عرفی » قصیده‌ها » شمارهٔ ۵۷ - در تهنیت تولد فرزند خانخان

بود در کتم عدم بکر طبیعت را جای

که خرد بر سرش استاده همی گفت برآی

چند در پرده نشیند خلف دوده کون

محرمی نیست مگر هم تو شوی پرده گشای

نه ترا عقد زفاف است در این پرده ضرور

نه مرا صبر و سکون داده در این دیر خدای

مریمی کن تو که فرزند مسیح است مسیح

خاتمی کن تو که توفیق گدای است گدای

از سخن گوشزد بکر طبیعت چون گشت

خنده زد گفت که رو صبر کن و ژاژ مخای

گوشه‌ای گیر و جگر می‌خور و تلخی می‌کش

تا به عهدی که شود صاحب تو ملک آرای

خلق از «مژده بر» و«مژده شنو» جمع شوند

جمله جوهر طلب و جوهری و گنج ستای

فلک آماده شود زهره مهیا گردد

آن یکی حله‌طراز آید و این غالیه‌سای

من به صد ناز و کرشمه همه رنگ و همه بوی

بر سر حجلهٔ ارکان نهم از خلوت پای

پس درآید ببرم، آنکه منَش نام زدم

او کشد بند نقاب من و بند قبای

بعد از آن کشمکش و طی شدن حالت حمل

لب به گستاخی اگر باز کنی دارد جای

لله الحمد که آن وعده به پایان آمد

هم خرد کامروا آمد و هم بار خدای

دوش بر دوش قضا دست در آغوش قدر

آمد از پرده برون پردگی صنع خدای

وهم با طالع او گفت که باشم در عرش

گفت گر گُم نشوی پیشترک هم میآی

بخت با گوهر او گفت که دولت بس نیست

گفت دانم به چه‌ای حامله، رو، رو میزای

سال مولودش از آن شاهگل بی بدل است

که ندارد بدلی در چمن دولت و رای

مرحبا ای گهرت را شرف ذات پدر

مرحبا ای قدمت را اثر ظل همای

مرحبا ای ز عنایات ازل رمز فروش

مرحبا ای به علامات هنر خویش ستای

مرحبا ای نظر بخت تو کیوان پرور

مرحبا ای گهر ذات تو امکان آرای

مرحبا ای به کنار آمده از صلب پدر

جاودان در کنف فضل پدر می‌آسای

خان خانان که کمالی است مصور گهرش

کو شناسای گهر، تا نگرد صنع خدای

ناخن قدرت او پرده تحقیق شکاف

خامه دولت او چهره توفیق گشای

زیب فرماندهی‌اش در شکن طرف کلاه

نقد زیبندگی‌اش در گره بند قبای

دشمنش را بود آن مایه شقاوت که بود

گرد آلایش او دامن جیحون آلای

دیدهٔ عقل شود خیره ز آیینه وهم

گر شود صیقل اندیشهٔ او زنگ زدای

عدل او چون روش آموز مکافات شود

پیرو جاذبهٔ کاه شود کاه ربای

بخت او گر به دل نغمه طرازان گذرد

شاخ طوبی شود از برگ و ثمر پیکر نای

زآن بود زنده حسودش که جهان گشته ز ننگ

در وجود عدم دشمن او بی پروای

آنچنان پیرو شاه است که از غایت قرب

گه گهی سایه رساند به سرش بال همای

اختلاف صور از نوع بشر برخیزد

خامه معدلت او شود ار چهره گشای

ای که در سایه عدلت همه امن است و امان

عالم فتنه فروش و ملک نائبه زای

تا به هوش تو دهد صافی صهبای رموز

گردد از پرده دل عاقله، دانش پالای

شام احباب ترا طلعت خورشید اندود

صبح اعدای ترا ظلمت خورشید اندای

نزد ادراک تو اسرار قضا بر کف دست

پیش فرمان تو احکام فلک بر سر پای

بس که از لطف و عطا عزت و ثروت بخشد

عالم آرا دل و دست تو به هر بی سر و پای

وقت آنست که دختر طلبد از پی عقد

دودمان کرم، از سلسلهٔ آز، گدای

گر نگشتی کرمت حامی اصناف امم

احتسابت نشدی عامل معزول نمای

زهر ناز از نگه خود بمکد چشم بتان

هر کجا عدل تو از ظلم شود پرده گشای

ای که از بهر ستایشگری‌ات معتکف است

بر لب نکته سرایم خرد نادره زای

مدحت جز تو به فتوای یک اندیشی من

چون غم و شادی مغلوب طبیعت پیمای

حرص کسب شرفم لب به ثنای تو گشود

وای اگر معذرتم عرض تو میبودی وای

دیدهٔ نُه فلکم زایر انگشتان است

هر گه از نامهٔ مدح تو شوم بوسه ربای

جایم از دیده کند عقل و چنینم دارند

هرکه را کعبهٔ مدح تو شود ناصیه‌سای

گل اندیشه من سحر خطا معجزه رنگ

بلبل نطق من الهام غلط وحی سرای

کلکم از بهر سخن چینی من سر در پیش

وز علوم سخنم تارک او گردون‌سای

رهرو طبعم اگر قطع کند وادی خواب

بر سر گنج معانی همه ره دارد پای

عرفی آهنگ دعای کن بس از این لاف و گزاف

وجه کفاره به دست آر و دگر ژاژ مخای

تا محال است که مهتاب به گز پیمایند

تا بود در عَرَض خلق فلک ناپروای

باد مساح فلک در عرض آباد جهان

به ذراع عرضت مزرع دوران پیمای

یأس و امید محبان تو مقصود انگیز

بود و نابود حسودان تو حرمان آلای