1. بیت ۶
    غلط: درآیی
    درست: در آبی

    پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

    Comment by رسته — شهریور ۲۹, ۱۳۸۹ @ ۱۰:۴۸ ق.ظ

  2. در مصرع دوم بیت آخر بعد از ” می روم” یک علامت سوال خواندن و درک معنی بیت را تسهیل می کند.

    Comment by پیام — مهر ۲۷, ۱۳۹۰ @ ۲:۴۰ ب.ظ

  3. در مصرع آخر بعد از «می روم» باید علامت سؤال گذاشته شود!

    Comment by مهدی — خرداد ۲, ۱۳۹۱ @ ۳:۳۵ ب.ظ

  4. در بیت هشتم مصرع اول، کلمۀ “یرغو” باید از “قاآن” جدا شود به این صورت:
    گر بی‌وفایی کردمی یرغو به قاآن بردمی
    و در مصرع دوم نیز “سنگ” و “دل” دو کلمۀ مجزا نیست بلکه “سنگدل” است و باید پیوسته نوشته شود.

    Comment by مهدی مقیسه — شهریور ۶, ۱۳۹۱ @ ۱۰:۱۸ ق.ظ

  5. روز فراق دوستان شب خوش بگفتم خواب را

    آیا «شب خوش بگفتم خواب را» به این معنی است که با خواب خداحافظی کردم (از روزی که دوستان رفتند دیگر خواب به چشمانم نمی‌آید)؟

    Comment by صفورا — بهمن ۷, ۱۳۹۱ @ ۹:۰۹ ب.ظ

  6. بله، شب خوش بگفتم خواب را، یعنی خواب را بدرود گفتم؛ «روز» هم در معنای کلی روزگار(شب و روز) به کار رفته.

    Comment by رضا سعدی — خرداد ۴, ۱۳۹۲ @ ۲:۲۲ ب.ظ

  7. نشاب همان تیرانداز است و رامی

    Comment by شکوه — تیر ۵, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۳۹ ق.ظ

  8. آبی تا میان یعن آب که عمق و ژرفای آن تا کمر باشد و پایاب هم بخش کم عمق آب است و بی پایاب هم داریم که به معنی گود است

    Comment by شکوه — تیر ۵, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۴۳ ق.ظ

  9. بی پایاب مرا به یاد در امواج سند میاندازد از دکتر مهدی حمیدی شیرازی .موضوعش ایستادگی و پایداری جلال الدین خوارزمشاه است در مقابل حمله مغول و بسیار زیبا ست آنجا که میگوید چو بگذشت از پس آن جنگ دشوار
    از آن دریای بی پایاب آسان
    به فرزندان ویاران گفت چنگیز
    که گر فرزند باید بای این سان
    واقعا زیباست به دوستانم توصیه میکنم بخوانند حتما

    Comment by شکوه — تیر ۵, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۵۲ ق.ظ

  10. گدار یعنی پایاب و جایی از اب که می شود گذشت از ان و بی گدار به اب نزن یعنی بی مسیر گذر مطمئن کاری نکن . به انگلیسی ford که نام شرکت ماشین سازیی می باشد یعنی از اب گذشتن و گدار معنی میدهد .

    Comment by امین کیخا — تیر ۵, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۵۸ ق.ظ

  11. با سپاس بله گدار همان پایاب است که در گویش بختیاری بسیار پرکاربرد است خاصه در فرهنگکچ نشینی همه گدارها را با همه مختصاتشان میشناسند مثلا گدار اندیکا یا گدار دولاب یاگدار خانی و…

    Comment by شکوه — تیر ۵, ۱۳۹۲ @ ۸:۱۵ ق.ظ

  12. گدار اگر در رود باشد پایاب است ورنه گردنه است در کوهستان.
    پایاب گذرگاه آب است و بخشی از کاریز(قنات) که روباز است پیش از رسیدن به دهانه (مظهر) قنات.

    Comment by دکتر ترابی — فروردین ۱۳, ۱۳۹۳ @ ۵:۰۵ ق.ظ

  13. در بیت سه مصرع دو اشاره ی بسیار زیبایی به محراب و ابرو داشته ، و وجه شبه هلالی بودن هر دو می باشد.

    Comment by غلامرضا حیدری — بهمن ۲۷, ۱۳۹۳ @ ۲:۰۸ ق.ظ

  14. با سلام
    میشه بیت آخر رو برام معنی کنید ؟می خوام بدونم آیا به این معنی نیست که طرف با دست پس می زنه و با پا پیش می کشه ؟
    بسیار ممنونم

    Comment by فرشته — اردیبهشت ۱۳, ۱۳۹۴ @ ۷:۲۴ ق.ظ

  15. گر بیوفایی کردمی یرغو به قاآن بردمی

    Comment by Anonymous — اردیبهشت ۲۳, ۱۳۹۴ @ ۱۲:۱۳ ق.ظ

  16. در شگفتم که عظمت مصرع آخر و نهیب «ای بی‌بصری»ی که سعدی به خود ‏می‌زند، تابه‌امروز طومار فلک را درهم نپیچیده است.‏

    Comment by مانی ا. — خرداد ۲, ۱۳۹۴ @ ۸:۲۷ ق.ظ

  17. با سلام بیت اخر بدین معنی است که به سعدی نصیحت میکنند که دنبال او نرو تو که از او جز ازار چیزی ندیدی سعدی در جواب می گوید ای بیخبر من به دنبال او نیستم بلکه در قلاب اویم او مرا میکشد یعنی خدا باید توفیق دهد تا عاشقش شوی وگرنه تلاش تو بجایی نرسد

    Comment by شایق — خرداد ۱۶, ۱۳۹۴ @ ۸:۱۰ ب.ظ

  18. باسلام در مصرع اخر باید بعد از ای بی بصر من می روم علامت سوال گذاشته شود تا شعر درست خوانده شود

    Comment by شایق — خرداد ۱۶, ۱۳۹۴ @ ۸:۱۴ ب.ظ

  19. در امور معنوی باید از دیگران سبقت گرفت و سعدی چون امور معنوی و تقرب به خدا را به تشنگی و سیراب شدن تشبیه کرده است، زیبایی خاصی به بیت اول داده است.

    Comment by کریم — خرداد ۱۶, ۱۳۹۴ @ ۹:۱۵ ب.ظ

  20. منظور از گر بیوفایی کردمی یرغو به قاان بردمی کان کافر اعدا می کشد وین سنگدل احباب را؟؟؟
    این جا کافر به چه کسی برمی گردد و کلا معنی کلی این بیت چیست…پیشاپیش سپاسگزارم اگر بزرگواری راهنمایی کند

    Comment by ارش — اردیبهشت ۳, ۱۳۹۵ @ ۱۱:۵۱ ب.ظ

  21. آرش جان
    بزرگواری از شماست
    گمان می کنم مانای این بیت
    گر بیوفایی کردمی یرغو به قاان بردمی
    کان کافر اعدا می کشد وین سنگدل احباب را
    این باشد :
    می گوید اگر بی وفا بودم دادخواهی ام را به قاآن میبردم ، یعنی بی وفا نیستم و نبردم
    که کافر دشمن را می کشد ولی آن صنم دوستان را
    زنده باشی

    Comment by سیدمحمد — اردیبهشت ۴, ۱۳۹۵ @ ۱:۰۳ ق.ظ

  22. درود.
    گویا شیخ رابطه ی عمیق و ویژه ای با ساقی داشته است…
    چرا که بی پرده و بی پروا از ساقی می خواهد جام نخست می را به او بنوشاند و خمارش را بشکند!به دیگر سخن شیخ می خواهد ساقی او را بر اصحاب مقدم بدارد…البته این امر به نیاز مفرط جناب شیخ هم بر می گردد. چرا که می فرماید:”ز اندازه بیرون تشنه ام….”

    Comment by مینا مرادی — آذر ۱۹, ۱۳۹۵ @ ۹:۳۲ ب.ظ

  23. ……….
    کان کافر اعدا می کشد، واین سنگدل احباب را
    چنین است خلق و خوی خوبان سنگدل

    …….بیداد نیکوان همه بر آشنا رود

    Comment by گمنام-۱ — آذر ۱۹, ۱۳۹۵ @ ۹:۴۱ ب.ظ

  24. کسی میداند تضمین بیت آخر از کیست؟ (همان مصرعی که در گیومه گذاشته شده)

    Comment by مینا — شهریور ۵, ۱۳۹۶ @ ۸:۱۵ ق.ظ

  25. وقتی در آبی تا میان دستی و پایی می‌زدم
    اکنون همان پنداشتم دریای بی پایاب را

    میشه این بیت رو معنی کنید لطفا؟

    Comment by آتنا — شهریور ۲۶, ۱۳۹۶ @ ۸:۲۰ ب.ظ

  26. ۱-وقتی در آبی تا میان دستی و پایی می‌زدم
    ۲-اکنون همان پنداشتم دریای بی پایاب را
    ۱=یک زمانی در آبی که تا میانم(کمرم) بود دست و پا میزدم(دلم خوش بود عجب شناگری هستم)
    ۲=اکنون همان پنداشتم دریای بی پایاب(عشق) را
    به خیال خام گمان میکردم این دریا(دریای عشق) مانند همان دست و پا زدن است(با خود میپنداشتم به هر حال از پس آن برمیآیم)
    به زبان امروزی: اما این دریای بیکران عشق و عاشقی کجا و آن جکوزی کجا)

    گمان از تشنگی بردم که دریا تا کمر باشد
    چو پایانم برفت اکنون بدانستم که دریایی

    Comment by 7 — شهریور ۲۶, ۱۳۹۶ @ ۱۱:۳۴ ب.ظ

  27. چو پایابم برفت اکنون بدانستم که دریایی

    Comment by شمس شیرازی — شهریور ۲۷, ۱۳۹۶ @ ۴:۱۵ ق.ظ

  28. عالی . خیلی تشکر

    Comment by آتنا — شهریور ۲۸, ۱۳۹۶ @ ۱۲:۳۳ ق.ظ

  29. همایون شجریان در کنسرت ایران من(آذرماه ۱۳۹۶)در آهنگ او میکشد قلاب را این شعر را عالی اجرا کردند.

    Comment by پویا — آذر ۱۴, ۱۳۹۶ @ ۱۲:۴۳ ق.ظ

  30. ویدئو اجرای زیبای چندی از ابیات این شهر توسط همایون شجریان و دلنیا آرام در کنسرت ایران من:
    https://www.aparat.com/v/SYbAM

    Comment by همایون — آذر ۲۱, ۱۳۹۶ @ ۱:۰۴ ق.ظ

  31. سلام. میشه منو راهنمایی کنید علاقه مجاز این بیت چیه؟
    هر پارسا را کان صنم از پیش مسجد بگذرد
    چشمش بر ابرو افکند باطل کند محراب را

    Comment by فرشته — بهمن ۱۵, ۱۳۹۶ @ ۲:۵۲ ب.ظ

  32. ۱.در پاسخ به فرشته:
    را کان صنم از پیش مسجد بگذرد
    چشمش بر ابرو افکند باطل کند محراب را
    محراب مجاز به علاقه‌ی محلیه و به معنای نماز است.

    ۲.در تایید سخن گدار به معنای گردنه، در اشعار محلی نیز به این معنا دیده می‌شود: از اینجا تا به جهرم پنج گداره/گدار اولش، دیدار یاره…

    ۳.این شعر یکی از شاهکارهای سعدی در مبحث ضمایر رقصان است.

