احمد خرم‌آبادی‌زاد
تاریخ پیوستن: ۲م دی ۱۴۰۰
دارای دکترای شیمی، علاقه‌مند به ادبیات، زبان و زبانشناسی و ....
| آمار مشارکت‌ها: | |
|---|---|
حاشیه‌ها: |
۴۵۵ |
ویرایش‌های تأیید شده: |
۱۰٬۳۲۲ |
ویرایش‌های بخش‌های تأیید شده: |
۱ |
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، جمعه ۸ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۵۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۴ - در حکمت و موعظه و مدح خاتم الانبیا (ص):
به استناد زیر نویس صفحه 11 نسخه علی عبدالرسولی، «خواره» (با تلفظ khovare) در بیت 68 یعنی «خوراک تقویت کنندۀ بدن».
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، جمعه ۸ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۴:۰۳ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۴ - در حکمت و موعظه و مدح خاتم الانبیا (ص):
نکته بسیار بسیار مهم:
منظومه «وامق و عذرا» در سدۀ دهم قمری سروده شده، در حالی که خاقانی در سدۀ ششم می‌زیسته است.
توجه به این نکته هشدار می‌دهد که در بیت 26 چیز دیگری نهفته است و نمی‌توان آنرا به عاشق و معشوقی به نام وامق و عذرا نسبت داد. اگر بیت‌های 13، 14 و 15 را به دقت نگاه کنیم، مسئله تا حد زیادی روشن می‌شود. به استناد لغتنامه دهخدا، فرهنگ نظام و شرح دیوان خاقانی (صفحه 8 و 9، نسخه خطی مجلس، شماره ثبت 89712) داریم:
به داو کشیدن بر هفت در بازی نرد، «نَدَب» یا «عذرا» گفته می‌شود. چون از هفت بگذرد و به یازده برسد، به آن «تمامی ندب»، «داوفره» و «وامق» (به عربی) می‌گویند. اگر به هفده برسد «دستخون» نام دارد. اگر از «دستخون» هم بگذرد حکم اول پیدا می‌کند؛ چون داو هژده نمی‌باشد. به گفته دیگر، «نَدَب» (به عربی «عذرا») افزونی کردن بازی نرد است هنگامی که بازی چرب شود و به مرتبه هفت برسد. چون از هفت به یازده رسید، نهایت افزونی بازی است و می‌گویند که «فربزه» بُرد و آن را «تمامی نَدَب» می‌نامند. کسی که پی در پی یازده «نَدَب» ببرد می‌گویند که «عذرا» بُرد. بنا به آنچه که در همان نسخه خطی مجلس آمده، ایراد «عذرا» در قمار آن است که نشان از آسیب و نابودی دارد. واژۀ عربی «نَدَب» یعنی «نشان زخم یا داغ»
*بهره‌گیری از نگرش سیستمی را در کار پژوهشی به یاد بسپاریم و همواره مراقب ذهن فریبکار خود باشیم.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۷ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۳۶ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۸ - در شکایت از حبس و بند و مدح عظیم الروم عز الدوله قیصر:
به استنتاد شرح دیوان خاقانی (صفحه 92، نسخه خطی مجلس، شماره ثبت 91193) منظور از «سه قَرقَف» در بیت 59 عبارت است از «سه کتاب نصارا که علم دین در آنها نوشته شده است».
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، دوشنبه ۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۱۴ - مطلع چهارم:
به استناد نسخه عبدالرسولی، این قصیده دارای 56 بیت است. بیت جا افتاده زیر، پیش از بیت 37 کنونی است:
«مرز عراق ملک تو نی غلطم عراق چه/کز شجره به هفت جد وارث هفت کشوری»
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، دوشنبه ۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۰۵ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۱۴ - مطلع چهارم:
به استناد نسخه عبدالرسولی، مصراع دوم بیت 31 به جای «خصم تو شد چو آب تر خاک به سر بر از تری» چنین است:
«خصم تو شد چو آب تر، خاک به سر ز آن تری»
البته در نسخه‌های خطی و نیز زیر نویس همین سند «...خاک به سر ز ابتری» نیز ثبت شده است.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، دوشنبه ۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۳۲ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۱۴ - مطلع چهارم:
به استناد زیر نویس صفحه 430 نسخه عبدالرسولی، «نیم خایه» در بیت 10 همان «گنبد» است و منظور «آسمان» می‌باشد.
«حِمیَر» نام ضحاک است (به اعتبار قبیله‌اش)
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، دوشنبه ۴ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۲۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۱۴ - مطلع چهارم:
مصراع نخست بیت 8 («خسرو صاحب القران، تاج فروق خسروان») در نسخه عبدالرسولی به شکل زیر است:
«خسرو صاحب القران، تاج فروز خسروان»
بازبینی نسخه‌های خطی نیز چنین شکلی را تایید می‌کند.
درخور یادآوری است که در لغتنامه دهخدا و فرهنگ نظام برای واژۀ «فَریق» معنایی متناسب با «فُروق» یافت نمی‌شود.
«فَریق»= 1-گروه مردم (بیش از فرقه)
*از دستکاری اسناد هویت ملی با «هدف انجام کار تازه» بپرهیزیم.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۰۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۵۷:
مصراع دوم بیت 3 در نسخه علی عبدالرسولی به جای «چون ماه گه کم آئی و گاهی فزون شوی» به شکل زیر است:
«چون ماه گاه کاهی و گاهی فزون شوی»
آیا از این زیباتر، ظریف‌تر، هوشمندانه‌تر و هوشیارتر می‌توان در راستای آفریدن نظم، چنین چیدمانی از واژه‌ها را پدید آورد؟
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، جمعه ۱ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۳۵ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۵۶:
مصراع نخست بیت دوم به شکل «اکنون که چمن سبزْ سلب گشت سه لب داشت»، هم نامفهوم است و هم از نطر وزنی لنگ می‌زند. به استناد نسخه خطی مجلس به شماره ثبت 65077 به شکل زیر درست است:
«اکنون که چمن سبزْ سَلَب گشت سه لب خواه»،
با این ویرایش، معنی آن کاملا روشن خواهد بود: «اکنون که چمن سبز پوش شده است، سه لب را بخواه»
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۲ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۴۴:
1-مصراع دوم بیت 1، به شکل «نام حور دل فریبش کردمی» بدون قافیه است. به استناد نسخه علی عبدالرسولی، به شکل زیر درست است:
«نام حور مه نقابش کردمی»
2-مصراع دوم بیت 5 به شکل «راندمی شب چو نهیبش کردمی» نه تنها بدون قافیه است بلکه از نظر وزنی لنگ می‌زند. به استناد نسخه علی عبدالرسولی، به شکل زیر درست است:
«راندمی شب چون هِبابش کردمی»
3-گفتنی است که در یکی از نسخه‌های خطی، این قطعه دارای قافیه «ـیبش» می‌باشد (مانند مصراع‌های یاد شده). بنابراین اگر قرار باشد که این قافیه را بپذیریم، باید همه بیت‌ها از آن پیروی کنند.
*از ایجاد آشفتگی در اسناد هویت ملی بپرهیزیم.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۴۶ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۲۱۴ - مطلع چهارم:
1-با توجه به ساختار بیت 55 در این قصیده، یعنی:
«تخت تو» تاج آسمان، «تاج تو» فرّ ایزدی/«حکم تو» طوقِ گردنان، «طوق تو» زلف سعتری
بیت شماره 54 تنها به شکل زیر با بیت 55 سازگار بوده و مفهوم روشنی خواهد داشت:
«مالَت» دستِ سائلان، «دستت» جامِ خسروی/«بندت» پایِ سرکشان، «پایت» تختِ سروری
2-در شرح دیوان خاقانی (نسخه خطی مجلس به شماره ثبت 91193) ضمن ثبت بیت 54 به شکل گفته شده، آنرا چنین معنی کرده است:
«همیشه مال تو به دست سائلان رسد و در دستت پیالۀ خسروی بُوَد؛ بند تو بر پای سرکشان و پای تو بر تخت سروری.»
