آیت مجد آیتی است مبین
منزل اندر نهاد مجدالدین
سید و صدر روزگار که هست
ز آل یاسین چو از نبی یاسین
میر بوطالب آنکه مطلوبش
نیست در ملک آسمان و زمین
آنکه در شان او ثنا منزل
وانکه در ذات او کرم تضمین
آنکه بی‌داغ طوع او نکشد
توسن روزگار بار سرین
وانکه از چرخ جود او بشکست
خازن کوهسار مهر دفین
رای او دامن ار بیفشاند
بر توان چیدن از زمین پروین
جاه او مرکب ار برون راند
جو اول دهد به علیین
حلم او جوهرست و خاک عرض
قدر او شاه و آسمان فرزین
بسته دست خلقتنی من نار
باس او بر خلقته من طین
امر او با عناد کردن طبع
کبک پرور برآورد شاهین
نهی او باس تیزه رویی چرخ
روز بد را قفا کند ز جبین
برکشد زور بازوی سخطش
کسوت صورت از نهاد جنین
به مقاصد همیشه پیش رسد
عزمش از مسرع شهور و سنین
قدرتش با قدر مقارن شد
خرد آنرا جدا نکرد از این
خود چو ممزوج شد چگونه کند
شیر و می را ز یکدگر تعیین
رای او را متین نیارم گفت
حاش لله نه زانکه نیست متین
زانکه یک بار جنس این گفتم
ادب آن بیافتم در حین
اندرین روزها که می‌دادم
شعر خود را به مدح او تزیین
نکته‌ای راندم از رزانت رای
عقل را سخت شد بر ابرو چین
گفت خامش چه جای این سخنست
وصف آن رای این بود که رزین
آفتابیست کاسمان نکند
پیش او آفتاب را تمکین
آسمانی که در اثر بیش است
تیغش از آفتاب فروردین
ای بجایی که در هزار قران
چرخ و طبعت نپرورید قرین
اوج قدرت و رای پست و بلند
راز حزمت نهان ز شک و یقین
بحر طبع تو کرده مالامال
درج نطق ترا به در ثمین
فحل وهم تو کرده آبستن
نوع کلک ترا به سحر مبین
طوطی کلک راست گوی تو کرد
عقل را در مضیقها تلقین
رایض بخت کاردان تو کرد
اشهب و ادهم جهان را زین
ای نمودار رحمت و سخطت
آب و حیوان و آتش برزین
دان که در خدمت بساط وزیر
که خدایش مغیث باد و معین
عیش من بنده پار عیشی بود
چون جوانی خوش و چو جان شیرین
گفتم از غایت تنعم هست
دولتم را زمانه زیر نگین
کار برگشت و غم به سکنه گرفت
گوشهٔ مسکن من مسکین
چرخ در بخت من کشید کمان
دهر بر عیش من گشاد کمین
می‌کند رخنه نظم حال مرا
در چنان دار و گیر و هیناهین
لگد فتنه‌ای که رخنه کند
حصن ملکی چو حصن چرخ حصین
دارم اکنون چنان که دارم حال
نتوان گفتنت بیا و ببین
چتوان کرد اگر چنان بنماند
بنماند همیشه نیز چنین
حالی از چور آسمان باری
که نه مهرش به موضع است و نه کین
آن همی بینم از حوادث سخت
که ندیدست هیچ حادثه بین
نشناسم همی یمین ز یسار
تا تهی دارم از یسار یمین
عرصه تنگست و بند سخت و مرا
در همه خان و مان نه غث و سمین
مکرمی نیست در همه عالم
کاضطراب مرا دهد تسکین
گوییا از توالد احرار
شب سترون شد آسمان عنین
توکن احسان که دیگران نکنند
سرانگشت جز فرا تحسین
خود گرفتم کنند و نیز نهند
پای بر پایهٔ الوف و مائین
بهر انگشت کاید اندر سنگ
ار سبک سنگم ار گران کابین
خویشتن پیش ناکسان و کسان
همچو هنگامه گیر و راه‌نشین
گربهٔ به بیوس نتوان بود
هم در این بیشه بوده شیر عرین
شعر من بنده در مدیح به بلخ
این نخستین شناس و باز پسین
تا عروس بهاره جلوه کند
زلف شمشاد و عارض نسرین
بادی اندر بهار دولت خویش
تازه چون گل نه چون بنفشه حزین
آب آتش نمای در جامت
طرب‌انگیزتر ز ماء معین
جاهت اندر امان حفظ خدای
که خداوند حافظست و معین
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح فخرالسادات مجدالدین ابوطالب نعمه می‌پردازد و او را شخصیتی برجسته و بزرگ توصیف می‌کند. او اوصاف عالی‌تری از کرم و قدرت او را ستایش می‌کند و از فضائلش چون بزرگی مقام و جایگاه بالا در جامعه سخن می‌گوید. شاعر در قالب شعر احساسات عمیق خود را به تصویر می‌کشد و به تأثیر مثبت وجود فخرالسادات بر زندگی خود اشاره می‌کند. در نهایت، او از خداوند درخواست می‌کند که حافظ و نگهدار جایگاه و مقام او باشد.
