـــنـــاش تـــنــگ

مـــه از پـــیـــل بـــر نـــردبـــان یـــک ســـوار

گـــرفـــتـــه در حـــصـــن را رهـــگـــذر

یـــکـــی دســـت او بـــر عـــنـــان ســـاخـــتـــه

دگــــر زی ســـریـــن ســـتـــور آخـــتـــه

بـــپـــرســـیـــد مـــلاح را پـــهـــلـــوان

کـــه از چــیــســـت ایـــن اســپ و ایـــن نـــردوان

چـــنـــیـــن گـــفـــت کـــایـــن را نـــهــان ز انـدرون

طـــلــســمـــســت کـآن کـــس نـــداد کـــه چـــون

بـــریـــن نـــردبـــان هـــر کـــه بـــنـــهـــاد پــــای

بـــه سنــگ ایــن ســـوارش ربـــایـــد ز جـــای

یـــکی را بـــه خـــفـــتـــانو درع و ســـپر

فـــرســـتـــاد تـــا بـــر شــود بـــر زبـــر

نـــخـــســتــیــن کــه بر پــایــه رفــت ای شــگـفـت

ســـوار از بـــر اســـپ جـــنـــبــش گــرفـــت

بـــزد نـــعـــره و ســـنـــگـی انـــداخـــت زیـــر

کـــه شـــد مـــرد بـــی هـــوش و بـــفـــتـــاد دیـر

دگـــر شـــد یـــکـــی گـــردن افـــراخـــتـــه

یـــکـــی تـــنـــگ پـــنـــبـــه ســـپـــر ســـاخــته

چـــنــان ســنــگی آمـــدش کـــز جـــای خــویش

نـــگـــون از پـــس افـــتــاده ده گـــام پـــیـــش

بـــه هـــر پـــایـــه هـــر ســـنـــگ کـــآمـــد ز بـر

بـــه ده مـــن گـــرانـــتـــر بـــدی زآن دگـــر

چـــنـــیـــن تــا ز یـــک پــایــه بـــر چـــار شـــد

دو تـــن کـــشـــته آمـــد،دوافـــکارشـــد

کـــســـی بـــر نـــشـــد نـــیـــز و پـــس پـــهــلوان

بـــفـــرمـــود کـــنـــدن بـــُن نـــردوان

چـــهـــی ژرف دیـــدنـــد صـــد بـــاز راه

یـــکـــی چـــرخ گـــردنـــده بـــُده در بـــه چـــاه

ز چـــه ســـار زنـــجـــیـــری آویـــخـــتــه

هـــمـــه زرّ و بـــا گــوهـــر آمـــیـــخـــتـــه

ســـر حـــلـــقـــه در خـــمّ چـــرخ اســـتـــوار

دگـــر ســـر کـــمـــربـــر مـــیـــان ســـوار

شـــکســـتـنـد چـــرخ و بـــه چـــه درفـــکـــنـــد

گــــســســتــنــد زنـــجـیـر یـــکـــسر ز بـــنـــد

هـــمـــان گـــه نـــگـــون شـــد ســـوار از فـــراز

درِبـــســـتـــهٔ حـــصـــن شـــد زود بـــاز

ســــپـــهــــدار بـــا ویـــژگـــان ســـپـــاه

درون رفـــت و کـــردنـــد هـــر ســـو نـــگـــاه

ســـرایی بـــُد از رنـــگ هـــمـــچـــون بـــهـــار

زگــــرد وی ایـــوان بـــلـــوریـــن چـــهـــار

ز هـــر پـــیـــکـــری جـــانـــور بـــیـــکـــران

از ایــــوان بـــرآویـــخـــتـــه پـــیـــکـــران

زدیـــو و زمـــردم ز پـــیـــل و نـــهـــنـگ

ز نــخــچـــیـــر و از مـــرغ و شـــیـر وپـلـنـگ

هـــم از خـــمّ آن طـــاق هـــا ســـرنـــگـــون

نـــگـــاریـــده ازگـــوهـــر گـــونـــه گـــون

تـــو گـــفـــتـــی کـــنـــون کـــرده انـد از نـــهـــاد

نـــه نـــم دیـــده زابـــر و، نـــه گـــردی زبـــاد

از آن گـــوهـــران درهـــم افـــتـــاده تـــاب

جـــهـــان کـــرده روشـــنـــتـــر از آفتـــاب

بـــســـی شـــمـــع بـــر هـــر ســـوی از لاژورد

دو یـــاقـــوت بـــر هـــر یـــکـــی ســـرخ و زرد

بـــه روز آن گـــهـــرهـــا چـــو بـــشــگــفته بــاغ

بـه شـــب هـــر یـــکـی هــمچور روشــن چــراغ

ز پـــیـــش هـــر ایـــوان درخـــتــی ز زرّ

زبـــرجـــد بـــرو بـــرگ و یـــاقـــوت بـــر

یـــکـــی تـــخـــت بـــر ســـایـــهٔ هـــر درخـــت

ز گـــوهـــر هـــمـــه پـــایـــه و روی تـــخـــت

زمـــیـــن جـــزع یـــک پـــاره هـــمـــواره بـــود

چـــنـــان کـــانـــدرو چـــهـــره دیـــدار بـــود

یـــکی خـــانـــه دیـــدنـــد از لاژورد

بـــرآورده از شـــفـــشـــفـــهٔ زرّ زرد

چـــو زلـــف بـــتـــان شـــفـــشـــها تـــافـــتـــه

ســـراســـر بـــه یـــاقـــوت و دُر بـــافـــتـــه

یـــکـــی پـــهن تـــابـــوت زریـــن دروی

جــهـــان زو چــو از مـــشــک بـــگـــرفـــته بــوی

بـــفـــرمـــود گـــرشـــاســـب کــــآنــــرا ز جــــای

بـــیـــارنـــد بـــیـــرون مـــیـــان ســـرای

نـــبـــد هـــیـــچــکــس رابـــه تـــابـــوت دســـت

هـــر آن کـــسکـــه شـــد نــزدش افــتــاد پــست

وگـــر زآن گـــهـــرهـــا بـــبـــردی کـــســـی

نـــدیـــدی ره ار چـــنـــد جُـــســـتـــی بـــســـی

بـــه دیـــگـــر یـــکـــی خـــانـــه رفـــتــنــد بـــاز

بـــه زیـــر زمـــیـــن کـــرده راهـــی دراز

هـــمـــه خـــانـــه بـــُد ســـنــگ هــمـــرنـــگ نــیل

درو چـــشـــمـــهٔ آب زرّیـــن دو مـــیـــل

بـــه هـــر مــیــل بـــر مـــهـــره ای از بـــلـــور

بـــرو گـــوهــــری چـــون درفـــشـــنـــده هـــور

گـــهـــرهـــا فـــروزان در آب از فـــراز

وزو نـــور داده هـــمـــه خـــانـــه بـــاز

بـــرِچـــشـــمـــه تـــخـــتـــی و مـــردی بـــروی

بـــمـــرده بـــه چــــادر نـــهـــنـــبـــیـــده روی

یـــکـــی لاژوردیـــنـــش لـــوحـــی زبـــر

بـــر آن لـــوح ســـی خـــط نـــبــشــتـــه بـــه زر

ســپــهــبد بــه مــلّاح گــفــت ایـــن بخـــوان

چــــو بـــر خـــوانـــد گـــشــتــش ز ریــری رخان

نــبــشــتــه چــنــیــن بــُد کــه هــر کــز خــرد

بـــدیـــنــجــای آرام مـــن بـــنـــگـــرد

ســـزد گـــر ز مـــهـــر ســـــرای ســـپـــنـــج

بـــتـــابـــد دل و،تـــن نـــدارد بـــه رنـــج

مـــنـــم پـــور هـــوشـــنـــگ شـــاه بـــلـــنــد

جـــهـــانـــدار طـــهـــمـــورث دیـــو بـــنـــد

حـــصـــار و طـــلـــســـمـــی چـــنــیــن ســـاخـــتـــم

بـــســـی گـــوهـــر و گـــنـــج پـــرداخـــتـــم

اگـــر بـــنـــگـــری کـــمـــتـــریـــن گـــوهـــری

بـــهــــا بـــیـــشـــتـــر دارد از کـــشـــوری

بـــه چـــنـــدیـــن گـــهـــر در ســـپـــنـــجـی سـرای

چــو مــن شـــه نــمـــادم، کـــه مـــانــد بـه جـای

تــو ای پـــهـــلـــوان گـــرد جـــویـــنـــده کـــام

کــه گـــرشــاســب خــوانــدت هـــر کــسی بـه نــام

زمـــا بـــر تـــوبـــاد آفـــریـــن و درود

چـــو آیـــی بـــدیـــن کـــاخ مـــا در فـــرود

طــلـــســمــی کــه بــســتــم تــو دانــی گــشاد

چـــودیـــدی ز کـــردار مـــا دار یـــاد

نـــگــر تـــا نــبــنـــدی دل انـــدر جـــهـــان

نــبـــاشـــی از و ایـــمـــن انـــدر نـــهـــان

کــه گـــیـــتــی یـــکـــی نــغـــز بـــازیــگـــرســـت

کــــه هـــزمـــانـــش نـــو بـــازی دیـــگـــرســـت

بـــهـــر نـــیـــک و هـــر بـــد کـــه دارد پـــسـیچ

نــگـــیـــرد بــه یــک ســان بــر آرام هـــیـــچ

چــو بــر قــسمت از ابــرو چــو آتــش ز ســنــگ

کـــجـــا روشـــنـــیـــش نـــدارد درنـــگ

دهـــد انـــدک انـــدک بـــه روز دراز

پـــس آن گـــه ســـتـــانـــد بـــه یـــک بــار بــاز

ســـر رنـــج هـــر کـــس بـــرد بـــاز بـــُن

کـــنـــد تـــازه امـــیــــد وتــــنـــهـــا کـــهـــن

بـــه تـــدبـــیـــر اویـــی و او هـــمـــچـــنـــیـــن

بـــه تـــدبـــیـــر مـــرگ تـــو انـــدر کـــمـــیـــن

بـــگـــرد از وی و ســـوی یـــزدان گـــران

بـــه هـــر کـــار فـــرمـــان یـــزدان بـــپـــای

اگـــر چـــه شـــهـــی بـــر زمــــیـــن و زمـــان

خـــداونــــد را بـــنـــده ای بـــی گـــمـــان

شـــوی کـــار دیـــو بـــدآیـــیـــن کنـــی

پـــس آنـــگـــاه بــــر دیـــو نـــفـــریـــن کـــنـــی

اگـــر دیـــو راهــــی نــــمـــودی درســـت

نـــبـــردی ز ره خـــویـــشـــتــن را نــخـــســـت

مـــخــور غـــم فـــراوان ز روی خـــرد

کـــه کـــمـــتـــر زیـــد آن کـــه او غــم خـــورد

نـــشــایـــد بـــدانـــدیـــش بـــودن بـــســـی

کـــنـــد زنـــدگـــی تـــلـــخ بــر هـــر کــســی

درازســـت ره بـــاشـــی پـــرداخـــتـــه

هـــمـــه تـــوشـــه یــــکـــبـــارگـــی ســـاخـــتـــه

مـــیـــفـــزای بـــار گـــنـــه کـــز گـــنـــاه

چـــو بـــارت گـــران شـــد بـــمـــانـــی بـــه راه

بـــدان کـــوش کـــایــــزد چـــو خـــوانـــدت پـــیـــش

نــیـــایـــدت شـــرم از گـــنـــاهـــان خـــویـــش

بـــه نـــزدیـــک تـــابـــوت زرّیـــن مـــگـــرد

کــــه دیـــدی در آن خـــانـــهٔ لاژورد

کـــه هـــســــت انـــدرو حـــلـــقـــه و یـــاره چــند

ز حـــوّا بـــمـــانـــدســـت بـــا گـــیـــســـبـــنــد

هـــمـــان جـــامـــه کـــایـــزد بـــه دســـت ســروش

بـــه آدم فـــرســـتـــاد کـــآنـــرا بـــپـــوش

دگـــر گـــوهـــری کـــو دهـــد انـــدر آب

بـــه تـــاریـــکـــی انـــدر چـــو خـــورشـــید تـــاب

کـــزیـــن جـــایـــگـــاه ایـــن ســـه چـــیــز آن بـَرَد

کـــه یـــکـــی پـــیـــمـــبـــر بـــود بـــا خـــرد

زیــد تــا جـــهـــان بـــاشـــد ایـــزدپـــرســـت

نـــهـــان آورد آب حـــیـــوان بـــه دســـت

چـــنـــان گـــردد ایـــن کـــاخ از آن پـــس نـــهـان

کـــه نـــیــزش نـــبـــیـــنـــد کـــس انـــدر جــهـــان

دژم شــــد ســـپــــهـــدار و مـــهـــراج شـــاه

گـــرســتــنـــد یـــکـــســـر ســــران ســـپـــاه

یـــکـــی بـــر گـــنــــاهـــان و کـــردار خـــویـــش

یـــکـــی بـــر غـــریـــبـــّی و تـــیـــمـــار خـــویـش

بـــر آن هـــم نـــشـــان کـــاخ بـــگـــذاشـــتــنــد

بـــه کـــشـــتـــی رَهِ دور بـــرداشـــتـــنـــد

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | منبع اولیه: منابع گرشاسب‌نامه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام