1. رخ = چهره محبوب
    باده = شراب
    طَرف = گوشه و کنار
    طواف = گردش
    لاله عِذار = چهره زیبای یار
    هَزار = بلبل
    شکر لب = لب شیرین
    گل اندام = بدنش مانند گل لطیف و نرم
    نقش = تصویر
    نقش نگار = صورت محبوب
    نقد = زر و سیم، سرمایه
    نثار = آنچه بر سر عروس بپراکنند، بخشیدن
    محقر = ناچیز، کوچک
    معنی بیت ۵: هر تصویری که دست عقل بکشد جز صورت محبوب درآن میان دلپذیر نمی باشد.
    معنی بیت ۶: ای حافظ ! جان یک سرمایه ناچیزی است پس برای نثار و بخشیدن در راه جانان ارزشی ندارد.

    Comment by ملیحه رجائی — آبان ۱۶, ۱۳۸۹ @ ۱۲:۰۵ ب.ظ

  2. حکایت شکر لب شگفت است که در زمان حافظ به یار خوش دهان می گفته اند اکنون نام بیماری ای می باشد به نام cleft palate که در ان لب و کام در پیوستن به هم ناکام مانده اند و لب کفیده و شاق شده است ( شاق همان شق است یعنی ترک و شکاف و فارسی است و به عربی رفته و کفیده و کافیده هم یکیست یعنی شکاف دار )

    Comment by امین کیخا — خرداد ۶, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۴۰ ق.ظ

  3. نقد محقر نقد که پول است که پاره هم می گفته اند اما در فارسی پاره از میان رفته است ولی در کردی مانده است محقر هم می شود ناچیز و یا به قول کهنتر نچیز و نچیز را حکیمان ما بجای عدم به کار می برده اند

    Comment by امین کیخا — خرداد ۶, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۴۳ ق.ظ

  4. فکر کنم cleft palate نام بیماری نباشد بلکه نوعی نقص عضو در ناحیه ی دهان است که بین ما به لب شکری ( نه شکر لب ) مشهور است . شکر به معنای قند و شکر نیست بلکه شکار کردن است . لب شکری لبی که قسمتی از آن شکار شده است .از شکریدن . مانند لبی که قسمتی از آن را گلوله یا تیری دریده باشد .

    Comment by شرح سرخی بر حافظ — فروردین ۳۱, ۱۳۹۳ @ ۱۲:۲۴ ق.ظ

  5. البته این را هم اضافه کنم که عده ای هم معتقدند لب شتری یا شتر لب بوده است و بعد به لب شکری تغییر داده است .

    Comment by شرح سرخی بر حافظ — فروردین ۳۱, ۱۳۹۳ @ ۱۲:۳۷ ق.ظ

  6. با درود بر شرح سرخ بر حافظ . درست می فرمایید من کمی کلان نویسی و کلی نویسی کردم . راستش را اگر بخواهید cleft lip یک نقص تکاملی در ناحیه دهان و لب است که جز اختلالات mid line defect s است که گروهی نا بسامانی را در بر میگیرد از نبودن کرپوسکلزوم در مغز تا نبود ساکروم و خاج در لگن و بیماریهای سپتوم دهلیز و شکمچه قلبی را هم شامل می شود . من کلی گویی کردم چون می ترسیدم دانشفروشی کرده باشم یا اینکه در این انجمن نرمدل و مهربان سخن نا پیوسته به بحث و جستاری نوشته باشم .

    Comment by امین کیخا — اردیبهشت ۱, ۱۳۹۳ @ ۱:۲۷ ب.ظ

  7. نظر حضرت عالی در مورد شکر لب هم در ست است یعنی شکردن و شکار معنی دریدن می دهد هنوز در خوزستان شیک یعنی چاکی که چاقو می دهد .

    Comment by امین کیخا — اردیبهشت ۱, ۱۳۹۳ @ ۱:۲۹ ب.ظ

  8. بوس و کنار بایاری اگر چه گلندام اما لب شکری گمان نمی برم به مزاج شیرازیان خوش می آمده است یاامروز بیاید!!!. منظور خواجه همان شکرین لب بوده است.

    Comment by دکتر ترابی — مهر ۹, ۱۳۹۳ @ ۵:۱۶ ب.ظ

  9. فالی درمدح این غزل:
    ای صاحب فال،گاهی اوقات بعضی ازکارها
    درست ازآب درنمی آیدوبه انتهانمی رسد،،،،،،
    پافشاری نمودن درست نیست وعمرتلف ،،،،،
    کردن است .بنابراین بافکربدنبال کارهای،،،،،،،
    خودباش برای رسیدن به مقصودکمرهمت،،
    ببندیدوآماده آزمایشات بیشتری باشید،،،،،،،،،،
    برای رسیدن به خواسته ارزشمندبهایی،،،،،،،،،
    ارزشمندبایدپرداخت،پیروزی باشماست‌‌‌‌‌‌‌‌‌.

    Comment by کمال — شهریور ۸, ۱۳۹۴ @ ۱۰:۲۶ ب.ظ

  10. دوستان گرامی cleft palate , cleft lip دو نقص مادرزادی هستند که به نام کام شکری و لب شکری نیز گفته می شود و بیماری محسوب می شوند . این نقایص در هیچ دوره ای با زیبایی همراه نبوده و گمان نمی کنم مقصود حافظ اشاره به این موارد باشد . هردوی این نقایص امروزه نیازمند درمان جراحی هستند و چنان که می دانید بسیاری از این افراد دچار مشکلات کلامی و … هم هستند.

    Comment by عاطفه — آذر ۴, ۱۳۹۵ @ ۱۰:۳۴ ق.ظ

  11. گل بی رُخ یارخوش نباشد
    بی باده بهار خوش نباشد
    معنی بیت:
    گل هرچندکه عزیزاست لیکن بدون حضوریار و رخسارزیبای اوهیچ لطفی ندارد همچنین “بهار”باآن همه صفا وطراوت ، فقط با وجودشراب است که نشاط انگیزوروح افزامی گردد.
    حافظ نازنین وعاشق پیشه، اگریاروحودنداشته باشد به جهان وزیبائی های اوهیچ رغبتی ندارد فقط با حضوراوست که جهان درنظرش زیبا وخیال انگیزمی نماید.
    مرابه کارجهان هیچ التفات نبود
    رُخ تودرنظرمن چنین خوشش آراست
    طَرف چمن و طَواف بُستان
    بی لاله عذار خوش نباشد
    طَرف :گوشه ، کنار
    طواف بُستان :سیاحت وقدم زدن دربستان
    لاله عِذار: لاله روی ، رخسارهمچون لاله لطیف وزیبا.
    معنی بیت: گردش وسیاحت دربستان وچمن هنگامی که با یاری لاله رخ نباشی اصلاً دلپذیر وفرحبخش نیست.
    حافظ چنان دربندمحبّتِ دوست گرفتاراست که برای دیداربا او حاضراست علاوه برزیبائیهای جهان حتّاهمه ی نعمت های بُستانِ بهشت رانیزرهاکند.
    سبزه ی خطّ تودیدیم وزبُستان بهشت
    به طلبکاریِ این مِهرگیاه آمده این
    رقصیدن سرو و حالتِ گل
    بی صوت هزارخوش نباشد
    هزار: بلبل
    معنی بیت:رقص درختان سرو وشکل وشمایل زیبای گل، بدون آوازبلبل ذوق بخش ودل انگیزنیست ووقتی سوزوگدازبلبل(عاشق) باکِبر ونازِگُل(معشوق) درهم می آمیزد وآتش رخسارگل خرمن وجودبلبل رامی سوزاند خیال پرور وروح افزامی شود.
    ای گل خوش نسیم من بلبل خویش رامسوز
    کزسرصدق می کندشب همه شب دعای تو
    با یار شکرلب گل اندام
    بی بوس وکنارخوش نباشد
    شکرلب: لب شیرین ،سرخ وآبدار
    معنی بیت: اگریارشیرین لبِ گل اندام نیزدرکنارت باشد امّا درآغوش نکشی وازلبان سرخ وآبدارش نبوسی وکام نگیری بازهم این درکنارهم بودن زیاد راضی کننده نخواهدبود.
    بوسیدن لب یاراوّل زدست مگذار
    کآخرملول گردی ازدست ولب گزیدن
    هر نقش که دست عقل بندد
    جز نقش نگار خوش نباشد
    معنی بیت: تصمیماتی که عقل می گیردوتصویرات خیالی ازآنها درکارگاه ذهن شکل می گیرد اگردرمورد یار وعکس رخ اوباشد مطلوب ودلپذیراست مابقی تصمیمات وتصویراتی که ازجانب عقل صادرمی گردد بیهوده وبی مورد هستند.
    عقل درقیاس باعشق، بسیار حقیر وبی مقدار وناتوان است ولی اگر تدابیرش را درتصویر سازی رخساریار بکارگیرد خوب است.
    قیاس کردم وتدبیرعقل دررهِ عشق
    چوشبنمیست که بربَحرمی کشد رقمی
    جان نقد محقّر است حافظ
    از بهر نثار خوش نباشد
    نقد: نقدینگی، سکّه
    محقّر: بی مقدار، حقیر
    نثار: تقدیم کردن،هدیه دادن
    معنی بیت: ای حافظ ،جان برای هدیه دادن به یار، همانندِ یک سکّه ی بی ارزش است وسزاواریار عزیزوالامقام نیست.
    نثارخاکِ رهت نقدجان من هرجند
    که نیست نقدِ روان رابر ِ تو مقداری

    Comment by رضا ساقی — خرداد ۲۳, ۱۳۹۷ @ ۱۰:۱۰ ب.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره