حسینی » کنز الرموز » بخش ۱ - بسم اللّه الرحمن الرحیم

باز طبعم را هوای دیگر است

بلبل جان را نوای دیگر است

باز شهباز دلم پرواز کرد

تا چه رسم است اینکه یار آغاز کرد

این چه شور است آخر اندر خاطرم

مایهٔ سودا بوَد اندر سرم

در مشام من چه گل دارد خبر

این نسیم از باغ خلد آمد مگر

موج دریای معانی می‌رسد

یا نشان از بی‌نشانی می‌رسد

طبع را الهام ربانی است این

یا مگر تلقین روحانی است این

از جهان جان فتوح است این سخن

ماورای عقل و روح است این سخن

برتر است از عرش اعلی منزلش

زآنکه توحید خدای است اولش

گرچه گفتم آنچه از تقلید ماست

وحدت است او برتر از توحید ماست

بر زبان حرف آید و در دل خیال

برتر است از هر دو ملک لایزال

هیبتش مرغ خرد را پر بسوخت

طوطی اندیشه‌ها را لب بدوخت

دور از این اندیشه تأویل همه

برتر از تشبیه و تمثیل همه

سرّ توحیدش نیابد فهم کس

حیرت آمد حاصل دانا و بس

عزتش اندیشه را مسمار زد

تا یقین اینجا در انکار زد

کفر و ایمان گفته در حیرت ورا

جل و عز تشبیه یا رب‌الوری

هرچه هستش آشنایی می‌دهد

جمله بر وحدت گواهی می‌دهد

تا نپنداری که او بیش و کم است

کاین همه از نوع و جنس عالم است

پنج و چار و شش نباشد ذات او

نفی هستی‌ها بوَد اثبات او

چون نگشت آگه کس از سرّ قِدم

علت و معلول را درکش قلم

مبدع بی‌چون و بی‌آلت خداست

هرچه عقلت پی برد اینجا خطاست

کفر و ایمان عرصهٔ میدان او

گوی دل‌ها در خم چوگان او

آنچه دریابد همه زیبا نهاد

الذی هو قاهر فوق العباد

فعل او با فعل کس مانند نی

جز خموشی رهبری مانند هی

پرتو او داده ما را خرمی

ورنه چند و چیست اصل آدمی؟

صنع او چون لطف خود اظهار کرد

آب و گل را قابل دیدار کرد

کنت کنزاً تا چه حکمت‌هاست این

فیه من روحی چه نسبت‌هاست این

این‌همه آب حیات از جوی تو

عقل را سر گشته گم در کوی تو

آتش شوقت جهانی سوخته

بی تو شمع هیچ‌کس نفروخته

از صفات ذات پاکت نیک و بد

معترف گشته به نادانیِّ خود

خطبه بر نام تو خوانند این همه

از تو جز نامی ندانند این همه

گرچه توحید تو می‌خوانیم ما

هم تو دانایی و نادانیم ما

ای پر از غوغای تو بازار دل

حیرت و سوداست با تو کار دل

عقل چون زائل شود خود غافل است

کی شناسد مر تو را این مشکل است

تا قبول فیض تو همره نشد

جان ز جان و دل ز دل آگه نشد

قدرتت یک نفخه در حکمت دمید

جوهر و جسم و طبایع شد پدید

قسمت از امر تو آمد بیش و کم

گردش افلاک باشد متهم

زیر و بالا و نهان و آشکار

نیست جز آثار صنع کردگار

حضرت او برتر از الا و لاست

این مگس دان از پی غوغای ماست

ای مبرا از خیالات و گمان

ای منزه از اشارات و بیان

آدمی را کی رسد اثبات تو

ای به خود معروف و عارف ذات تو

گر دمی لطف توام تلقین کند

جبرئیلم از فلک تحسین کند

چون کمال دانشم نادانی است

چارهٔ کارم همه حیرانی است

باری‌ام توفیق ده تا یک نفس

بر زبان رانم همی حمد تو بس

این عروسی را که گشتم جلوه‌گر

تازه دارش پیش هر صاحب‌نظر

پرده بر رویش فروهشتم بسی

تا نبیند خویشتن را هر کسی

مریم بکر آمد این پوشیده‌رو

همچو مریم بی‌گناه از گفت‌وگو

یا رب از چشم بَدانش دور دار

اهل دل را چشم از او پرنور دار

من که حلقه بر در جان می‌زنم

ربِّ هب لی چون سلیمان می‌زنم

بخششی کن تا به دارالملک دین

ملک معنی را کنم زیر نگین

مُهر خود کن تا بخوانندش همه

داغ خود کن تا بدانندش همه

وارهان از محنت آب و گلم

تا شود هستیِّ تو جان و دلم

کاشف اسرار و دانای ضمیر

چون تو را دانم خدایا دست‌گیر

بر سر کوی خودم خرسند کن

هرچه من بگسسته‌ام پیوند کن

گر بگردد قبله معبودم تویی

ور بپاید قصه مقصودم تویی

ای ورای هرچه می‌گیرم قیاس

نعمتم دادی و کردی حق‌شناس

گر زیان کردم تو دیدی از نهفت

صد یکی نتوانم از شکر تو گفت

گر به هر مویی دوصد سجده برم

شکر مویی ناورم چون بنگرم

بد بسی کردم نکو پنداشتم

هیچ جای آشتی نگذاشتم

ای شب‌افروز سحرخیزان راه

همچو شب دارم دل و نامه سیاه

حالت من گشته چون صبح نخست

بی‌ثبات و خودنما و نادرست

غافلم از کار و عقلم داده‌ای

من گریزانم تو در بگشاده‌ای

رحم کن بر غفلت و نادانی‌ام

کی بخواند گر تو بیرون رانی‌ام

ای امید ناامیدان کوی تو

هر دو عالم را اشارت سوی تو

زآن عنایت‌های بی‌علت که هست

این زپاافتاده را مفْکن ز دست

پیش از آن کز من توانایی رسد

رحمتی کن گرچه رسوایی رسد

دانشم از عالم تحقیق بخش

بر طریق مصطفی توفیق بخش