گنجور

دزد و قاضی

 
پروین اعتصامی
پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات
 

برد دزدی را سوی قاضی عسس

خلق بسیاری روان از پیش و پس

گفت قاضی کاین خطاکاری چه بود

دزد گفت از مردم آزاری چه سود

گفت، بدکردار را بد کیفر است

گفت، بدکار از منافق بهتر است

گفت، هان بر گوی شغل خویشتن

گفت، هستم همچو قاضی راهزن

گفت، آن زرها که بردستی کجاست

گفت، در همیان تلبیس شماست

گفت، آن لعل بدخشانی چه شد

گفت، میدانیم و میدانی چه شد

گفت، پیش کیست آن روشن نگین

گفت، بیرون آر دست از آستین

دزدی پنهان و پیدا، کار تست

مال دزدی، جمله در انبار تست

تو قلم بر حکم داور میبری

من ز دیوار و تو از در میبری

حد بگردن داری و حد میزنی

گر یکی باید زدن، صد میزنی

میزنم گر من ره خلق، ای رفیق

در ره شرعی تو قطاع الطریق

می‌برم من جامهٔ درویش عور

تو ربا و رشوه میگیری بزور

دست من بستی برای یک گلیم

خود گرفتی خانه از دست یتیم

من ربودم موزه و طشت و نمد

تو سیهدل مدرک و حکم و سند

دزد جاهل، گر یکی ابریق برد

دزد عارف، دفتر تحقیق برد

دیده‌های عقل، گر بینا شوند

خود فروشان زودتر رسوا شوند

دزد زر بستند و دزد دین رهید

شحنه ما را دید و قاضی را ندید

من براه خود ندیدم چاه را

تو بدیدی، کج نکردی راه را

میزدی خود، پشت پا بر راستی

راستی از دیگران میخواستی

دیگر ای گندم نمای جو فروش

با ردای عجب، عیب خود مپوش

چیره‌دستان میربایند آنچه هست

میبرند آنگه ز دزد کاه، دست

در دل ما حرص، آلایش فزود

نیت پاکان چرا آلوده بود

دزد اگر شب، گرم یغما کردنست

دزدی حکام، روز روشن است

حاجت ار ما را ز راه راست برد

دیو، قاضی را بهرجا خواست برد

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ناشناس نوشته:

نیست پاکان چرا الوده بود…. باید به نیت پاکان تغییر یابد
اشتباه تایپی است.
با تشکر

پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

مسعود سیار نوشته:

یکی از زیباترین شعرهای دوران بشریت همین شعر است .

Tak_2011 نوشته:

واقعا مناظره جالبیه،ولی من مناظره ی های نظامی رو بیشتر دوست دارم

ابوطالب رحیمی نوشته:

مناظره ی بسیار بسیار زیبایی است که برای عصر کنونی ما نیز کاملاً صادقه! تو این شعر از حاضر جوابی آقا دزده!!! خیلی خوشم اومد، مثلاً در این ابیات:

گفت قاضی کین خطاکاری چه بود // دزد گفت از مردم آزاری چه سود

گفت بدکردار را بد کیفر است // گفت بدکار از منافق بهتر است

گفت هان بر گوی شغل خویشتن // گفت هستم هم چو قاضی راهزن

فرشید نوشته:

دزد پیری را به دام انداختند
دست و پا بستند و حد بنواختند
گفت قاضی : این خطا کاری چه بود ؟
گفت دزد : هان گر گویم به پا خیزد ز دامان تو دود
گفت هان بدگوی کار خویشتن
گفت : هستم همچو قاضی راهزن

محسن نوشته:

هرچندباری که این شعرومیخونم بازبرام تازگی داره

مهران نوشته:

هی هــــــــــی ……
اندر حکایات احوال ما…

داود نوشته:

سیه دل به جای سیهدل

محمد محدی بلالی نوشته:

واقعا خوشگل بود

seyed mohsen نوشته:

اگر ۱۰۰۰ بار دیگه هم این شعر رو بخونم بازم واسم تکراری نیست. ممنونم از شما

کریم نوشته:

خداوند پروین وهمه خادمان به فرهنگ این مرزوبوم را جاودان بدارد و بیامرزد واقعااشعار پروین پرمغز بانغز لطیف وآرام بخش وبه تعبیری میتوان گفت زندگی سازاست.

کریمی سمیرمی نوشته:

این شعر کاملاًبا اختلاس های بی نهایتی امروزی کاملاًمطابقت دارد.کاش ذوقی پیدا شود برای غارتگری های امروزی هم شعر تاریخی و خبری بنویسد.چون این شعر هم از اوضاع خاص آن زمان خبر می دهد

محمد نوشته:

واقعا من با جد می توانم بگویم : زبان ها برای توصیف و یا تعریف از این شعر و شاعر گران قدر ان قاصرند.

ناشناس نوشته:

فقط میشه گفت روحش شاد

ناشناس پ د نوشته:

من شاعر ه خانم را میستا یم بخاطر ابنکه این شعر در هر عصر ی بروز خواهد ماند واین چنین ادمهای بزرگی مایه افتخار ملی ماهستن تا قیامت

رشید نوشته:

اشعار پروین بسار زیباست هر وقت شعر پروین اعتصامی را می خوانم غرور خاصی بهم دست میده
دوستارانش شعر کعبه دل و بیمار را بخونن قشنگه

باران نوشته:

پیشنهاد میکنم این شعر را با صدای همای و مستان با نام سیاه مست گوش کنید

عنایت سیستانی نوشته:

دیگر ای گندم نمای جو فروش
با ردای حجب٬ عیب خود مپوش

در مصراع دوم حجب٬ عجب نوشته شده

خسته از ایام نوشته:

چقدر زیبا …درست ودقیقاً حال و روز امروز را تداعی می کند ..روح پروین اعتصامی شاد.

کانال رسمی گنجور در تلگرام