گنجور

مخمس

 
شیخ بهایی
شیخ بهایی » دیوان اشعار
 

تاکی به تمنای وصال تو یگانه

اشکم شود از هر مژه چون سیل روانه

خواهد به سر آید، شب هجران تو یانه؟

ای تیر غمت را دل عشاق نشانه

جمعی به تو مشغول و تو غایب ز میانه

رفتم به در صومعهٔ عابد و زاهد

دیدم همه را پیش رخت راکع و ساجد

در میکده رهبانم و در صومعه عابد

گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد

یعنی که تو را می‌طلبم خانه به خانه

روزی که برفتند حریفان پی هر کار

زاهد سوی مسجد شد و من جانب خمار

من یار طلب کردم و او جلوه‌گه یار

حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار

او خانه همی جوید و من صاحب خانه

هر در که زنم صاحب آن خانه تویی تو

هر جا که روم پرتو کاشانه تویی تو

در میکده و دیر که جانانه تویی تو

مقصود من از کعبه و بتخانه تویی تو

مقصود تویی کعبه و بتخانه بهانه

بلبل به چمن زان گل رخسار نشان دید

پروانه در آتش شد و اسرار عیان دید

عارف صفت روی تو در پیر و جوان دید

یعنی همه جا عکس رخ یار توان دید

دیوانه منم من که روم خانه به خانه

عاقل به قوانین خرد راه تو پوید

دیوانه برون از همه آیین تو جوید

تا غنچهٔ بشکفتهٔ این باغ که بوید

هر کس به زبانی صفت حمد تو گوید

بلبل به غزلخوانی و قمری به ترانه

بیچاره بهائی که دلش زار غم توست

هر چند که عاصی است ز خیل خدم توست

امید وی از عاطفت دم به دم توست

تقصیر خیالی به امید کرم توست

یعنی که گنه را به از این نیست بهانه

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

سیدعبدالحسین مختاباد » تمنای وصال » تمنای وصال

شهرام ناظری » کنسرت موسیقی اساتید ایران » تمنای وصال

مسعود جاهد » زلف » تمنا

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۵۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

روح الله سخنور ( روحی ) نوشته:

این تضمین از غزل خیالی هست که یاد آوری نشده کسی نمیداند که غزل اصلی از کیست
این غزل را خیلی از شعرا تضمین کرده اند و من هم
راستی که چه سایت زیبائی دارید خواننده از دیدن آن خسته نمیشود
با احترام و ارادت

روح الله سخنور ( روحی ) نوشته:

نمیدانم چه شد که پاک شد من برای این مخمس که غزل اصلیش مال خیالی هیت نظر دادم
بهر حال چهخوب بود که نام خیال هم ذکر میشد
و چرا مخمس رت بصورت ۵ خطی که مصرع دوم شعر اصلی بشورت تکی در ریر هر بند میاآید مرقوم نفرموده اید

پاسخ: با تشکر از شما و اطلاعات ارزشمندتان، چینش ابیات شعر تصحیح شد.

A.S.Arjmand نوشته:

در میکده و دیر که جانانه تویی (تو)
مقصود من از کعبه و بتخانه تویی تو

پاسخ: با تشکر از شما، کلمه‌ی جاافتاده اضافه شد.

jafar honarmand نوشته:

you need to switch the half-baits in the following:

من یار طلب کردم و او جلوه‌گه یار
حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار

It should be:

حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار

من یار طلب کردم و او جلوه‌گه یار

پاسخ: با تشکر، در صورتی که پیشنهادتان مستند است (و از روی ترتیب منطقی معنایی اینطور به ذهنتان نرسیده) بفرمایید تا تصحیح اعمال شود.

سیاهکالی نوشته:

اگر شیخ بهایی، تمام ابیات شعر خیالی را استقبال کرده باشد، یعنی شعر خیالی تنها همین هفت بیت را داشته باشد، از لحاظ قافیه ای، شعر ضعیفی بوده است. چرا که در سه بیت آن، قافیه ی «خانه» تکرار شده و از آن سه، دو قافیه، پشت سر هم آمده است. (به تکرار قوافی، ایطاء گویند)

ناشناس نوشته:

Thank you, I was looking for this mukhamas for a while.

ناشناس نوشته:

تا جایى که این حقیر به یاد دارد، در ادبیات فارسى قالب شعرى “مخمس” وجود خارجى ندارد. قالب این شعر “مسمط” است و از نوع “پنج پاره” یا “مخمس”
در واقع “مخمس” ویژگى این “مسمط” است و نه قالب شعرى مستقل

صالح محمد نوشته:

یعنی همه جا عکس رخ یار توان دید
دیوانه( نیم) من که روم خانه به خانه

معصومه نوشته:

به قول مولانای بزرگ: مابرون را ننگریم وقال را ما درون را بنگریم و حال را
عزیزان به مفهوم شعر توجه کنیم
من که حالم دگرگون شد چه عظیم مردانی بودند.

Mohammad نوشته:

دیوانه نیم من که روم خانه به خانه

امرالله نوشته:

سلام. آیا اصل غزل از خیالی است یا از هلالی چغتایى؟

اسعد موقر نوشته:

جائی دیدم که کسی نوشته بود :«از لحاظ قافیه ای، شعر ضعیفی بوده است. چرا که در سه بیت آن، قافیه ی «خانه» تکرار شده و از آن سه، دو قافیه، پشت سر هم آمده است. (به تکرار قوافی، ایطاء گویند)»
جالب است که به عمق و معنی و شعوری که در محتوای شعر نهفته است توجه نمیکنند و برایشان مهم نیست و آنچه که مهم است صنعت شعر است، در واقع اینان مغز گردو را رها کرده و به دور انداخته اند و پوسته آنرا مزه میکنند. در ثانی چه کسی گفته که ابطاء از مصدایق سستی شعر است، شعر بایستی دلنشین، خوش آهنگ و برگرفته از شعور باشد نه آنکه گوینده آن بخواهد کمبود اندیشه خویش را با بضاعت صنایع شعری خوn جبران نماید . بسیاری از غزلیات پخته “حافظ”، “مولانا” و سعدی دارای تکرار قوافی هستند، برای مثال:
«هرچند بردی آبم روی از درت نتابم / جور از حبیب خوشتر کز مدعی حمایت
…..
چشمت به غمزه ما را خون خورد و می پسندی / جانا روا نباشد خونریز را حمایت» “حافظ”
و یا از آن موثق تر این غزل دلنشین، بازهم از “حافظ”:
«دی پیر می فروش که ذکرش به خیر باد / گفتا شراب نوش و غم دل ببر زیاد
گفتم به باد میدهدم باده ننگ و نام / گفتا قبول کن و هرچه باد باد
سود و زیان و مایه چو خواهد شدن ز دست / گو بهر این معامله غمگین مباش و شاد
بادت به دست باشد اگر دل نهی به هیچ / در معرضی که تخت سلیمان رود به باد
حافظ گوید ز پند حکیمان ملامت است / کوته کنیم قصّه که عمرت دراز باد»
همانطور که ماهده مینمائید “حافظ” هم چون “خیالی” سه بار قافیه “باد” را در یک غزل کوتاه تکرار کرده و دوبار آنهم متوالی است و غزل هم به هیچ عنوان سست و ضعیف نیست.

حرف حساب نوشته:

به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به، به به، به به،به به!!! شیخ بهائی، عـــــــــــــجـــــــــــــب شـــــــــــعری گـــفتـــه!!!!!!

محمد زضا حبیبی نوشته:

با سلام و ادب

شعر بسیار زیبایی است .من آن را خیلی دوست دارم و هر بار آن را می خوانم حالم دگرگون میشود.عشق پاک و بی آلایش به محبوبی که یادش آرامش دل و جان است.
از ذست اندر کاران سپاسگزارم و برایشان آرزوی سلامتی و موفقیت روز افزون دارم

وفا نوشته:

آقای ابوالحسین مختاباد بخشی از این شعر بسیار زیبا را به نیکی‌ بصورت ترانه اجرا کرده‌اند با نام “‌تمنای وصال”
http://www.youtube.com/watch?v=qgLHX4URJZE&list=PLK1BhBDEsDBjZD81BZNutlWnEW9c4jF8z

شهاب نوشته:

یکی از دوستان در مورد تکرار شدن قافیه “خانه” فرموده اند و دوست دیگری نیز در مورد اینکه بزرگان دیگر نیز چنین کاری می کنند. خالی از لطف نیست که از زاویه دیگری نیز به این موضوع بنگریم.
در مصرع های دهم و پانزدهم “خانه بخانه” و “صاحب خانه” کلمه “خانه” ردیف است نه قافیه.
و در مصرع های دهم و بیست و پنجم عبارت “خانه به خانه” ردیف است و قافیه ها “می طلبم” و “من که روم” هستند. البته چنین بدعت هایی در شعر فارسی رایج نیست و به نظر من همین به ظرافت آن می افزاید.

محمد رفیعی نوشته:

درود بیکران بر تمامی همراهان این صفحه مجازی دلپذیر
در ارتباط با این سروده زیبا باید بگم که یک بیت از ان حذف گردیده که سالها پیش استاد سعید نفیسی بصورت دست نوشته این بیت را بر کتابی نگارش نموده اند که بدین ترتیب میباشد:
امید بهایی به وفور کرم توست
نه از عمل خویش و نه از اهل زمانه
و همچنین در سالهای ۱۳۳۲ اوازی از حسن گلنراقی منتشر گردید که شعر اواز ان این سروده زیبا بود و در ان این بیت گمگشته نیز توسط ایشان اجرا میشود که در صورت نیاز همراهان سایت میتوانم لینک انرا در اختیار دوستان قرار دهم
برقرار و پیروز باشید

پوریا نوشته:

مقصود تویی کعبه و بتخانه بهانه
این مصرع از شاعر مهجور خواجو کرمانی است

ماکان نوشته:

شاید “یعنی همه جا نقش رخ یار توان دید” درست باشد. از اساتید اگر کسی اطلاع دقیق تر دارد لطفا تصحیح کنید.

کلمه عکس و عکاسی به نظر این حقیر جدید است.

مجتبی خراسانی نوشته:

سلام
حقیر در مورد اثار ادبی حضرت شیخ بهائی مطالبی قابل عرض دارم
منظومه یی به وزن و سیاق و روش و حتی به لحن و زبان خاص مثنوی جلال الدین محمد بلخی مولوی معروف به رومی که در هیچ یک از ماخذ و تراجم ذکری از ان و اندک اشاره ای بدان نیست . این منظومه شامل ۱۴۳۴ بیت است که در منتهای دل انگیزی به همان سبک خاص سروده و در کمال شباهت به گفتار جلال الدین محمد است و گمان ندارم کسی توانسته باشد تاکنون بدین خوبی از ان سبک خاص پیروی کند و در منتهای صراحت در ان سخن رانده و مضامین عارفانه ی دقیق دل نشین را در ان کمال خوبی پرورانده و کسی تاکنون در زبان فارسی بدین اشکاری سخن منظوم نسروده و حقایق زندگی را بدین درجه از صراحت نگفته است و شاید به همین جهت است که خود ان را انتشار نداده و تا بدین پایه این منظومه که یکی از بهترین اثار نظمی عرفای ایران است گمنام و نایاب مانده است .اگر در سه جای این منظومه تخلص خود را نیاورده بود ممکن نبود کسی تصور کند از بهائی است . ظاهرا این یگانه نسخه که از این کتاب سراغ دارم از اغاز افتادگی دارد زیرا که حمد و نعت و خطبه یی که معمول شعرا در این گونه اثار است در ان نیست و بدین بیت اغاز می شود
گر شما را غفلت و الایش است
پیش ما هم رحمت و بخشایش است
و نیز ظاهرا از پایان ان چیزی افتاده یا ان که مجال نکرده است به پایان رساند و ناتمام گذاشته چنان که از اشعار ان پیداست از اثار پختگی تمام پایان زندگی او است.
اصل مضمون این منظومه داستانی است که شاهی طوطی یی داشته و ان را بسیار گرامی می شمرده و برای ان که طوطی بیناتر و داناتر شود و از مردم کشور او را خبر رساند با دل سوزی تمام او را از خود دور کرده و به سفر در جزیره یی نزد دانش مندی فرستاده است که جهان گردیده و جهان دیده شود و او را از ان چه بیند اگاه کند .
بیت اخر این نسخه این است
لوح دوران شد تهی از نقش حق
ای تو دفتردار برگردان ورق

