شنیدم باربد در بزم خسرو
به هر نوبت سرودی نغمه‌ای نو
سرودی نغمه با چنگ دلاویز
وزان خوش داشتی اوقات پرویز
شمار جمله الحانی که پیوست
بُدی در سال شمسی سیصدوشست
فزون زین، پنجگه بودی ز دنبال
که خواندندی به جشن آخر سال
از آن الحان خوش، سی لحن نامی
به شعر خویش آورده نظامی
به اندک اختلاف آن لحن‌ها را
به‌هر فرهنگ خواهی جست، یارا
نخست «آرایش خورشید» بوده
دوم «آیین جمشید» ستوده
سوم «اورنگی» است ای یار دیرین
چهارم است نامش «باغ شیرین»
به پنجم هست «تخت طاقدیسی»
توانی نیزبی نسبت نویسی
ششم را «حقه کاوس» شد نام
به‌هفتم «راح روح» است ای دلارام
دگر گوید که آن خود «راه روح» است
کزان ره روح رامش را فتوح است
گمانم کاین دو تازی لحن از الحان
بود تفسیر لفظ «رامش جان»
ور از سی لحن، لحنی کمتر آید
به جایش لحن «فرخ روز» شاید
نظامی هم بر این آهنگ رفته است
که فرخ روز را لحنی گرفته است
بود هشتم همانا «رامش جان»
به جای جان، جهان هم خواند بتوان
نهم را «سبزه در سبزه» ستودند
دهم را نام «سروستان» فزودند
نوای یازده «سرو سهی» دان
فرامش کردنش از کوتهی دان
سرود هشت و چارَم را خردمند
به «شادروان مروارید» افکند
شمار سیزده «شبدیز» نام است
«شب فرخ» شب ماه تمام است
سرود «قفل رومی» پانزده دان
ده و شش « کنج بادآور» همی خوان
چو « گنج ساخته» باشد ده و هفت
که گنج سوخته هم در قلم رفت
به هجده « کین ایرج» می‌زند جوش
وزآن پس نوزده « کین سیاووش»
دو ده را «ماه بر کوهان» نشانه
بود یک بیست نامش «مشکدانه»
بود «مروای نیک» اندر دو و بیست
همان سه بیست نامش «مشکمالی» است
به چار و بیست باشد «مهرگانی»
که خوانندش گروهی، مهربانی
به پنج و بیست «ناقوس» است آری
پس آنگه بیست با شش «نوبهاری»
به هفت‌وبیست «نوشین‌باده» بگسار
به هشت‌و بیست رخ بر «نیمروز» آر
بود «نخجیرگان» لحن نه و بیست
همش قولی دگر نخجیرگانی است
سی‌ام ره « گنج گاو» است ای خردمند
که او را گنج گاوان نیز خوانند
همش خوانند برخی گنج کاوس
بود این هر سه ره با ذوق مانوس
نظامی حذف کرد «آیین جمشید»
ز «راح روح» هم دامن فروچید
هم افکند از میانه «نوبهاری»
پس آنگه ساخت لحنی چار، جاری
نخستین کرد یاد از «ساز نوروز»
که باشد نوبهار آنجا ز نوروز
سوم را نام «فرخ‌روز» داده
دگر « کیخسروی» نامی نهاده
چو در این شعرها دقت فزایی
تو خود سی لحن را از بر نمایی