    Comment by تسلیم — مرداد ۲۵, ۱۳۹۷ @ ۳:۰۹ ب.ظ

  33. سپاس از توضیحات عالی
    لطفا معنای بیت چهارم را نیز منت بگذارید

    Comment by امیر — مهر ۱۴, ۱۳۹۷ @ ۳:۲۲ ق.ظ

  34. سلام معنا ی بیت ۴
    حیوانات وحشی برای حفظ جان از دست صیاد فرار میکنند اما من که اینگونه نیستم پس اگر محبوب قصد شکار مرا یا آزردگی مرا دارد از مقابل او فرار نمیکنم و آماده تیر خوردن از تیر انداز که همان معشوق است هستم
    چون دلارام می‌زند شمشیر
    سر ببازیم و رخ نگردانیم

    Comment by سعید ورمزیار — آبان ۲, ۱۳۹۷ @ ۹:۱۳ ب.ظ

  35. لطفا این بیت رو برای من معنی میکنید؛: مقدار یار همنفس جز من نداند هیچکس ماهی که بر خشک اوفتد قیمت بداند اب را

    Comment by بیتا — آبان ۳, ۱۳۹۷ @ ۷:۴۰ ب.ظ

  36. هیچ کس به اندازه من ارزش یار جانی را نداند، ماهی زمانی ارزش آب را میفهمد که به روی خشکی بیفتد.(من آن ماهی هستم که از آب جدا شده ام و دارم از نفس کشیدن می افتم و میمیرم)
    یار آب است و من ماهی و جدایی هم خشکی

    Comment by 7 — آبان ۳, ۱۳۹۷ @ ۹:۲۵ ب.ظ

  37. با سلام
    بیت آخر، تاکید بر دریافت های یکی از عرفای بزرگ و معاصر و محبوسه که در آموزه هاشون تاکید دارن:نه ما؛ که خدا عاشقِ ماست”
    تنها عاشقی که قواعد عشق زمینی رو بر هم زده و “در ظاهر” برای معشوق خود ناز و کرشمه و آزار داره و در باطن اما، ماجرا چیز دیگه ایه
    “: من همه نازم

    همه نیاز شو آن لحظه‌ای که ناز کنم

    چو ناز را بگذاری همه نیاز شوی

    من از برای تو خود را همه نیاز کنم”
    عاشقِ نازدار؛ که به یکبار مزد صبر ما رو با “همه نیاز” شدن خودش و از ذیل به صدر بردن ما، عطا خواهد کرد.

    Comment by حسین — آبان ۱۴, ۱۳۹۷ @ ۵:۳۹ ب.ظ

  38. یکی دو نفر این نظر را دارند که در سطر آخر بعد از جمله “من می روم ” باید علامت سئوال گذاشته شود. جمله خبری علامت سئوال نمیخواهد. ممکن است این ادعا را بکنید که سعدی واقعا این جمله را سئوالی مطرح کرده است ولی با در نظر گرفتن مصراع اول و خطاب “بی بصر” مشهود است که جمله خبری است. ساده تر : سعدی اگر جور از طرف میکشی، بگذار و برو! بابا جان، ای بی بصر،من میرم، طرف ول نمیکنه و قلاب را هی میکشه. امید دارم بزرگ ادیبان از این شرح عامیانه شعر سعدی دلخور نشوند.

    Comment by فرهاد — آبان ۲۲, ۱۳۹۷ @ ۳:۳۲ ب.ظ

  39. منُ یاد حرکت حسین بن علی از مکه به کوفه انداخت.

    Comment by ممد — آذر ۲, ۱۳۹۷ @ ۱:۲۹ ب.ظ

  40. شیخ اجل سعدی!با آواز همایون شجریان روحمان را پرواز دادی! دست مریزاد

    Comment by محسن — آذر ۲۵, ۱۳۹۷ @ ۲:۰۵ ق.ظ

  41. به نظر میاد سعدی این شعر رو به کسانی گفته که همیشه بیرون گود مدعی اند.
    از ماهی گفته که قدر آب (آسایش) رو نمیدونه از شناگر مدعی گفته که هنوز پاش روی زمینه از پارسایی گفته که چشمش به صنم روشن نشده
    تو یک کلام این شعر رو به بی بصران گفته.

    Comment by مرتضی — آذر ۲۷, ۱۳۹۷ @ ۸:۵۶ ق.ظ

  42. باعرض سلام
    معنی کلمه نشاب

    و معنی بیت
    امروز حالی غرقه‌ام تا با کناری اوفتم
    آن گه حکایت گویمت درد دل غرقاب را

    Comment by محمد — دی ۱۸, ۱۳۹۷ @ ۱۲:۴۳ ب.ظ

  43. خطاب به جناب حسین که فرموده اند مصرع آخر از دریافت های عارفی معاصر و محبوس است ! شگفتا !
    باید خدمتشان عارض بشوم که این دریافت و گفتار نخستین بار توسط حضرت بایزید بسطامی، ازبزرگان و والا مقامانِ طریقت و عرفان راستین (تاکید میکنم عرفان و تصوف راستین) در سده ی دوم قمری بر زبان جاری شد
    بایزید دوستی خداوند نسبت به خودش را مقدم بر دوستی خویش نسبت به خداوند میدانست
    بایزید بسطامی در مناجات های بسیاری در باب این مبحث سخن رانده که از جمله ی آن ها اینست که فرموده اند : ” چندین گاه پنداشتم که من او(خداوند) را میخواهم ، خود اول او مرا خواسته بود”

    Comment by نیما — دی ۲۸, ۱۳۹۷ @ ۹:۱۵ ب.ظ

  44. مصرع اول بیت آخر که درون گیومه قرار داده شده است از شاعر دیگری نمی باشد بلکه در حقیقت نقل قولی است از ملامتگری که سعدی را به خاطر تحمل جور و جفای محبوب مورد عتاب و خطاب قرار می دهد یعنی مصرع اول سخنی است از قول ملامتگران و مصرع دوم هم جواب سعدی است به ملامت آنان و هردو مصرع نیز اثر طبع استاد سخن سعدی می باشد.

    Comment by محمد فردی — اسفند ۵, ۱۳۹۷ @ ۲:۱۹ ب.ظ

  45. سعدی در مصراع آخر از رفتن سخن گفته است
    رفتن در این مصراع میتواند دو معنی متضاد داشت باشد
    بکی رفتن به سمت معشوق و نزدیک شدن به او و دیگری رفتن و دور شدن از معشوق

    اگر رفتن را همانگونه که در مصراع قبلش آمده به معنای رفتن به سمت و سوی معشوق و نزدیک شدن به او معنا کنیم در آن صورت علامت سوال باید آورده شود
    یعنی داره میگه:
    ای آدم بی بصیرت … فکر کردی که من دارم میروم به سوی او؟… نه… اون هست که من را شکار کرده و داره قلاب را می کشه

    خب…
    اما معنای دوم این هست که شاعر میگه:
    والا من دارم تلاش میکنم و میروم که از او دور شوم ولی اون من را شکار کرده و قلاب را می کشه

    بنابراین هر دو میتواند درست باشد…
    اما با توجه به مصراع قبلش ، من با معنای اول موافقتر هستم و بنابراین ، قرار دادن علامت سوال از نظر من بهتر و زیباتر هست

    Comment by مسعود صالحی — اسفند ۱۱, ۱۳۹۷ @ ۸:۱۹ ق.ظ

  46. واقعا زیباست.
    (در امواج سند)
    شعر امواج سند لحن حماسی و با صلابتی داره خوندنش خالی از لطف نیست

    به پاس هر وجب خاکی از این ملک

    چه بسیار است آن سرها که رفته

    ز مستی بر سر هر قطعه زین خاک

    خدا داند چه افسرها که رفته

    Comment by مهرداد — اسفند ۱۱, ۱۳۹۷ @ ۸:۳۱ ب.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره