فخر دین و ملک معنی ای ز نور رای تو

رهروان عالم علوی هدایت یافته

عقل اول دست تدبیر ترا در کار ملک

چون ید بیضای موسی با کفایت یافته

مفتی رأی جهان آرای تو در مشکلات

[...]

میدهد گردون بهر نا مستحقی بهره ها

ز آنچه دریا پرورش دادست و کان اندوخته

روز و شب نا اهل را با سیم و زر دارد چو شمع

زانسبب خندان چو شمع آمد روان افروخته

هدهد قواده را با تاج میدارد نگاه

[...]

ای زده صد طعنه شمع روی تو بر مشعله

آتش افتاده ز تاب عارضت در مشعله

تا نمییابد فلک پروانه از شمع رخت

بر نمیافروزد از خورشید خاور مشعله

از فروغ شمع رویت بزم میگیرد صفا

[...]

ایدل ار داری هوای سروری پاشنده باش

بر جهان ابراز چه سرور باشد از پاشندگی

بر زبر دستان چو خوشه سرکشیت ار آرزوست

پیشه کن با زیردستان دانه وار افکندگی

گر ز سوز تشنگی جانت بلب خواهد رسید

[...]

افضل عالم حکیم ای آنکه رای روشنت

در شب تاریک فکرت موی بشکافد همی

فرقه‌ای بر گفته ابن حسام آشفته‌اند

باز جمعی را زبان از اوحدی لافد همی

چون تویی در شعر و نقد شاعری استاد وقت

[...]

با حریفان بر بساط دهر ای نیکوخصال

راستی کن پیشه همچون سرو اگر آزاده‌ای

گر بکوشی در شرف ز آبا زیادت می‌شوی

از موالید سه تا چون بهترین افتاده‌ای

ده‌هزارت خصم اگر باشد چو اندر حصن صبر

[...]

بشنو ای فرزانه حبری کز لغت‌های فصیح

دائما چون بحر عمان با صحاح جوهری

چون ز بحر طبع تو هر دم برآید صد حباب

در نظر ناید ترا هرگز صحاح جوهری

سیرت آزادگان از سفلگان هرگز مجوی

کی بود چون سرو سوسن هر کجا خار و خسی

آبروی از آتش شهوت چرا ریزی بخاک

از هوا چون بگذری زان پس صفا بینی بسی

شوربای چشم خود خوردن بر ابن یمین

[...]

صحبت صاحبنظر باید که باشد با دو کس

یا کریمی نامجوی و یا حکیمی راستگوی

تا ز جود آن درین دنیا بیابد بکام دل

یا ز علم این بدان دنیا بیابد آبروی

گر خرد داری مشو یکدم جدا زین هر دو تن

[...]

فیلسوفی گفتم اندر خطه هندوستان

حکمتی دیدم نوشته بر در بتخانه‌ای

گفتمش برگو چه حکمت هست گفتا آنکه بود

آدمی چون بار شیشه چرخ چون دیوانه‌ای

کاشکی با اینهمه محنت که من دارم ز غم

روز آخر خود نکردی با من این بد گوهری

محنت دوران و رنجوری و درد بیکسی

فرقت احباب و تنهائی و غربت بر سری

یاد ایامی که دروی صاحب صاحبقران

گاهگاهی التفاتی سوی چاکر داشتی

حاتم ثانی جلال ملک و دین کان کرم

آنکه هر روزم ز روز رفته بهتر داشتی

گر هزاران غم رسیدی بر دل ابن یمین

[...]

باز فراش چمن یعنی نسیم نوبهار

بر چمن گسترده فرشی از پرند هفتکار

بر زمین گوئی که عکس آسمان افتاد باز

شد زمین چون آسمان در کسوت گوهر نگار

ز امتزاج خاک یابی باد را مشکین نفس

[...]

تا نسیم مهرگانرا زرگری آئین شدست

لعبتان باغ را زیور همه زرین شدست

نارون از برف همچون قبه کافور گشت

ابر از باران بسان گنج در آگین شدست

ابر چون کافور سوده میفشاند بر چمن

[...]

دلبری دارم به رخ چون آفتاب خاوری

خیره گردد دیده از رویش چو در وی بنگری

از رخ زیبا و چشم مست گاه دلبری

می نماید معجز عیسی و سحر سامری

هست پیدا بر رخ عاشق که وقت ساحری

[...]

رفته بود از سال هجرت هفتصد با سی و هشت

در شب شنبه سه و ده از ربیع آخرین

کز قضای حق جلال ملک منصور علی

شد ز شهرستان بسوی روضه خلد برین

هفتصد از سال هجرت رفته و پنجاه و یک

وز رجب نه بر دو ده افزوده دور آسمان

در شب شنبه بسوی جنت از جاجرم شد

صاحب فاضل جلال ملک و دین حاجی روان

هفتصد از سال هجرت رفته و پنجاه ویک

وز رجب نه بر دو ده افزوده دور آسمان

صبحگاه روز یکشنبه ز علیا باد کرد

طاهر بن اسحق بن یحیی سوی جنت سفر

چیست آن دریا که دارد بر سر آتش قرار

آتش اندر زیر و آبش تیز تاب و شعله وار

موج دریاها ز آب و موج او از آتش است

آب او چون آب دریاها نباشد خاکسار

آب او جوشان و در وی ماهیان بوالعجب

[...]

همچو صبح آمد رسولت پیش من پس باز شد

ظلمت اندیشه ها، زینحال فالی ناطق است

پس بدانستم که بی‌شک نزد من آئی از آنک

پیشرو خورشید را پیوسته صبح صادق است