گنجور

بخش ۵۰ - جواب

 
شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری » گلشن راز
 

هر آن چیزی که در عالم عیان است

چو عکسی ز آفتاب آن جهان است

جهان چون زلف و خط و خال و ابروست

که هر چیزی به جای خویش نیکوست

تجلی گه جمال و گه جلال است

رخ و زلف آن معانی را مثال است

صفات حق تعالی لطف و قهر است

رخ و زلف بتان را زان دو بهر است

چو محسوس آمد این الفاظ مسموع

نخست از بهر محسوس است موضوع

ندارد عالم معنی نهایت

کجا بیند مر او را لفظ غایت

هر آن معنی که شد از ذوق پیدا

کجا تعبیر لفظی یابد او را

چو اهل دل کند تفسیر معنی

به مانندی کند تعبیر معنی

که محسوسات از آن عالم چو سایه است

که این چون طفل و آن مانند دایه است

به نزد من خود الفاظ ماول

بر آن معنی فتاد از وضع اول

به محسوسات خاص از عرف عام است

چه داند عام کان معنی کدام است

نظر چون در جهان عقل کردند

از آنجا لفظها را نقل کردند

تناسب را رعایت کرد عاقل

چو سوی لفظ معنی گشت نازل

ولی تشبیه کلی نیست ممکن

ز جست و جوی آن می‌باش ساکن

بدین معنی کسی را بر تو دق نیست

که صاحب مذهب اینجا غیر حق نیست

ولی تا با خودی زنهار زنهار

عبارات شریعت را نگه‌دار

که رخصت اهل دل را در سه حال است

فنا و سکر و آن دیگر دلال است

هر آن کس کو شناسد این سه حالت

بداند وضع الفاظ و دلالت

تو را گر نیست احوال مواجید

مشو کافر ز نادانی به تقلید

مجازی نیست احوال حقیقت

نه هر کس یابد اسرار طریقت

گزاف ای دوست ناید ز اهل تحقیق

مر این را کشف باید یا که تصدیق

بگفتم وضع الفاظ و معانی

تو را سربسته گر خواهی بدانی

نظر کن در معانی سوی غایت

لوازم را یکایک کن رعایت

به وجه خاص از آن تشبیه می‌کن

ز دیگر وجه‌ها تنزیه می‌کن

چو شد این قاعده یک سر مقرر

نمایم زان مثالی چند دیگر

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ناشناس نوشته:

با عرض سلام خدمت همه عزیزان خواهشمندم جنانچه شرحی بر کتاب یا ابیات موجود است نسبت به ارسال نام و ادرس ان به حاشیه و یا ایمیل اینجانب ارسال فرمائید .

ناشناس نوشته:

عرض سلام خدمت همه عزیزان خواهشمندم جنانچه شرحی بر کتاب یا ابیات موجود است نسبت به ارسال نام و ادرس ان به حاشیه و یا ایمیل اینجانب ارسال فرمائید .norasteh2000@yahoo.com

کریم زیّانی نوشته:

شرح گلشن راز:
شرح گلشن راز. نویسنده: م‍ح‍م‍د ب‍ن ی‍ح‍ی‍ی لاهیجی

کریم زیّانی نوشته:

شرح گلشن راز، اثر محمد لاهیجی

حسین معتقدی فرد نوشته:

چون هست نصیب دشمن ودوست-کاین هسته برون شودازاین پوست-برسنگ مزارمن نویسید-هرکاربه وقت خویش نیکوست

روفیا نوشته:

ولی تا با خودی زنهار زنهار
عبارات شریعت را نگهدار
همان داستان موسی و شبان است!
بی سواد جان مرا به این واژگان هدایت کرد :
موسیا آداب دانان دیگرند
سوخته جان و روانان دیگرند
همان قصه با خودی و بی خودی!
بااوییسم و بی اوییسم!
با تو به خرابات اگر گویم راز
به زانکه به محراب کنم بی تو نماز
بلی می شود در محراب نماز خواند بی او، می توان هم به خرابات راز و نیاز کرد با او!

کانال رسمی گنجور در تلگرام