هوش مصنوعی: آیت مجد یعنی نشانه و علامت بزرگی و عظمت، و این نشانه‌ای روشن و واضح در منزلت مجدالدین است.
هوش مصنوعی: فخرالسادات مجدالدین ابوطالب نعمه، با ریشه‌ای از خاندان پیامبر، در زمانهٔ خودش بهترین فرد و برترین شخصیت است.
هوش مصنوعی: میر بوطالب، کسی که مقام و او را در آسمان و زمین نمی‌توان به دست آورد و مطلوبی بالاتر از او وجود ندارد.
هوش مصنوعی: آن شخصی که شایستهٔ ستایش است و در ذاتش سخاوت و کرم تضمین شده است.
هوش مصنوعی: آنکه بدون تحمل درد و زحمت ناشی از لطف و رحمت او، روزگار بر دوش انسان سنگینی نمی‌کند.
هوش مصنوعی: کسی که به سبب بخشش فراوان او، خازن یا نگهبان کوه‌های پر از طلا و جواهر، به زانو درآمده و تسلیم او شده است.
هوش مصنوعی: اگر او (فخرالسادات مجدالدین ابوطالب نعمه) دامان خود را بگشاید، می‌توان از زمین ستارهٔ پروین را چید، یعنی نیکی‌ها و فضیلت‌های او به قدری زیاد است که حتی چیزهای بزرگ و ارزشمندی مانند ستاره‌های آسمان را می‌توان به دست آورد.
هوش مصنوعی: رفتن مقام و جایگاه او، اگر از حد و مرز خود خارج شود، باعث می‌شود که عرش (علیین) نیز به او احترام بگذارد و عظمت او را بپذیرد.
هوش مصنوعی: خویشتن‌داری (حلم) او مثل یک گوهر باارزش است و ارزش و عظمت او به حدی است که مانند شاه و آسمان می‌درخشد.
هوش مصنوعی: خداوند به خاطر ویژگی‌های بی‌نظیرش، وجود انسان را از خاک آفریده و او را به کمال رسانده است.
هوش مصنوعی: فرمان او باعث می‌شود تا طبیعت، با کینه و دشمنی برخورد کند و مانند جوجه‌کبابی که به دلخواه پرورش یافته، پرنده‌ای شجاع و آزاد به نام شاهین را به وجود آورد.
هوش مصنوعی: نهی او (فخرالسادات مجدالدین ابوطالب نعمه) با صلابت و قدرتش، روزهای بد را از پیشانی زمین دور می‌کند و همچنین بر خلق و خوی جهان تاثیر می‌گذارد.
هوش مصنوعی: او با قدرت و توانایی خود، می‌تواند پوشش ظاهری را از وجود ناتوانی و کم‌خودی دور کند و در واقع، با توانمندی‌اش، نشانه‌های ضعف را از بین ببرد.
هوش مصنوعی: عزم فخرالسادات همیشه در دستیابی به اهدافش پیشی می‌گیرد و زمان و سال‌ها بر سرعت حرکت او تأثیر ندارند.
هوش مصنوعی: قدرت او با اندازه‌اش هماهنگ و متناسب شده است و عقل او این تناسب را از هم نگسسته است.
هوش مصنوعی: وقتی که خود به‌طور کامل با چیزی پیوند می‌خورد، چگونه می‌تواند شیر و شراب را از یکدیگر تفکیک کند؟
هوش مصنوعی: توانایی و تفکر او را نمی‌توان به سادگی بیان کرد، زیرا نمی‌خواهم بگویم «حاشا» از آن‌رو که او ناتوان نیست.