مجتبی خراسانی نوشته:

منظومه ی دوم همان مثنوی سوانح السفرالحجاز معروف به نان و حلوا است که به همان وزن و سیاق مثنوی مولوی سروده و بسیار معروف و رایج است . نسخه های کامل ان شامل ۴۰۸ بیت است.

مجتبی خراسانی نوشته:

منظومه شیر و شکر در کشکول ان را درج کرده و ان مثنوی در بحر خبب که از بحور متداول در میان شعرای عرب است و پیش از بهائی تا انجا که حقیر می داند کسی در زبان فارسی به این وزن مثنوی نسروده است و بیت اول ان این است
ای مرکز دایره ی امکان / وی زبده ی عالم کون و مکان
و این مثنوی شامل ۱۴۱ بیت است .

مجتبی خراسانی نوشته:

مثنوی دیگری به همان وزن مثنوی مولوی و نان و حلوا که به نام نان و پنیر خوانده شد و شامل ۳۰۹ بیت است

مجتبی خراسانی نوشته:

این معرفی هم همانند عرض نخستم در هیچ یک از ترجمه ها و فهرست ها نام ان نیست و این کتابی است به زبان فارسی شیرین و روان که در مقدمه ی ان نام بهاالدین عاملی صریحا امده است و در مصر در ۱۳۴۶ چاپ شده نام ان
پند اهل دانش و هوش به زبان گربه و موش است .
حقیر را از دعای خیرتان محروم نفرمایید .
سرهایی دارم اندر زیرو بم
فاش اگر گویم جهان برهم زنم
حیف است حدیث عشق مختوم شود
حیف است که سر سر مکتوم شود
من العبد مجتبی خراسانی
غفرالله لی و لکم

مجتبی خراسانی نوشته:

سلام
خاطرت کی رقم فیض پذیرد هیهات
مگر از نقش پراگنده ورق ساده کنی
اغراق نیست (توضیحی پیرامون اغراق: احتمال دارد عقل بپذیرد عرف نپذیرد. غلو: نه عقل می پذیرد و نه عرف. مبالغه: هم عقل می پذیرد و هم عرف) اگر بر سردر جهان نوشته شود.
ورق باطن انسان است. نباید همانند چرک نویس خط خطی شود.
شک نیست که این همه مرقومات ما را در مزاج قابلیت او تاثیری بی نهایت خواهد بود و محتاج به تادیبی فوق غایت نخواهد شد.
والسلام خیر ختام

مجتبی خراسانی نوشته:

سلام
اصل غزل از خیالی بخارایی شاعر قرن نهم است. انچه که در خود دیوان خیالی چاپ شده است این تعداد ابیات است:
ای تیر غمت را دل عشاق نشانه
خلقی به تو مشغول و تو غایب ز میانه
گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد
یعنی که تو را می طلبم خانه به خانه
هر کس به زبانی سخن عشق تو راند
عاشق به سرود غم و مطرب به ترانه
افسون دل افسانه ی عشق است وگرنه
باقی به جمالت که فسون است و فسانه
تقصیر خیالی به امید کرم توست
باری چو گنه را به از این نیست بهانه
دیوان خیالی بخارایی ص ۲۴۰ به تصحیح دولت ابادی
همان گونه که مشاهده می شود اصل غزل شورانگیز و اتشناک و دلبرانه است اما شورانگیزتر این که در تنور شاعرانه و جوشان و پر احساس شیخ به طرزی بسیار هنرمندانه و لطیف تخمیس شده است. در واقع اشتهار و معروفیت فراوان این غزل به دلیل تضمین عارفانه و دلنشین و در عین حال استوار و پخته شیخ بهائی است که از این غزل به عمل اورده و ان را جذاب تر کرده است.
بحمدالله تعالی والسلام

فرزین نوشته:

آدمیان را در پی قافیه و ردیف
مزا در پی این که کیست حریف
چرا که منزل ما هست این زمین
زمین ارزنیست در کائنات ، همین
به وجبی کرد خدا را ، دین بندگان
بهایی را گفت که چیست رمز آن

محمود نوشته:

ای دو بیت از وحشی بافقی

جز عشق و محبت گنهم چیست ،چه کردم

ای تیر غمت را دل عشاق نشانه

ساقی سخن مست دراز است ، بده می

تا درد سر شکوه کشد یا ز میانه

علی رضا طاوسی نوشته:

این شعر را تقدیم به انکه از جانم بیشتر دوست دارم

علی رضا طاوسی نوشته:

ئئذراتذلط

حسین نوشته:

با سلام

تا جایی که بنده حقیر می دانم تکرار قافیه فقط در غزل مجاز است و در بقیه ی قالب های شعری اشکال شعری است.البته ممکن است مثلا کلمه ” هوا ” تکرار شود در قالبی جز غزل ولی معنایی متفاوت داشته باشد که این اشتباه نیست.

و جایی دیدم کسی بیتی از حافظ نقل کرده آقای امرالله
هرچند بردی آبم روی از درت نتابم / جور از حبیب خوشتر کز مدعی حمایت
تا جایی که من خواندم در کتاب های درسی که قبلا این شعر در کتاب ادبیات سال چهارم بود ولی حذفش کردن،
و در نسخه های متعدد دیوان حافظ بیت به این صورت است:
هرچند بردی آبم روی از درت نتابم / جور از حبیب خوشتر کز مدعی رعایت

با تشکر از سایت خوبتون

سارا نوشته:

من از کامنت های دوستان و اظهار اطلاعاتشون خیلی چیزهایی که نمی دونستم رو یاد گرفتم و خوشحالم که یک شعر خوب در یک سایت خوب کامنتهای خوبی هم داره ولی چه عجیب بودن دوستانی که در نقش سوا کن جدا کن توضیحات دوستان رو به حساب بی توجهی اونها به متن و درون شعر گذاشته بودن.
یه هر حال از گنجور ممنونم و از دوستانی که اطلاعاتشونو به اشتراک گذاشته بودن و با دقت و ظرافت هم درون شعرو درک کرده بودن هم صنایع رو، عمیقا سپاسگزاری میکنم

مرضیه نوشته:

بسیار تضمین زیبایی است. رمورد صناعاتش باید بگم که متاسفانه درگذشته بیشتر از مفهوم شعر به این قالب ها و فنون آهنین توجه میشده و گاهی حتی مضمون شعر رو به کلی تحت تاثیر قرار میده. در ادبیات فارسی صناعاتی مانند رد القافیهٰ ذوقافیتین ٰ ترصیع تصدیر و خیلی صنعت های دیگه عملا دست شاعر رو می بنده…. و درمان این درد هم رهایی از این قید و بند بود که با جنبش شعر نوی نیمایی میسر شد.

ناشناس نوشته:

ای آن که یم عشق تو را نیست کرانه
ای آذر عشقت به دل و جان چو زبانه
ای قصه ی وصلت شده برتر ز فسانه
ای تیر غمت را دل عشاق نشانه
جمعی به تو مشغول و تو غایب زمیانه

علی عیّار از تهران نوشته:

ای آن که یم عشق تو را نیست کرانه
ای آذر عشقت به دل و جان چو زبانه
ای قصه ی وصلت شده برتر ز فسانه
ای تیر غمت را دل عشاق نشانه
جمعی به تو مشغول و تو غایب زمیانه
گه طفل ره عشق تو ،گه هادی و مرشد
گه مومنت ای یارم و گه کافر و ملحد
گه ناله کنان باشم و گه شاکر و حامد
گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد
یعنی که تو را می طلبم خانه به خانه
یاد تو ز هر جان و دلی درد بشوید
از بارش رحمت ز تو هر خار بروید
مرغ دل عاشق زفراق تو چو موید
هر کس به طریقی صفت حمد تو گوید
بلبل به غزلخوانی و قمری به ترانه
ساقی زپی ساغر و من مست تو ای یار
عاصی زپی توبه و من خوارِ گنهکار
شافی به برم باشد و من زارم و بیمار
حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار
او خانه همی جوید و من صاحب خانه
مقصود زهر ندبه ی حنانه توئی تو
مقصود زهر نعره ی مستانه توئی تو
مقصود زهر ساغر و پیمانه توئی تو
مقصود من از کعبه و بتخانه توئی تو
مقصود توئی کعبه و بتخانه بهانه
یحیای صفت یار سر دار توان دید
موسای دل از عشق به ره نار توان دید
در نار خلیلی شو که گلزار توان دید
چون در همه جا عکس رخ یار توان دید
دیوانه نیم من که روم خانه به خانه
چون دوستی آل پیمبر حرم توست
وز عفو گناهان همه زیر قلم توست
چشم طمعم دوخته بر بیش و کم توست
زیرا که گنه را به ازین نیست بهانه
(تقدیم به پیشگاه حضرت صاحب الزمان عج الله تعالی فرجه الشریف)سال سرایش:یکهزاروسیصدوهفتادوچهارخورشیدی”۱۳۷۴″

علی عیّار از تهران نوشته:

با عرض پوزش در شعر ارسالی اینجانب با مطلع:
ای آنکه یم عشق تو را نیست کرانه ……
مصرع ماقبل آخر از قلم افتاده که بدین وصل اصلاح میشود:
“تقصیر دل و جان به امید کرم تست”
زیرا که گنه را به ازین نیست بهانه
“با سپاس”

ناشناس نوشته:

گویند حاجی بی سواد یخچال بزرگی از مکه اورده بود. رندی بروی ان نوشت: مقصود من از کعبه بتخانه توئی تو مقصود توئی کعبه بتخانه بهانه

اشکان جوانمرد نوشته:

فرخنده بهائی که دلش زار غم توست
از خیل رفیقان ره و از خدم توست
از بس که نوشته است بهر حوزه رساله
گوئی که به دستان عزیزش قلم توست
در روز جزا نیست ورا هیچ هراسی
امید وی از عاطفت دم به دم توست
هر چند که معصوم نبود آن شه انور
زینهار گناهش به امید کرم توست
یعنی که گنه را به از این نیست بهانه

مجتبی نوشته:

