سده جشن ملوک نامدار است
ز افریدون و از جم یادگار است
زمین گویی تو امشب کوه طور است
کز او نور تجلّی آشکار است
گر این روز است شب خواندش نباید
و گر شب روز شد خوش‌روزگار است
همانا کاین دیار اندر بهشت است
که بس پرنور و روحانی‌دیار است
فلک را با زمین انبازی آمد
که رسم هر دو تن در یک شمار است
همه اجرام آن ارکان نور است
همه اجسام این اجزای نار است
اگر نه کانِ بیجاده‌ست گردون
چرا باد هوا بیجاده‌بار است؟
چه چیز است آن درخت روشنایی
که بر یک اصل و شاخش صدهزار است؟
گهی سرو بلند است و گهی باز
عقیقین‌گنبد زرّین‌نگار است
ار ایدون کاو به‌صورت روشن آمد
چرا تیره‌دَمش هم‌رنگ قار است؟
گر از فصل زمستان است بهمن
چرا امشب جهان چون لاله‌زار است؟
به لاله مانَد این لیکن نه لاله‌ست
شرار آتش نمرود و نار است
همی مر موج دریا را بسوزد
بدان ماند که خشم شهریار است
سپهبد میر نصرِ ناصرِ دین
که دین را پشت و دولت را شعار است
به جایی کز نیاز آنجا تموز است
نسیم جود او تازه‌بهار است
به جای زخمِ او خارا خمیر است
به جای بخششش دریا غبار است
برِ شمشیر او مغفرشکاف است
سرِ پیکان او جوشن‌گذار است
به پیش عزم او صحرا و دشت است
حصار دشمن ارچند استوار است
امارت را به لفظش اتفاق است
حکومت را به رایش اعتبار است
به کار اندر حکیمِ پیش‌بین است
به بار اندر امیرِ بخت‌یار است
به شادی در کریم و چیزبخش است
به خشم اندر حلیم و بردبار است
گر او را بنده باشی عزّ و فخر است
جز او را بنده باشی ذلّ و عار است
به تیغ قهرش اندر فلسفی را
نشان جبر و آنِ اختیار است
به حدِّ فضلش اندر هندسی را
طریق هندسه علم نزار است
از آن زرد است دائم روی دینار
که نزد جود او دینار خوار است
امیر ار خوار دینار است شاید
کز او مدّاح او دینارخوار است
شکار خسروان مرغ است و نخجیر
سپهبد خسرو خسروشکار است
نشاط شهریاران روز بزم است
نشاط او به روز کارزار است
برِ او ممتحن را دستگاه است
برِ او منهزم را زینهار است
چنان خواهند از او خواهندگان چیز
که پنداری که نزدش مستعار است
جهان را آسمانِ پُرنوال است
خدم را پادشاه حق‌گزار است
به روز جنگ مر شمشیر او را
دنی‌تر چیز شیر مرغزار است
از او خواهند یُمن و یُسر کاو را
میان یمن و یسر اندر قرار است
همان جا یمن باشد کاو یمین است
همان جا یسر باشد کاو یسار است
رسومش مر نکایت را مزاج است
مثالش مر جلالت را عیار است
ز حرص عفو کاو دارد به گیتی
گرامی‌تر به نزدش اعتذار است
الا تا مایهٔ ظلمت ز نور است
الا تا مایهٔ نور از نهار است
الا تا هرکجا ناز است رنج است
الا تا هرکجا خرماست خار است
بقا بادش چنان کاو را مراد است
همی تا دور گردون را مدار است