هوش مصنوعی: هرگاه که یک بار دربارهٔ او (فخرالسادات) سخن شایسته‌ای گفتم، ادب و احترامش را در نظر گرفتم.
هوش مصنوعی: در این روزها که شعر خود را برای ستایش او زیبا می‌نوشتم.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به طور تصریحی می‌گوید که از دلایل و قضاوت‌های منطقی و عاقلانه چیزی به دست آورده‌ام، اما با این حال، در چهره‌ام نشانی از نگرانی و اندوه وجود دارد. به عبارت دیگر، هوش و منطق او در برابر احساساتش ناتوان شده و بیشتر به ظواهر نمایانگر غم اشاره دارد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به کسی می‌گوید که چرا حرف می‌زند و حرفش بی‌مورد است؛ زیرا وصف عقل و درایت انسانی (رای) بدین شکل وجود ندارد و بهتر است سکوت کند.
هوش مصنوعی: آن آفتاب بالای سر، به حدی درخشان و بزرگ است که آفتاب دیگر نمی‌تواند در برابر او هیچ تسلطی پیدا کند و از او کم‌ارزش‌تر است.
هوش مصنوعی: آسمانی که به خاطر وجودش، تیغ (یا چشم) آفتاب بهار (فروردین) را می‌بندد و قدرت آن را از بین می‌برد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در طول هزار سال، چرخ فلک و سرنوشتت را هم‌نشین و هم‌عرض پرورش نداده است.
هوش مصنوعی: اوج قدرت و تدبیر، هم در چیزهای بزرگ و هم در چیزهای کوچک، در راز و رمز خدمت تو نهفته است که بین تردید و یقین قرار دارد.
هوش مصنوعی: استعداد و ذهن تو مانند دری است که پر از گوهر و چنگ است، و سخن گفتن تو به گونه‌ای است که در نهایت ارزش و گران‌بهایی است.
هوش مصنوعی: خودت را چون پدری بزرگ و فصیح می‌دانی که تخیلات و افکار تو مانند زایشی است که قلم تو را وادار به نوشتن می‌کند و این توانایی، به زیبایی و جادوگری تو در نوشتن، جلوه می‌دهد.
هوش مصنوعی: طوطی (که نماد سخنگویی و هوش است) نمی‌تواند حقیقت کلام تو (کلک) را بیان کند، زیرا عقل انسان در مسائل پیچیده دچار تنگنا و محدودیت شده است.
هوش مصنوعی: بخت تو که با تدبیر و هوش همراه است، دنیا را به دو رنگ مختلف، یعنی رنگ سیاه و سفید (اشهب و ادهم)، درآورده است.
هوش مصنوعی: تو تجسم رحمت و خشم خدا هستی که همهٔ موجودات مانند آب، حیوانات و آتش از تو تأثیر می‌پذیرند.
هوش مصنوعی: بدان که در خدمت وزیر، که برای او آرزوی یاری و حمایت داریم، همواره در وضعیت خوشایندی قرار داریم.
هوش مصنوعی: زندگی من، ای بنده، شادابی و خوشی بود که مانند جوانی سرشار از لذت و همچون جان شیرین ارزشمند است.
هوش مصنوعی: به خاطر امکانات و خوش‌گذرانی‌هایی که دارم، به زمانه و دنیا دست برنده‌ای دارم که همه چیز را تحت کنترل خود دارم.
هوش مصنوعی: روزگار به نوبت چرخش کرد و غم به خانهٔ من، که در آن زندگی می‌کنم، وارد شده و آنجا را پر کرده است، ای من بیچاره.
هوش مصنوعی: زمانه با چرخش خود، بخت من را به سمتی کشانده که زندگی‌ام دچار مشکلات و کوره‌راه‌ها شده است.
هوش مصنوعی: نظم و ترتیب زندگی‌ام را تحت تاثیر و نفوذ چنین موقعیت و شرایطی قرار می‌دهد که من در آن گرفتار شده‌ام.
هوش مصنوعی: فتنه‌ای که باعث می‌شود در امنیت و آرامش من نفوذ کند، همان‌قدر آسیب‌زننده است که ورود به دژ و قلعه‌ای محکمی مثل دژ آسمان.
