هرکه ره با دلیل پیماید
گرچه زحمت کشد بیاساید
زآفت ره کسی خبر دارد
که قدم در پی نظر دارد
هرکه بی همرهی رود به سفر
یابد اندر سفر عذاب سقر
تا نباشد تو را رفیق شفیق
ره مرو ذاک فی الطریق طریق
چون مسافر رسد به امن‌آباد
رنج راه خودش نیاید
شرح راه زمین بیان کردم
گرد معنی و راه آن گردم
بی دلیلی نبود حق پیدا
کی رسد عقل آدمی آنجا؟
انبیا هادیان این راه‌اند
کز بد و نیک راه آگاه‌اند
رهنمایان خلق ایشان‌اند
پیشوایان نوع انسان‌اند
سر ایشان علیهم الصلوات
هست با حق همیشه در خلوات
چشم را پرتوی همی‌باید
گرنه تنها از او چه کار آید؟
عقل را نیز در ره باری
می‌دهد نور انبیا یاری
نور ایشان چو صبح صادق بود
بعد از آن آفتاب روی نمود
خاتم الانبیا و أفضلِهِم
مقتدی الاولیا و أکملِهِم
مصطفی و محمد و احمد
خوانده بر نور او عقول ابجد
نور او بود اول‌الانوار
جان او گشته مخزن‌الاسرار
برگزیده عنایت قِدمش
آسمان بوسه داده بر قدمش
از لطافت تنش روان گشته
آب از انگشت او روان گشته
سرِ انگشت آن نذیر بشیر
کرده پستان خشک را پرشیر
آمده سنگ‌ریزه در تسبیح
در کفَش همچو ذاکران فصیح
خاک لشکرشکن ز بازویش
که ز دست خداست نیرویش
بی‌غروب آفتاب دولت او
انس و جن مفتخر به ملت او
نام او متصل به نام خدا
زو کلام خدا رسیده به ما
اوست مقصود و کائنات طفیل
اوست سلطان و دیگران سرخیل
نام او ذکر اهل معنی شد
سکهٔ نقد دین و دنیی شد
زو زمین شد چو آسمان پرنور
منزل خاک شد جهان سرور
زبدهٔ کائنات او را دان
بحر آب حیات او را دان
مالک‌الملک درنوشت زمین
بهر محبوب خود رسول امین
دید اطراف مشرق و مغرب
ناگذشته ز مکه و یثرب
گفت ملکی که حق مرا بنمود
امتم را شود مسخر زود
رهنمایان که پیش از او بودند
در جهان معجزات بنمودند
گشت در باد و آب و آتش و خاک
ظاهر آثار آن نه در افلاک
مصطفی کرده ماه را به دو نیم
معجزش همچو خُلق اوست عظیم
اظهر معجزات او قرآن
هست گنج فواید دو جهان
بحر عذب است و گوهر معنی
زو توانگر ائمهٔ دنیی
آفتاب سپهر دانایی است
عقل را یار و نور بینایی است
ظلمت کفر از جهان برداشت
زنگ از آیینهٔ زمان برداشت
هرکه بود از عرب سخن‌پرداز
عاجز آمد ز مثل این اعجاز
وآن‌که انصاف داد و سر بنهاد
دست ایمان درِ دلش بگشاد
گفت از بهر اشرف انسان
حرمش کانَ خُلقُه الْقرآن
بود پیش از رسول در عالم
ظلمت جهل و کفر هر دو به هم
چون برآمد ز شرق لم‌یزلی
آفتاب عنایت ازلی
نور ایمان و علم پیدا شد
چشم دل زین دو نور بینا شد
دین حق گشت در جهان پیدا
هکذا هکذا و الا لا
علم و حلم و وفا و عدل و کرم
ورع و مردمی علو و همم
فضل یزدان به مصطفی بخشید
زو نصیبی به اولیا بخشید
بود سلطان و رو به فقر آورد
با نبوت به فقر فخر آورد
آدمی را که هست جان جهان
زندهٔ جاودان به او شد جان
نور او را گذر به آدم بود
نفس آدم از او مکرم بود
شد به آن نور آدم خاکی
قبلهٔ قدسیان افلاکی
سر نهادند قدسیان بر خاک
پیش جد مخاطب لولاک
این کرامت خلیفهٔ اول
یافت از نور احمد مرسل
طیْبه شد نام آن خجسته‌مقام
که در او یافت مصطفی آرام
بر سر هر زمین که کرد گذر
شرف خاک داد بر عنبر
که قسم یاد می‌کند یزدان
به قدمگاه دوست در قرآن
آرزومند روی اوست بهشت
به تقاضای بوی اوست بهشت
چون درآمد به جنةالمأوی
برد سر زیر سایه‌اش طوبی
کوثر آب حیات را گوید
خنک آبی که رخ بدان شوید
گر به رضوان جمال بنماید
جاودان جان او بیاساید
شوق جنت به خادمش سلمان
غالب آمد ز شوق او به جنان
شب معراج چون که دید بهشت
اثر خویش در بهشت بهشت
جبرئیلش چو داد آگاهی
شب معراج و کرد همراهی
در حرم بود پیش بیت حرام
که خلیل و حبیب راست مقام
بنده را برده فضل من أسْری
از حرم تا به مسجد اقصی
بعد از آن گشت بر براق سوار
جبرئیل امین رفیقش و یار
هر دو زآنجا به آسمان رفتند
زین جهان سوی آن جهان رفتند
سدره شد منتهای سیر ملک
مصطفی شد برون ز هفت‌فلک
بیشتر زآن نبود حد براق
یافت از حضرتش براق فراق
جذبهٔ حق براقِ جان آمد
جان به درگاه بی‌نشان آمد
نور حق یار شد محمد را
به احد ره نمود احمد را
بنده را نور کردگار جهان
مدد چشم گشت و گوش و زبان
دید و بشنید و گفت لا أُحصی
أنت تُثنی علیک ما تُثنیٰ
محرم رازهای ما أوحی
کس نیامد مگر رسول خدا
شاه شاهان دین و دنیی اوست
آفتاب جهان معنی اوست
گشت انوار او جهان‌آرای
دوستانش نجومِ راهنمای