در حفظ صحت (آلات تناسل) و اصل آن شش است از خوردن غذا‌های سرد مثل پنیر و ترشی و گوشت‌های غلیظ حذر کند. از آن که مثل این چیزها رطوبت بسیار در قصبه و شش و راهگذار نفس گرد آورد و راه نفس تنگ گرداند و سرفه تولید کند و درد شش آورد و از غبار حذر کند خصوصا غبار آرد که هیچ چیز زیان کار ترازوی نیست به راهگذار نفس عسل وفانید(؟) و بادیان تر و برگ لباب و برگ کاهو و جوتر کرده باشند در دیگ سنگین پاک کنند و بر آتش نهند و دودسر ماره چوب انجیر در وی افکنند و به آتش نرم بجوشانند تا سر پیدا کند و بعد از آن آتش فروگیرد و بست درم سکنجبین بر وی زنند و بخرته سطبر بیالایند و آب آن بگیرند و بس بگیرند هلیله زرد کابلی و هلیله سیاه از هر یکی دو درم افیون و سه درم بسفایج دو دوم سه را بکوبند و بپزند و به دو سه کرت باز دهان افکند قدری و صد درم زاین آب بر سر آن باز خورند اسهال کند برنج و اگر این شراب به اسکنجبین ساده در شکر یک هفته بخورند و هر بامداد چهل درم پنیر آب و بیست درم شکر و سکنجبین جگر و یرقان را سود دارد و رنگ روی صاف کند و همه تن را قوت دهد و سو او خون سوخته را فرود آورد و تلخ باششد.
صفت سکنجبین روزی پوست پنج کرفس پوست پنج رازیانه از هر یکی پنج درم تخم کاسنی سه درم در یک کاسه سرکه انگوری کهنه دو سه کاسه آب کند و یک شب بگذارد و روز دیگر بجوشاند و قیاس می گیرد تا آب شود و سرکه بماند صاف کنند و از این سرکه سکنجبین بسازند و پرورده غوره که چشم را قوت دهد و صحت نگاه دارد بگیر و پوست هلیله زرد و مامیران چستی و پوست چشم باز کرده و توتیای شسته از هر یکی پنج درم همه را بکوبند و آب غوره و آب برگ بادیان بر او کنند و چهل روز در آفتاب گذارند و هر سه روز آب بر او تازه کنند تا خشک شود پس بسایند و بامداد و شبانگاه از آن در چشم می‌کشند نافع باشد اما از داروها که قوت مباشرت را سود دادرد بگیر و ترنجبین سفید و پاکیزه کنند از خار و خاشاک و شیر گاو بر آتش نهند تا اندک جوشی برآرد و ترنجبین در او افکنند تا گداخته شود و پس فروگیرد و در ظرفی کند هر روز از آن چند کفچه بخورد و نوعی دیگر بگیرند و زرده خایه نیم پخته دو درم هر سحر بر آن کنند از غذاها برنج شیر و قلیه چرب و گوشت فربه و پیاز پخته سودمند است و روغن زیتون و روغن زنبق و اندک چند سپدستر اندر او حل کنند و بزهارد پشت طلا کنند نافع باشد و از داروهایی که شاید بگیرند آب پیاز سفید و عسل از هر یکی بیست درم بجوشانند تا آب رود و عسل بماند و بنهد تا وقت خواب دو کفچه از آن بخور د و مزاج را موافق بود و خرما در شیر آغشته سود دارد.
اما آن چه قوت جماع کم کند تخم کاهوست و تخم سداب و کافور و تخم نیلوفر خوردن و بوییدن و جمله رش‌ها زیان دارد.