هوش مصنوعی: حالم به‌گونه‌ای است که نمی‌توانم آن را به زبان بیاورم، تو بیا و خودت ببین چگونه‌ام.
هوش مصنوعی: اگر حال من اینگونه باقی بماند، چه کار می‌توان کرد؟ همیشه نیز به همین حالت باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: حالی از آسمان باری وجود دارد که نه خورشیدش در جایی متناسب است و نه برای دشمنی و کینه‌ای برنامه‌ریزی شده است.
هوش مصنوعی: من در شرایط سخت و دشوار حوادثی را مشاهده می‌کنم که هیچ حادثه‌ای مانند آن را پیش از این ندیده‌ام.
هوش مصنوعی: نمی‌توانم راست و چپ را تشخیص دهم، چرا که از هر دو طرف دست خالی و تهی هستم.
هوش مصنوعی: وضعیت زندگی برای من بسیار سخت و تنگ شده است، به‌طوری‌که در تمام مکان‌ها و خانه‌ها چیزی برای زندگی به راحتی پیدا نمی‌شود و من دچار اضطراب و پریشانی هستم.
هوش مصنوعی: در تمام جهان هیچ بزرگواری وجود ندارد که بتواند اضطراب و پریشانی من را آرام کند.
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد از زمانه‌ای که نیک‌مردان (احرار) به دنیا آمده‌اند، شب هفته (که باروری ندارد) آسمان به ناراحتی و بی‌ثمری دچار شده است.
هوش مصنوعی: تو ای فخرالسادات، تنها تو از نیکی‌هایی که دیگران انجام نمی‌دهند، قابل تحسین هستی و از تو به‌عنوان الگویی برای احسان یاد می‌شود.
هوش مصنوعی: خودم را به‌خدمت گرفته‌ام و همچنین بر پایهٔ دوستی و صداقت، برای قدرشناسی دیگران می‌کوشند.
هوش مصنوعی: به هر حالتی که در سنگ، سبک یا سنگین باشم، به اندازه‌ای که در قلب و روح خود احساس می‌کنم، شایستگی و ارزش دارم.
هوش مصنوعی: انسان باید در میان افراد بی‌ارزش و افراد ارزشمند به طور یکسان حضور داشته باشد و از آنها دور نماند، همچون کسی که در میانه‌ی یک درگیری یا در یک مهمانی است.
هوش مصنوعی: هرگز نمی‌توان گربه را با شیر که پادشاه جنگل است، مقایسه کرد؛ حتی در این جنگل هم شیر در مرتبه‌ای بالاتر از گربه قرار دارد.
هوش مصنوعی: شعر من تنها به عشق بلخ است و این عشق، نخستین و آخرین شناسایی من از زیبایی‌ها و احساسات است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که عروس بهار با زیبایی و طراوت خود نمایان شود، موهایی به شکل شمشاد و صورتش به مانند گل نسرین خواهد بود.
هوش مصنوعی: نسیم بهاری در زمان خوشبختی او مانند بوی تازه گل‌هاست، نه مانند بنفشه‌ای که پژمرده و غمگین است.
هوش مصنوعی: جام تو باید به قدری شاداب و خوش‌مزّه باشد که حتی آب آتشین هم در آن، خوش‌انگیزتر از آب معمولی به نظر بیاید.
هوش مصنوعی: عظمت و مقام تو در امنیت است، زیرا خداوند نگهدار و یاری‌کننده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بهمه شهر بود ازو آذین
در بریشم چو کرم پیله زمین
باغبان! زیر سرو بن منشین
نه کجا سرو نیست نیست زمین
نه همه سایه زیر سرو بود
زیر شاخ سمن شو و بنشین
باغ تو پر درخت سایه ورست
[...]
مجلس است این مگر بهشت برین
که بنای بهشت است بر این
پیکر بومش از بدایع روم
نقش دیوارش از صنایع چین
این ز دلها همی زداید زنگ
[...]
قدحی نوش کرد شاه زمین
شاه محمود سیف دولت و دین
تا که نفس چو آب او شد پاک
شد متین شخص او چو کوه متین
نز پی علتی و رنجی خورد
[...]
ای جمال ترا کمال قرین
طوق طوع تو بر شهور و سنین
از یمین تو ملک برده یسار
به یسار تو دهر خورده یمین
هر کجا حزم تو فرود آید
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.