گنجور

آرزوی پرواز

 
پروین اعتصامی
پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات
 

کبوتر بچه‌ای با شوق پرواز

بجرئت کرد روزی بال و پر باز

پرید از شاخکی بر شاخساری

گذشت از بامکی بر جو کناری

نمودش بسکه دور آن راه نزدیک

شدش گیتی به پیش چشم تاریک

ز وحشت سست شد بر جای ناگاه

ز رنج خستگی درماند در راه

گه از اندیشه بر هر سو نظر کرد

گه از تشویش سر در زیر پر کرد

نه فکرش با قضا دمساز گشتن

نه‌اش نیروی زان ره بازگشتن

نه گفتی کان حوادث را چه نامست

نه راه لانه دانستی کدامست

نه چون هر شب حدیث آب و دانی

نه از خواب خوشی نام و نشانی

فتاد از پای و کرد از عجز فریاد

ز شاخی مادرش آواز در داد

کزینسان است رسم خودپسندی

چنین افتند مستان از بلندی

بدن خردی نیاید از تو کاری

به پشت عقل باید بردباری

ترا پرواز بس زودست و دشوار

ز نو کاران که خواهد کار بسیار

بیاموزندت این جرئت مه و سال

همت نیرو فزایند، هم پر و بال

هنوزت دل ضعیف و جثه خرد است

هنوز از چرخ، بیم دستبرد است

هنوزت نیست پای برزن و بام

هنوزت نوبت خواب است و آرام

هنوزت انده بند و قفس نیست

بجز بازیچه، طفلان را هوس نیست

نگردد پخته کس با فکر خامی

نپوید راه هستی را به گامی

ترا توش هنر میباید اندوخت

حدیث زندگی میباید آموخت

بباید هر دو پا محکم نهادن

از آن پس، فکر بر پای ایستادن

پریدن بی پر تدبیر، مستی است

جهان را گه بلندی، گاه پستی است

به پستی در، دچار گیر و داریم

ببالا، چنگ شاهین را شکاریم

من اینجا چون نگهبانم و تو چون گنج

ترا آسودگی باید، مرا رنج

تو هم روزی روی زین خانه بیرون

ببینی سحربازیهای گردون

از این آرامگه وقتی کنی یاد

که آبش برده خاک و باد بنیاد

نه‌ای تا زاشیان امن دلتنگ

نه از چوبت گزند آید، نه از سنگ

مرا در دامها بسیار بستند

ز بالم کودکان پرها شکستند

گه از دیوار سنگ آمد گه از در

گهم سرپنجه خونین شد گهی سر

نگشت آسایشم یک لحظه دمساز

گهی از گربه ترسیدم، گه از باز

هجوم فتنه‌های آسمانی

مرا آموخت علم زندگانی

نگردد شاخک بی بن برومند

ز تو سعی و عمل باید، ز من پند

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۲۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ا-رحیمی نوشته:

این داستانی پند اموز است که می توان به جوان گفت که انجام برخی کار ها برایت زود وخطر دارد اگر صبر کنی به موقع ان کار هایی را که اکنون تورا منع می کردیم می توانی به راحتی انجام بدهی.

تمیم نوشته:

شعر مذکور ، شعری است پر معنا و حتی در سال چهارم دبستان یکی از دروس کتاب فارسی همان سال محسوب می شد

نازنین نوشته:

عالی بود خیلی خیلی ممنونم ازشما

جمال نوشته:

جالب بود

جمال نوشته:

عالی

جمال نوشته:

عالیhttp://ganjoor.net/parvin/divanp/mtm/sh7/trackback/

مرضیه نوشته:

شعری بسیار پند آموز است. از خواندن آن بسیار لذت می برم.
عالی بود.

فائزه اکبری نوشته:

شعر زیبایی است.من به این شعر علاقه مندم و ان را حفظم.

فائزه اکبری نوشته:

بهترین شعری بود که تا به حال خوانده ام.

محمد رضا مقیمی نوشته:

بیت ۲۲مصرع اول “و” وصل اشتباه است بجای آن ویرگول “،” صحیح است متن درست این است
من اینجا چون نگهبانم ، توچون گنج

مجتبی یوسفی نوشته:

سلام من هر وقت این شعر رامیخوانم ناخواگاه گریه ام میگیردچون مرابه فکر سختی هایی که بدرم برای من و خواهر برادرانم کشید می اندازدومن بیشتر از هر چیزی پروین اعتصامی به خاطر این شعر دوست دارم

محمد نوشته:

من فکر می کنم که همهی شعر های پروین در مورد حیوانات است

دلارام سلطانیان نوشته:

سلام اینجا من در چند دیوان نگاه کردم ولی بازهم شک دارم ز نوکاران که خواهد کارِ بسیار یا کار بسیار چون اگر با کسره حساب کنیم بسیار صفت است ولی اگر بدون کسره باشد بسیار قید است

امیر نوشته:

من نمی دونم چرا ولی یه حس عاشقانه نسبت به پروین دارم.
بیت “من اینجا چون نگهبانم و تو چون گنج” درست تر است که به صورت “من اینجا چون نگهبانم تو چون گنج” اصلاح شود.

زهره نوشته:

در مصرع “بدن خردی نیاید از تو کاری” به نظرم “بدان” درست است یعنی “بدان خردی نیاید از تو کاری”

مهرداد نوشته:

خیلی قشنگ بود

ناشناس نوشته:

بسیلر زیبا. درود بی کران بر آن بانوی بزرگوار.

ناشناس نوشته:

خیلی عالی بود

جهاندارقاسمی نوشته:

ایکاش در کتابهای درسی از اینگونه شعر های آموزنده منوشتند وشعر های بی معنی راحذف می کردند

زهرا نوشته:

خیلی شعر خوبیه من که خیلی دوستش دارم . خلاصه ۱۵ بیتی این شعر توی کتاب فارسی هفتم هم هست.

حسام نوشته:

مصرع
“بدن خردی نیاید از تو کاری”
طبق دیوان پروین اعتصامی نشر محمد به صورت
“بدین خردی نیاید از تو کاری”
میباشد

سعید شیرازی نوشته:

ببینی سحربازیهای گردون…

در واقع: ‘ببینی سحر و بازی های گردون’ درست است.

سعید شیرازی نوشته:

من اینجا چون نگهبانم و تو چون گنج

در واقع: ” من اینجا چون نگهبانم تویی گنج” درست است.

کانال رسمی گنجور در تلگرام