گنجور

آتش دل

 
پروین اعتصامی
پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات
 

به لاله نرگس مخمور گفت وقت سحر

که هر که در صف باغ است صاحب هنریست

بنفشه مژدهٔ نوروز میدهد ما را

شکوفه را ز خزان وز مهرگان خبریست

بجز رخ تو که زیب و فرش ز خون دل است

بهر رخی که درین منظر است زیب و فریست

جواب داد که من نیز صاحب هنرم

درین صحیفه ز من نیز نقشی و اثریست

میان آتشم و هیچگه نمیسوزم

هماره بر سرم از جور آسمان شرریست

علامت خطر است این قبای خون آلود

هر آنکه در ره هستی است در ره خطریست

بریخت خون من و نوبت تو نیز رسد

بدست رهزن گیتی هماره نیشتریست

خوش است اگر گل امروز خوش بود فردا

ولی میان ز شب تا سحر گهان اگریست

از آن، زمانه بما ایستادگی آموخت

که تا ز پای نیفتیم، تا که پا و سریست

یکی نظر به گل افکند و دیگری بگیاه

ز خوب و ز شب چه منظور، هر که را نظریست

نه هر نسیم که اینجاست بر تو میگذرد

صبا صباست، به هر سبزه و گلش گذریست

میان لاله و نرگس چه فرق، هر دو خوشند

که گل بطرف چمن هر چه هست عشوه‌گریست

تو غرق سیم و زر و من ز خون دل رنگین

بفقر خلق چه خندی، تو را که سیم و زریست

ز آب چشمه و باران نمی‌شود خاموش

که آتشی که در اینجاست آتش جگریست

هنر نمای نبودم بدین هنرمندی

سخن حدیث دگر، کار قصه دگریست

گل از بساط چمن تنگدل نخواهد رفت

بدان دلیل که مهمان شامی و سحریست

تو روی سخت قضا و قدر ندیدستی

هنوز آنچه تو را مینماید آستریست

از آن، دراز نکردم سخن درین معنی

که کار زندگی لاله کار مختصریست

خوش آنکه نام نکوئی بیادگار گذاشت

که عمر بی ثمر نیک، عمر بی ثمریست

کسیکه در طلب نام نیک رنج کشید

اگر چه نام و نشانیش نیست، ناموریست

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حسین نوشته:

شاید به جد بتوان گفت اگر از دید زنانه ببینید پروین از افتخارات ماست . اما در کل با یقین می توان گفت : کسی که با مردم است محبوب است وابدی

امیر نوشته:

پروین اعتصامی بدون شک استاد بی مانند مناظره در شعر فارسی است

ف -شهیدی نوشته:

هو
دربیت۵ هیچگه وهماره ودربیت۱۰زشت ودربیت ۱۱
گلش طبق کتابها باید درست باشد

پاسخ: با تشکر از شما، در ابیات مذکور غلطهای «هیچگاه »، «همان» و «گلشن» با صورتهای صحیح، طبق فرموده، جایگزین گردید.

غلامحسین نوشته:

ف. شهیدی به درستی فرموده اند که دربیت ۱۰ زشت صحیح است ولی تصحیح نشده

سید علی انجو نوشته:

بیت ۱۰ خوب و زشت صحیح است

هم به لحاظ معنی
و صنعت تضاد
و هم به لحاظ وزنی اگر زشب باشد خراب می شود

فرید نوشته:

مناظره سیر و پیاز و مناظره مست و هوشیار واقعاً بی‌نظیرند

بیت ۱۰

یکی نظر به گل افکند و دیگری به گیاه

ز خوب و زشت چه منظور، هر که را نظریست

زهرا نوشته:

من همیشه از شعر هاى پروین اعتصامى لذت میبرم

وبلاگ پروین اعتصامی نوشته:

پروین اعتصامی یکی از بهترین شاعران است ممنون از زحمات شما که به فرهنگ پارسی احترام میگذارید من یک از طرفداران شعر های پروین اعتصامی میباشم و وبلاگی در مورد این شاعر عزیز راه اندازی کرده ام.
از وبلاگ منم بازدید کنید. http://www.parvinetesami.blogfa.com/post-1.aspx

احسان نوشته:

اصلاحیه مصرع دوم بیت ۱۰:
ز خوب و “زشت” چه منظور، هر که را نظریست

حسن احمدی نوشته:

پروین بدون شک دیدگاه جامعه شناسانه ای نیز داشته است.امید است که زوایای پنهان دیدگاهش را روشن تر سازیم

عمر شیردل نوشته:

بیت پانزدهُم ، مصرع دوم ، بهتر است چنین نوشته شود :
سخن حدیث دگر ، کار قصه ای دگریست

کانال رسمی گنجور در تلگرام