ابیاتی از مسمط منسوب به خیالی بخارایی یا هلالی جغتایی که شیخ رحمه الله به استقبال آن رفته(به نقل از کتاب شریف روح مجرد)
یامَنْ بِمُحَیّاهُ جَلَی‌ الْکَوْنَ وَزانَهْ الْعالَمُ فی‌ الْحَیْرَةِ لا یُدْرِکُ شانَهُ
أخْفاکَ ظُهورٌ لَکَ عَنْهُمْ وَ أبانَهْ ای‌ تیر غمت‌ را دل‌ عشّاق‌ نشانه‌
عالم‌ به‌ تو مشغول‌ و تو غائب‌ ز میانه‌
إیّاکَ تَطَلَّبْتُ وَ ذِکْراکَ هَوَیْتُ مِن‌ کُلِّ حَدیثٍ بِأسانیدَ رَوَیْتُ
إنْ کانَ إلَی‌ الْکَعْبَةِ وَ الْبَیْتِأتَیْتُ مقصود من‌ از کعبه‌ و بتخانه‌ توئی‌ تو
مقصود توئی‌ کعبه‌ و بتخانه‌ بهانه‌
إنْ فی‌ عَرَفاتٍ وَ مِناها جَسَدی‌ دارْ مَشْعَرِها ما لِسِواکَ خَلَدی‌ دارْ
مَنْ مِثْلیَ مَنْ حَجَّ إلَی‌ الْکَعْبَةِ وَالدّارْ حاجی‌ به‌ ره‌ کعبه‌ و من‌ طالب‌ دیدار
او خانه‌ همی‌ جوید و من‌ صاحب‌ خانه‌
قَدْ کَلَّ لِسانی‌ صِفَةُ الدّارِ بِتَجْریدْ فی‌ فَضْلِ صِفاتٍ وَ لَقَدْ طالَ بِتَحْمیدْ
مِن‌ مُقْلَةِ قَلْبی‌ فَأَرَی‌ نورَکَ تَوْحیدْ چون‌ در همه‌جا عکس‌ رخ‌ یار توان‌ دید
دیوانه‌ منم‌ من‌ که‌ روم‌ خانه‌ به‌ خانه‌
لا مَطْلَبَ إلاّ وَ بِأَیْدیکَ مُشَیَّدْ لا مُفْضِلَ إلاّ وَ بِنُعْماکَ مُقَیَّدْ
لا مُفْضِلَ إیّاکَ وَ لا غَیْرَکَ ذُالْیَدْ هر کس‌ به‌ زبانی‌ صفت‌ حمد تو گوید
بلبل‌ به‌ نوا خوانی‌ و قمری‌ به‌ ترانه‌
لا مَطْلَبَ لی‌ غَیْرُکَ لا وَ الَّذی‌ یوجِدْ إنْ اُتْهِمُ أوْ اُشْـِمُ أوْ اُعْرِقُ اُنْجِدْ
لِلْفَوْزِ إلَی‌ وَصْلِکَ یا مَنْ هُوَ مُنْجِدْ گه‌ معتکف‌ دیرم‌ و گه‌ ساکن‌ مسجد
یعنی‌ که‌ تو را می‌طلبم‌ خانه‌ به‌ خانه

مجتبی نوشته:

مشاهده میشه که این مسمط بر خلاف نظر یکی از دوستان علاوه بر مضمون فوق العاده عالیاز حیث ظاهر هم بسیار زیبا و قوی هست. کاش حداقل برای اشعاری که ندیدیم اینقدر قاطعانه حکم به ضعف صادر نکنیم

اکبر نوشته:

با سلام. قالب مخمس هم داریم .تفاوت مخمس و مسمط این است که مخمس حتما باید ۵ مصراع باشد و هر پنج مصراع هم قافیه اما مصراع چهارم و پنجم تضمین از بیت شاعری دیگر و مصراع اول و دوم و سوم از خود شاعر بر وزن و قافیه مصراع های تضمینی است ودر ۵ بند هر بند پنج مصراع سروده میشود .شعر مخمس در ادبیات خیلی کم داریم اما در سال ۹۰ این حقیر نسخه خطی مخمسات عیسی مخدوم بخارایی شاعر قرن پنجم را به عنوان پایان نامه ارشد تصحیح نمودم ولی متاسفانه هنوز چاپ ننموده ام و اما مسمط ممکنه پنج مصراع یا شش و یا هشت مصراع باشد و مصراع آخری هر بند قافیه اش متفاوت از بقیه مصراع ها است مثل مسمط معروف منوچهری با مصراع (خیزید و خز آرید که هنگام خزان است ….

نجیب نوشته:

این شعر را با صدای احمد ظاهر گوش کنین و مزه در دری را بچشین…

alireza0fa نوشته:

مجتبی عزیز ممنون

مصطفی نوشته:

الحق که این شعر وجد و شور عظیم و بیسابقه ای در دل من ایجاد نمود. دوستان شعر و درکل هر مطلبی مانند شرابیست در قدح، ما باید شراب را بنوشیم نه فقط به جام آن توجه نماییم . حرف و گفت وصوت را بر هم زنم ….تاکه بی این هر سه با تو دم زنم . باتشکر

زهرا نوشته:

این شعر با صدای احمد ظاهر در مقایسه با آهنگ عالی با صدای مختاباد شوخی سبکی بیش نیست. @نجیب

ادریس نوشته:

مرحوم احمد ظاهر بخشی از این شعر بسیار زیبا و پر معنی را به نیکی‌ بصورت آهنگ اجرا کرده‌اند با نام ” ای تیر غمت را دل عشاق نشانه”.
.
https://youtu.be/Bb1ZFMZOMJ8

عابد نوشته:

این شعر نمادی است از انسانهای ارمان خواه
بهای به خوبی حالتهای انسانها را در ارمان خواهی
بیان نموده
ارمان خواهی بر روی زمین معنی دارد
با ایده الیسم متفاوت است
ارمان خواهی گفتار ورفتار نیک است واین به معنی
خدایجویی است
به بند بند شعر باید عمیق شد بسار عرفانه وانسان گرا
وانسان دوست است
فراتر از عقل است
عاقل میدهد ومیگیرد
عارف وارمان گرا می دهد وبه دنبال گرفتن نیست
در یک کلام حافظ ومولانا وبزرگان علم ارمان گرا وانسان
دوست بوده اند

سامان روح بخشان نوشته:

با عرض سلام
چه روحی در این ابیات نهفته است؛ آدمی را از درون تکان می دهد.
(همزمان با مشاهده نمای پایانی سریال شیخ بهایی)
موفق باشید و رحمت الله علیه

محبوبه نوشته:

با سلام دوست عزیزی گفتن که کلمه عکس رو به نقش تبدیل کنیم چون عکس و عکاسی جدید است.
به نظرم عکس و عکاسی با تکنولوژی جدید است اما دیدن عکس در آب و در سطوح صیقلی و شفاف همیشه بوده است و جدید نیست بنابراین احتمال اینکه شاعر از کلمه عکس استفاده کرده باشد کم نیست.
در ضمن خواستم بگم من یکی از دوستداران این شعر هستم . به نظر من این شعر هم در معنی و محتوا و هم در وزن و قافیه و هم در صنعت شعری سرآمد است

امیر محمد نوشته:

احمد خیالی بخارایی
قرن: ۹
وفات: (ح ۸۵۰ ق)
شاعر. در بخارا متولد شد. وى شاگرد و معاشر خواجه عصمت بخارایى بود و چون مدتى در هرات زیست برخى او را هراتى دانسته‌اند. خیالى معار با الغ‌بیگ بود و در بخارا درگذشت. او مردى مستعد و خوش طبع بود و دیوان اشعارش در ماوراءالنهر و بدخشان و خراسان و ترکستان شهرتى عجیب داشت.
از وى «دیوان» شعرى به جاى مانده است. شهرت خیالى بیشتر از رهگذر غزل معروف وى با مطلع زیر است که شیخ بهایى آن را در مخمسى تضمین کرده است.
اى تیر غمت را دل عشاق نشانه خلقى به تو مشغول و تو غایب ز میانه

محمد نوشته:

مرحومه هایده هم این شعر زیبا را به زیبایی هر چه تمامتر خوانده و در حقیقت این بنده حقیر با یاداوری ان ترانه این شعر را در گوگل جستجو کردم که مرا به سایت وزین گنجور اورد. شگفت زده شدم چرا نام هایده خوش صدا در لیست خوانندگانی که این شعر پر معنا را خوانده اند نیست..

اسدالله شفیغ نوشته:

مختصر این مخمس به آواز (احمد ظاهر ) خیلی زیبا اجرا گردیده است. لیکن در فهرست ازقبل جاگزین شده اسم ایشان فرا موش گردیده است.لطفا اسم این هنرمند بی بدیل آواز را نیز اظافه کنید تا بیشتر به غنای گنجور و گستره فرهنگ وادب مشترگ خویش افزوده باشم.با ارادت
https://www.youtube.com/watch?v=9Fw8Zx2nMJ8

پرویز اشکان نوشته:

با توجه به شعرهای بی محتوا و گاهأ شرک آلود و کفر آلود شیخ بهائی ، بی شک این شعر دزدیه
آخه یه چیزائی توی این شعر گفته شده که اگر اونا رو درک میکرد و میفهمید ، عمرأ شعر های دیگه رو میگفت

حمید نوشته:

عالی هستید. درود بر شما که با زحمات فراوان ادبیات ما رو زنده و قابل دسترس نگهداشته اید.
زبان در سپاس از شما قاصر است.

کانال رسمی گنجور در تلگرام