1. «که ای صوفی شراب آن گه شود صاف
    که در شیشه بماند اربعینی»
    این بیت گویا به این حدیث نبوی نظر دارد که:
    «من اخلص لله اربعین صباحاً جرت ینابیع الحکمة من قلبه علی لسانه»

    Comment by حمیدرضا — دی ۹, ۱۳۸۷ @ ۸:۲۵ ب.ظ

  2. با سلام
    در بیت یکی مانده به آخر ،مصراع دوم(مال خویش را از پیش بینی)
    باید به جای (مال) از واژه ملال استفاده شود.
    متشکرم


    پاسخ: با تشکر، کلمهٔ اشتباه تایپ شده «مآل» است که تصحیح شد.

    Comment by ادهمی — مرداد ۲۲, ۱۳۸۹ @ ۷:۵۳ ق.ظ

  3. ضمن تشکر از زحمات گردانندگان این سایت ادبی، در چندین نسخه از دیوان لسان الغیب بیت آخر را به این شکل دیده بودم: “نه حافظ را حضور درس قران” و از این حیث که درس با قران از لحاظ کلامی نزدیکتر می باشد زیباتر به نظر می رسد.
    با آرزوی موفقیت

    Comment by امیرمسعود — تیر ۱۰, ۱۳۹۳ @ ۱۲:۳۰ ب.ظ

  4. درود بر همه دوستان-این شعر تو آلبومی به نام گلبانگ۲ از شجریان و با کمانچه نوازی زیبا استاد بهاری به بهترین نحو اجرا شده و میتوان به خوبی ابیات را درک کرد. امیدوارم ما هم طبق بیت زیر جامه عمل پوشانیم:
    ثوابت باشد ای دارای خرمن
    اگر رحمی کنی بر خوشه چینی آخ آخ آخ…ای داد و بیداد………………………………………

    Comment by محمد — تیر ۳۰, ۱۳۹۳ @ ۴:۱۴ ق.ظ

  5. …………………………………………………….
    …………………………………………………….
    گفتم روَم به خواب و ببینم ……
    حافظ ز آه و ناله امانم نمی‌دهد

    خیال دوست: ۲۰ نسخه (۸۰۱، ۸۱۳، ۸۱۸، ۸۲۱، ۸۲۴، ۸۲۵، ۸۳۶ و ۱۳ نسخۀ متأخّر یا بی‌تاریخ) خانلری، عیوضی، نیساری، جلالی نائینی- نورانی وصال، سایه

    جمال دوست: ۱۴ نسخه (۸۰۳، ۸۱۹، ۸۲۳، ۸۲۷، ۸۴۳ و ۹ نسخۀ متأخّر یا بی‌تاریخ) قزوینی- غنی، خرمشاهی- جاوید

    (مر) وصال دوست: ۱ نسخه (۸۲۲) اشتباه کتابت
    جمال یار: ۱ نسخۀ متأخّر (۸۷۴)
    جمال او: ۱ نسخۀ بسیار متأخّر (۸۹۸)

    ۳۸ نسخۀ شناخته شده از قرن نهم هجری از جمله ۱۱ نسخۀ کاملِ کهنِ مورّخ، غزل ۲۲۳ و این بیت از آن را دارند.
    ………………………………………………………
    ………………………………………………………

    Comment by جاوید مدرس (رافض) — بهمن ۸, ۱۳۹۴ @ ۱۲:۰۶ ب.ظ

  6. *************************************
    ﻧ……………………………….
    نه درمان دلی نه درد دینی

    نه همت را امید سربلندی: ۱۴ نسخه (۸۰۳، ۸۱۳، ۸۱۴- ۸۱۳، ۸۲۴ و ۸ نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ) خانلری، عیوضی، جلالی نائینی- نورانی وصال

    نمی‌بینم نشاطِ عیش در کس: ۲۶ نسخه با اختلاف (۸۰۱{«با کس» مثل: ۸۶۷}، ۸۱۸{نمی‌بینیم}، ۸۱۹{«نشاط و عیش» مثل ۸۲۷ و ۱۴ نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ}، ۸۲۱، ۸۲۲{نشاطِ عشق}، ۸۲۳، ۸۲۵، ۸۲۷، ۸۴۳ و ۱۷ نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ{۲ نسخۀ بی‌تاریخ: «نشانِ خیر»، «نشانِ عیش») قزوینی- غنی، نیساری، سایه، خرمشاهی- جاوید

    نه کس را در جهان رویی و رایی: ۱ نسخۀ بی‌تاریخ

    ۴۱ نسخه غزل ۴۷۴ را دارند و بیت فوق در ۲ نسخه نیست. ۲ نسخه نیز هر دو مصرع مورد بحث را دارند اما برای دو بیت بدین صورت که دو نسخه مورخ ۸۷۵ و ۸۹۳ با مصرع نخست ضبط ۱۴ نسخه، مصرع دومشان این است: (… / نه نقش عشق بر لوح جبینی) و بیت دومی نیز دارند که دکتر نیساری با توجه به انتخاب (… / نمی‌بینم نشاطِ عیش در کس) در مورد بالا به استناد آن دو نسخه، هر دو بیت را در متن آورده است:

    نمی‌بینم نشاطِ عیش در کس
    نه درمان دلی نه درد دینی

    نه همت را امید سربلندی
    نه نقش عشق بر لوح جبینی

    اگرچه به نظر می‌رسد دو مصرع بیت نخست به گزینش خانلری وعیوضی و جلالی نائینی- نورانی وصال تناسب بیشتری با یکدیگردارند ولی با این انتخاب بیت دومی در کار نخواهد بود زیرا بیت دوم بدین صورت در نسخه‌ها دیده نشد:

    نه همت را امید سربلندی
    نه درمان دلی نه درد دینی

    نمی‌بینم نشاطِ عیش در کس
    نه نقش عشق بر لوح جبینی
    *****************************************
    *****************************************

    Comment by جاوید مدرس (رافض) — بهمن ۸, ۱۳۹۴ @ ۱۲:۱۰ ب.ظ

  7. ببت آخر اوج کباده کشی و جدل خواجه است با عقل گرایان. ایشان پس از ابراز عقاید و درس هایشان در بیت های اول تا یکی مانده به آخر، در بیت آخر متذکر میشوند که حاضران کلاس من کم نیستند( پیروان و دوستداران من و نظریاتم کم نیستند). همچنین علم عقل گرایان و دانشمندان قطعیت ندارد و علم الیقین نیست.

    Comment by محمد — اسفند ۱۲, ۱۳۹۴ @ ۴:۲۴ ق.ظ

  8. @محمد:
    کسی در خلوت تدریس نمیکند. خلوت محل یادگیریست:
    نه من حضور دل لازم را دارم برای خلوت نشینی و یادگیری معنوی و نه کسی هست که بروشنی قضیه را بداند و یادم بدهد.

    Comment by فرخ — شهریور ۱۶, ۱۳۹۶ @ ۳:۳۳ ب.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره