1. با سپاس فراوان از زحمات شما بزرگواران که در صیانت از شعر و ادب پارسی تلاش بسیار نموده اید، مصرع اول بیت چهارم را در نسخ قدیمی اینگونه دیده ام که با مصرع دوم این بیت همخوانی بیشتری دارد: “داستان در پرده می گویم ولی”
    ضمنا بیت ماقبل آخر این غزل زیبا در اغلب نسخه های جدید حذف گردیده که در صورت تایید لطفا اضافه فرمایید:
    خون ما آن نرگس مستانه ریخت
    وان سر زلف پریشان نیز هم

    Comment by امیرمسعود — مرداد ۱, ۱۳۹۱ @ ۳:۰۸ ق.ظ

  2. از نظر معنایی اگر جای دو بیت اوّل جابجا شود موقوف المعانی هستند و صحیح تر و زیباتر می باشند, چنانچه در برخی نسخ چاپ شده است

    Comment by جعفر ابراهیم پور — تیر ۲۶, ۱۳۹۲ @ ۷:۰۸ ق.ظ

  3. عذر می خوام .منظور دو بیت آخر می باشد

    Comment by جعفر ابراهیم پور — تیر ۲۶, ۱۳۹۲ @ ۷:۰۹ ق.ظ

  4. سعدی می فرماید به ازروی زیباست اوازخوش که این حظ نفس است وان قوت روح ایادربیت دوم منظور حافظ ازاین که می گویند ازحسن خوشتراست اواز خوش نیست

    Comment by Anonymous — آذر ۱۷, ۱۳۹۲ @ ۱:۲۰ ب.ظ

  5. در پاسخ جناب ناشناس. بیت سعدی را یافته اید و زیرکانه با بیت حافظ تطبیق داده اید واقعا جالب توجه است اما تصور نمی شود حافظ به این شکل معمایی سروده باشد تا کلیدش را در دیوان سعدی بیابیم آن در مصراع اول ضمیر اشاره نیست‏ اسم است. همان مفهوم ملاحت است که در جاهای دیگر نیز با همین لفظ آن از آن یاد می کند مثل بنده طلعت آن باش که آنی دارد.

    Comment by اینجانب — اردیبهشت ۳, ۱۳۹۳ @ ۱۰:۳۵ ق.ظ

  6. در پاسخ به آقای ابراهیم پور باید گفت ترتیب دو بیت اول به شکل فعلی مناسب تر است چرا که اگر دقت شود از نظر معنایی باید بیت اول گفته شود تا بتوان به بیت دوم اشاره کرد

    Comment by فرزاد شهرازیان — مرداد ۱۳, ۱۳۹۳ @ ۳:۰۵ ب.ظ

  7. خیلی قشنگه مخصوصابیت۸ وزنشم زیباست

    Comment by 1101 — آذر ۵, ۱۳۹۳ @ ۸:۳۴ ب.ظ

  8. دستان مخفف داستان هست.

    همچون این بیت از خود حافظ
    راز سربسته ی ما بین که به دستان گفتند
    هر زمان با دف و نی بر سر بازار دگر

    Comment by جواد — دی ۸, ۱۳۹۳ @ ۷:۳۳ ب.ظ

  9. اعتباری نیست بر کار جهان
    بلکه بر گردون گردان نیز هم

    Comment by شهرام یاری — اسفند ۱۳, ۱۳۹۳ @ ۷:۳۹ ب.ظ

  10. درد و درمان هر دو جاری می شوند
    وصل و هجران نیش ماری می شوند
    خاطرات و درد …گر درمان شوند
    بی کلک دان ، آنچه خواهی می شوند
    درد و درمان با من ِ گوشه نشین
    بازی با دل می کنند رافت و کین
    دوستان در پرده می گویند سخن
    از من و سوز و گداز ِ انجمن
    عاشق دلداده را این زندگی
    چون حصار است، زنده باد پویندگی
    از جمادی مُردَم و من نامیم
    وز نما مُردَم به حیوان راضیم
    بعد حیوان بین که من آدم شدم
    جفت بدحالان و خوش¬حالان شدم
    آخر این سیر را در بندگی
    تو بپندار سیرم من از زندگی
    من ز مردن باز بالا می روم
    سوی رب ِ لایزالَم می روم
    بشنو از نی این حکایت های ماست
    عاشق رب شو ولی بی کم و کاست (ر.یوسفی)

    Comment by ramin yousefi — خرداد ۸, ۱۳۹۴ @ ۱۲:۵۶ ب.ظ

  11. تشکر ویژه از جناب حافظ بابت این شعر آسمونی…
    به امید این بیت هنوز نفس میکشم..
    چون سر آمد دولت شب‌های وصل
    بگذرد ایام هجران نیز هم…

    Comment by کسرا — تیر ۱۸, ۱۳۹۴ @ ۸:۰۵ ب.ظ

  12. هر دو عالم یک فروغ روی اوست…

    Comment by کسرا — تیر ۲۱, ۱۳۹۴ @ ۷:۰۸ ب.ظ

  13. دستان به معنی سرود و نغمه هم هست که به نظر میرسد این معنی مناسب تر باشد.

    Comment by علی — اردیبهشت ۲۱, ۱۳۹۵ @ ۱۱:۳۸ ب.ظ

  14. در مورد پیشنهاد علیرضا برای تصحیح نیز باید بگویم که با جایگزینی پیشنهاد ایشان وزن به هم میخورد.

    Comment by علی — اردیبهشت ۲۱, ۱۳۹۵ @ ۱۱:۵۵ ب.ظ

  15. سید حسام الدین سراج به زیبایی این شعر رو با عنوان شرح فراق اجرا کردن

    Comment by سینا — تیر ۲۲, ۱۳۹۵ @ ۶:۰۱ ب.ظ

  16. سلام بعد از بیت اول این بیته :

    خال او حالم پریشان می کند

    و آن سر زلف پریشان نیز هم

    Comment by محمد — بهمن ۷, ۱۳۹۵ @ ۹:۳۶ ق.ظ

  17. علیرضا جان دلستان وزن رو خراب میکنه این همون دستان هستش.
    و فکر می کنم مخفف داستان هم نیست.
    .
    در قدیم به سیم ساز وتر و به پرده دستان می گفتند.
    .
    من فکر میکنم منظورشون همونطور که علی آقا گفتند
    به منظور نغمه و سرود آهنگ هستش

    Comment by مهرداد — بهمن ۲۳, ۱۳۹۵ @ ۱۱:۰۷ ق.ظ

  18. شرح سودی بر حافظ ، جلد سوم :
    دوستان در پرده می گویم سخن
    گفته خواهد شد به دستان نیز هم
    یعنی : “ای دوستان ، سخن را در خفی و پنهانی می گویم . لیکن آشکارا هم گفته خواهد شد فرق نمی کند چه به صورت افسانه و چه به شکل قصه بالاخره ظاهر خواهد شد مراد از دستان ، ظهور می باشد . یعنی سر عشق مستور نمی ماند و آشکار می شود .”
    ( البته همانطور که ذکر کردم ، این ترجمه من نیست . من فقط از استاد سودی نقل قول کردم )

    Comment by وفایی — اسفند ۲۷, ۱۳۹۵ @ ۴:۲۱ ق.ظ

  19. دستان همان هزار دستان است که به بلبل اطلاق می شود و نقش وی در ادبیات فارسی جاسوسی و سخن چینی است

    Comment by ناصر — مهر ۱۳, ۱۳۹۶ @ ۱:۵۹ ب.ظ

  20. با سپاس از دوستان ، یکی از معجزات کلام شاعران بزرگ و آسمانی اینست که در یک مصراع دو و یا چند معنی برداشت میشود که همگی نمکین و پرمعناست ، دستان به معنای آواز ، بلبل و یا داستان هر کدام یک معنی میدهد که همگی درست است . به گفته مولانا همه به زبانهای مختلف داریم میگیم” انگور ”
    ضمنا مصراع آن که میگویند کان خوشتر ز حسن ، میتوان به این بیت از حضرت استناد کرد که : بس نکته غیر حسن بباید که تا کسی مقبول طبع مردم صاحب نظر شود …

    با سپاس ، ضمنا اگر دوست داشتید به صفحه شخصی من در اینستاگرام سری بزنید سپاسگزارم . @mk_mehryar

    Comment by میم.کاف.مهریار — آبان ۸, ۱۳۹۶ @ ۱۰:۲۰ ق.ظ

  21. در بیت دوم وقتی میگوید «آن خوشتر ز حسن» و همچنین اشاره میکند که این و آن هر دو در معشوق هست یعنی درد و درمان هر دو از ناحیه معشوق هست و درد همانطور حسن و ملاحت و زیبایی دارد که درمان .
    البته سخن در سخن اذعان دارد که درد حسن است ولی اینکه میگویند درمان خوشتر است بلکه هر دو از جانب اوست
    در طریق عشقبازی امن و آسایش بلاست
    ریش باد آن دل که با درد تو خواهد مرهمی
    یا
    ای درد توام درمان در بستر ناکامی
    و ای یاد توام مونس در گوشه ی تنهایی

    همچنین عطار مقام درد رو بسیار والا و اصلِ رسیدن به مقام انسانی میداند که اگر درد و طلب نباشد انسان را به آن مقام راه نیست
    جد و جهد اینجات باید سالها زانک اینجا قلب گردد کارها
    در میان خونت باید آمدن وز همه بیرونت باید آمدن
    چون دل تو پاک گردد از صفات تافتن گیرد ز حضرت نور ذات
    خویش را ازشوق او دیوانه وار بر سر آتش زند پروانه وار
    کفر ولعنت گر به هم پیش آیدش در پذیرد تا دری بگشایدش
    چون درش بگشاد چه کفر و چه دین زانک نبود زان سوی در ، آن و این

    Comment by ارتقائی — اسفند ۱۲, ۱۳۹۶ @ ۹:۱۲ ق.ظ

  22. به نظر من در بیت پنجم “چون سرآمد دولت ایام وصل ، بگذرد شب های هجران نیز هم ” درست است زیرا شب مظهر فراق است و روز مظهر روشنایی و بهره مندی از جمال جانان … .

    Comment by میم.کاف.مهریار — تیر ۲۵, ۱۳۹۷ @ ۶:۴۹ ق.ظ

  23. در پاسخ به جناب اینجانب و ناشناس ، منظور از “آن” بله همان ملاحت و نکات دیگر و کمال است ، همچنان که حافظ در جای دیگر میفرماید ” بس نکته غیر حسن بباید که تا کسی مقبول طبع مردم صاحب نظر شود ” و حافظ هم که خودش را صاحب نظر میدانست نه به معنای امروزی و عامه بلکه کسی که نظر به جلوه های یار دارد و هزار کرامت ، همچنان که به یار میفرماید : اینچنین عزت صاحب نظران میداری؟

    Comment by میم.کاف.مهریار — تیر ۲۵, ۱۳۹۷ @ ۶:۵۹ ق.ظ

  24. مقصود از آن همان کمالات است همچنان که حافظ در جای دیگر میفرماید بس نکته غیر حسن بباید که تا کسی مقبول طبع مردم صاحب نظر شود . و حافظ هم که خود صاحب نظر بوده نه به معنای عام امروزه بلکه به معنای کسی که نظر بر خیلی چیز ها از جمله جمال یار دارد همچنان که دیگر عرفا از جمله عارف بزرگ امروز استاد طاهری با یک نظر خیلی کار ها میکنند و میفرماید فقط یک نظر کافیست …
    در نظر بازی ما بیخبران حیرانند…

    Comment by میم.کاف.مهریار — تیر ۲۵, ۱۳۹۷ @ ۷:۰۴ ق.ظ

  25. سلام
    دوستان در پرده می گویم سخن
    گفته خواهد شد به دستان نیز هم
    به نظرم ارتباط کلمه های پرده و دستان که رایج در موسیقی ایرانی هستند نشان میدهد که این بیت به صورت کلی به معنی سرود و آواز خواندن میباشد .
    منظور از پرده درجه ای از گام موسیقی ایرانیست ، و تاکیید بر آن و به اصطلاح شاهد گرفتنش باعث تغییر حس و حال موسیقی و ورود به گوشه ای جدید میشود .
    دستان هم که برخی اساتید آن را ریشه ی کلمه ی امروزی دستگاه میدانند به معنی نحوه ی چینش پرده ها از لحاظ فاصله ی موسیقیایی است.

    Comment by حسین رشنو — شهریور ۳۱, ۱۳۹۷ @ ۸:۱۵ ق.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره