کمال کل ممالک جمال حضرت شاه
ابوالمحاسن نصر آن نصیر دین اله
امیر عادل و صدر اجل مهذب دین
که فخر بالش صدرست و عز مسند و جاه
نظام داد همه کارهاء معظم من
اگرچه بود از این بیش بینظام و تباه
سپهر رفعت و خورشید روزگار که هست
مدار جنبش قدرش ورای گردش ماه
گشاده هیبت او از میان فتنه کمر
نهاده حشمت او بر سر زمانه کلاه
ز فوق قدرش گردون بمانده اندر تحت
ز اوج جاهش کیوان بمانده اندر چاه
به وهم از دل کتم عدم برآرد راز
به کلک بر بد و نیک فلک ببندد راه
چه حل و عقد قلمش آسمان بدید چه گفت
زهی قضا و قدر لا اله الا الله
به باد قهر ببرد ز سنگ خاره سکون
به آب لطف برآرد ز شوره مهر گیاه
به یک سموم عتابش چو کاه گردد کوه
به یک نسیم نوازش چو کوه گردد کاه
صمیم فکرتش از سر اختران منهی
صفای خاطرش از راز روزگار آگاه
اگر به رحم کند سوی شور و فتنه نظر
وگر به خشم کند سوی شیر شرزه نگاه
دهد عنایت او شور و فتنه را آرام
کند سیاست او شیر شیرزه را روباه
ایا موافق امر ترا زمانه مطیع
ایا متابع حکم ترا ستاره سپاه
ز همت تو سخا مستعار دارد جود
ز رفعت تو فلک مستفاد دارد جاه
تویی که عدل تو گر دست را دراز کند
شود ز دامن که دست کهربا کوتاه
بجز تفکر مدح تو نیست در اوهام
بجز حکایت جود تو نیست در افواه
از آسمانهٔ ایوان کسری اندر قدر
ترا رفیعترست آستانهٔ درگاه
زمان نیابد جز در عدم ترا بدگوی
زمین ندارد جز در شکم ترا بدخواه
امان دهد همهکس را ز خصم همچو حرم
حریم حرمت او چون بدو کنند نگاه
بزرگوارا این بنده را به دولت تو
نماز شام امل گشت بامداد پگاه
اگر نه رای تو بودی برویم آوردی
سپیدکاری گردون هزار روز سیاه
مرا اگر به خلاف تو متهم کردند
بران دروغ تمامست این قصیده گواه
به خون زرق بیالود خصم پیرهنم
وگرنه پاکتر از گرگ یوسفم به گناه
همیشه تاکه بسیط است صحن این میدان
هماره تا که محیطست سقف این خرگاه
موافقت چو موالی ندیم شادی و عیش
مخالفت چو معادی قرین ناله و آه
یکی موافق رای تو باد در بد و نیک
دگر مسخر حکم تو باد بیگه و گاه
به کلک مشکل گردونگشای و دشمنبند
به عدل حرمت ایمانفزای و کفر به کاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح و ستایش کمالالدین ابوالمحاسن نصر میپردازد و او را به عنوان امیر عادل و حامی دین معرفی میکند. او زیبایی ظاهری و باطنی او را به عنوان فخر عصر خود میستاید و او را در مسیر انجام کارهای بزرگ و اصلاحات ممتاز میداند. شعر این احساس را منتقل میکند که قدرت و هدایت او به هنگام فتنهها و رویدادهای سخت، باعث آرامش و ساماندهی وقایع میشود. شاعر با استفاده از نمادهایی چون سپهر و خورشید، به مقام بلند ابوالمحاسن نصر و تأثیر او بر جهان اشاره میکند. خلاصه اینکه، او را کسی میداند که با خرد و فضیلت خود، در جلوگیری از آشوبها و برقراری عدل در جامعه نقش اساسی ایفا میکند.
هوش مصنوعی: کمال تمام سرزمینها زیبایی حضرت شاه ابوالمحاسن نصر، یاریدهنده دین الهی است.
هوش مصنوعی: امیر عادل و بزرگترین وزیر که در اصلاح دین کوشیده و به حق، مایهٔ فخر و افتخار است و مقام و جایگاهی ارجمند دارد.
هوش مصنوعی: اگرچه من همه امور مهم را نظاممند کردهام و به آنها ترتیب میدهم، اما خودم نیز از این موضوع مستثنی نیستم و در بسیاری از موارد بینظم و ویران هستم.
هوش مصنوعی: آسمان بلندی و خورشید زمانه، مرکز حرکت و اعتبار او هستند و مقام او فراتر از چرخش ماه است.
هوش مصنوعی: شتاب و وقار او در دل آشوبها، نشانهی عظمت و بزرگیاش است که در میان دوران، به وضوح مشهود است.
هوش مصنوعی: مقام و جایگاه او بالاتر از آن است که آسمان بتواند به آن برسد، و از اوج عظمتش، سیاره زحل در عمق زمین مانده است.
هوش مصنوعی: از دل عدم (یعنی جایی که چیزی وجود ندارد) خدای قادر میتواند به خیال (وهم) رازهایی را آشکار کند و با قلمش سرنوشت بد و نیک آسمان را تنظیم و مشخص کند.
هوش مصنوعی: قلم او (نویسنده یا خالق) کارهای بزرگ و مهمی را در آسمان میبیند و با این دیدگاه، به تقدیر و سرنوشت افتخار میکند و از وجود خداوند (لا اله الا الله) یاد میکند.
هوش مصنوعی: به خاطر خشم و قهری که دارد، میتواند سنگ سخت را هم متزلزل کند و بیحرکت کند، اما با نرمی و لطفش، میتواند عشق و محبت را از دل خاک و زمین بیرون بیاورد و باعث رشد گیاهان شود.
هوش مصنوعی: اگر به او (کمالالدین) سخن تلخی بگوید، او به اندازه کاهی ضعیف میشود؛ و اگر با نرمی و محبت با او صحبت کند، به اندازه کوهی بزرگ و مقاوم خواهد شد.
هوش مصنوعی: صمیم فکرت کمالالدین ابوالمحاسن نصر به اندازهای خالص و راستین است که از ستارههای آسمان هم دورتر است. همچنین، وضوح و صفای خاطر او به حدی است که از اسرار و پیچیدگیهای دنیا باخبر است.
هوش مصنوعی: اگر به بخشش و رحمت به شور و فتنه نگاه کند، و اگر با خشم به درندگی و قساوت بنگرد، قدرت و ارادهاش در هر دو حالت مشخص است.
هوش مصنوعی: عنایت او موجب آرامش شور و فتنه میشود و تدبیر او، شیر نیرومند را مانند روباه زیرک میسازد.
هوش مصنوعی: آیا زمانه به فرمان تو مطیع است و آیا ستارهها پیرو حکم تو هستند؟
هوش مصنوعی: سخاوت و generosity تو را به عنوان یک ویژگی برتر، دیگران هم به عاریت میگیرند و همچنین، به خاطر بلندی مقام و عظمت تو، آسمان نیز از تو بهرهمند میشود و اعتبار میگیرد.
هوش مصنوعی: تو آن کسی هستی که اگر عدالت تو دستش را دراز کند، آنقدر بزرگ است که دامن کسی که موهایش به رنگ کهربا (طلایی) است را کوتاه میکند.
هوش مصنوعی: جز تأمل و اندیشه دربارهٔ تو هیچ چیز در ذهنها وجود ندارد و تنها داستان generosity و بخشندگی توست که در زبانها میچرخد.
هوش مصنوعی: آستانهٔ درگاه کسری، که از نظر بلندی و عظمت بالاترین مقام را دارد، در مقایسه با جایگاه تو، هیچ ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: تنها در حالت عدم، کسی نمیتواند تو را بد بگوید و زمین هم نمیتواند جز در شکم تو، نسبت به تو دشمنی داشته باشد.
هوش مصنوعی: هر کسی را از دشمنانش保护 میکند، همانطور که حرم (مکانی امن و مقدس) حرمت دارد. اگر کسی به او (کمالالدین أبوالمحاسن نصر) نگاه کند، امنیت و محافظت او نیز از نگاه کردن به حرمتش ناشی میشود.
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، این بنده برای تو به خاطر نعمت و خوشبختیات در شب هنگام دعای خیر و آرزو کرده است و در صبح بیدار شده با امید و شوق.
هوش مصنوعی: اگر تو نبودی و نظر تو حمایت نمیکرد، من به چنین وضعیتی نمیافتادم که آسمان هزار روز بر من تیره و سیاه بگردد.
هوش مصنوعی: اگر مرا به تقصیر و گناه متهم کردهاند، این دروغی بزرگ است و این شعر شاهد پاکی من است.
هوش مصنوعی: پیرهن من به خون رقیب آغشته است، اما اگر این خون نبود، من از یوسف به خاطر بیگناهیام پاکتر بودم.
هوش مصنوعی: این بیت به این معنا است که تا زمانی که فضای این میدان وسیع است، همیشه در این خرگاه سایهای برای حفاظت وجود دارد. به عبارت دیگر، امنیت و آسایش در این مکان برقرار است تا زمانی که محیط آن به همین شکل باقی بماند.
هوش مصنوعی: دوستی و همفکری مانند موالی با تو، مایهٔ شادی و خوشی است، اما مخالفت و نارضایتی همواره به همراه خود اندوه و ناله میآورد.
هوش مصنوعی: یکی از افراد باید همیشه با عقیده و نظر تو همراه باشد، چه در شرایط خوب و چه بد. دیگری باید بدون توقف و در هر زمان تابع دستورات تو باشد.
هوش مصنوعی: تو با قلمی که برای گشایش جهان و بستن راه دشمنان به کار میگیری، عدالت را برپا میکنی و به احترام ایمان میافزایی و به کفر نقصان میزنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
سماع و بادهٔ گلگون و لعبتان چو ماه
اگر فرشته ببیند دراوفتد در چاه
نظر چگونه بدوزم که بهر دیدن دوست
ز خاک من همه نرگس دمد به جای گیاه
کسی که آگهی از ذوق عشق جانان یافت
[...]
به فرخی و به شادی و شاهی ایران شاه
به مهرگانی بنشست بامداد پگاه
برآن که چون بکند مهرگان به فرخ روز
به جنگ دشمن واژون کشد به سغد سپاه
به مهر ماه ز بهر نشستن و خوردن
[...]
مگر که زهره و ما هست نعت آن دلخواه
که با سعادت زهره است و باطراوت ماه
سعادتی که همه در روان گشاید طبع
طراوتی که همه بر خرد ببندد راه
اگر چه در نسب آدم آفتاب نبود
[...]
ایا بهار من و عید نیکوان سپاه
چو ماه ز ابر همی تابی از قبای سیاه
بصید رفتی و پدرام بازگشتی شام
برنگ و بوی رخ و زلف خویشتن می خواه
میئی که وقت سحر زو نسیم گیرد گل
[...]
تو زاهدی و دو زلف تو آفتاب پرست
به سجده اید شما هر دو درگه و بیگاه
چرا دو چشم تو دیبای لعل پوشیدست
اگر نپوشند ای دوست زاهدان دیباه
ز راه گمشده را زاهدان به راه آرند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.