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۳۶ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۲۹ - در مدح علاء الدین اتسز شاه خوارزم:
به استناد زیر نویس نسخه عبدالرسولی (صفحه 675، چاپ مروی، سال 1355)، «ابشر» در مصراع دوم بیت 10 شکل دیگری است از «اتسز» («آتسِز»).
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۱۰ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۲۵۴:
این قطعه به استناد نسخه عبدالرسولی دارای 5 بیت است. بیت جا مانده (پیش از «بسا منت که اسکندر پذیرد»)، عبارت است از:
«عمادالدوله اریاریط کو را/نه به‌طریق اجل قیصر نویسم»
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۰۰ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۲۴۱ - در مدح اقضی‌القضاة علی و آمدن به عیادت خاقانی:
این قطعه به استناد نسخه عبدالرسولی دارای 25 بیت است.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۴۲ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۰۱ - در حسرت عمر گذشته:
به استناد نسخه عبدالرسولی، در مصرع دوم بیت 13 «گاه» به جای «جاه» درست است (گاه به معنی «تخت پادشاهان»).
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۰۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۲۹۹:
1-به استناد نسخه عبدالملکی، مصراع نخست بیت 1 یعنی «آبم ببرد بخت، بس ای خفته بخت بخ»، باید به شکل زیر باشد:
«آبم ببرد بخت، بخ ای خفته بخت بخ»
وانگهی، تنها با اندکی دقت در تکرار واژۀ «زه» در مصراع دوم، متوجه درستی تکرار «بخ» در مصرع نخست خواهیم شد.
2-به استناد نسخۀ عبدالرسولی، مصراع نخست بیت 7 به شکل زیر درست است:
«خشنودم از خدای بدین نیستی که هست» (یعنی «نیستی» به جای «نیتی»). در اینجا، «نیستی» به معنی «نداری» (= «تنگدستی») است. اگر و تنها اگر اندکی دقت کنیم، درستی آنرا در مصراع دوم متوجه خواهیم شد.
معنی بیت 7: برای این تنگدستی از خدا خشنودم؛ گنج فقر، از هزاران گنج قارون بهتر است.
*از دستکاری اسناد هویت ملی با هدف «از پیش تعیین شدۀ» انجام کار تازه و متفاوت بپرهیزیم.
*در کار پژوهشی، به جای تکیه بر ذهن فریبکار، از روشهای علمی–از جمله نگرش سیستمی–بهر بگیریم.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۰۴ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۲۹۱ - در تعریض بر بُندار رازی:
بُندارِ ری اشاره دارد به خواجه کمال‌الدین بُندار از مشاهیر فضیلت شمار روزگار که به گفته‌ای در سال 401 قمری درگذشته است (لغتنامه دهخدا و زیرنویس دیوان خاقانی، نسخه عبدالرسولی).
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۰۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۲۹۱ - در تعریض بر بُندار رازی:
به استناد لغتنامه دهخدا (ستون دوم، صفحه 5696، چاپ دانشگاه تهران، 1377) «پلنگ‌مُشک» در بیت 6 گیاهی دارویی است که گل آن بوی مُشک می‌دهد و مانند پشت پلنگ دارای کُرک است (به آن بیدمشک هم گفته می‌شود).
*با توجه به معنی بسیار روشن بیت 6، «بانِ آهو» همان «مُشکِ آهو» است.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۲۷۶ - در موعظه:
به استناد نسخه عبدالرسولی، در مصراع نخست بیت 2 «خَلاب» (به جای «خلاف») به معنی «منجلاب» درست است.
احمد خرم‌آبادی‌زاد در ۷ ماه قبل، شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۳۲ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۶ - در پند و اندرز و معراج حضرت ختمی مرتبت: