گنجور

الملک یبقی مع الکفر ولایبقی مع الظلم

 
سنایی
سنایی » طریق التحقیق
 

بازدیدم که ظالمان بودند

در جهان هفته‌ای نیاسودند

زانکه او ظالم و مسلمان بود

خلق‌، عاجز، خدای ناخشنود

چشم دل بازکن زروی یقین

ظلم حجاج (‌و) عدل کسری بین

این یکی کافر و پسندیده

وین مسلمان ولی نکوهیده

ظلم از هرکه هست نیک‌،‌بد است

وانکه ار ظالم است نیک بد است

هر کجا عدل روی بنمودست

نعمت اندر جهان بیفزودست

هر کجا ظلم رخت افکنده است

مملکت را زبیخ پرکنده است

عدل بازوی شه قوی دارد

قامت ملک مستوی دارد

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | منبع اولیه: طریق التحقیق دکتر مؤذنی | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

مهدی نوشته:

دقت شود که گفتاورد “الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظم” بر خلاف آن چه مشهور است، حدیث نیست و در هیچ یک از جوامع روایی هم ثبت نشده است (با جستجوی در نرم افزار جامع الاحادیث). بلکه هر جا این گفته در کتب روایی آمده، قید شده که “قیل” یعنی “گفته شده”.

محدث نوشته:

تا جایی که حقیر اطلاع داریم این یک حدیث است. زمانی که بغداد سقوط کرد و شاه مغول خواست فتوای انحلال و برچینش حکومت عباسیه را از علما بگیرد خواجه نصیر طوسی با اینکه مجتهد و عالم دینی بود، ولی از عالمان نظر خواست.
هیچ کدام از عالمان جلو نرفتند و سید ابن طاووس، عارف و اخلاقی شهیر، جلو رفت و حکم ترجیح و برتری حاکم عادل ولو کافر باشد بر حاکم ظالم ولو مسلمان باشد را تایید کرد و استنادش به حدیث مذکور بود.
اگر چه سنایی بیش از یک قرن قبل از آن حادثه زیسته ولی در برخی جوامع حدیثی، این حدیث آمده است. یکی دو قرن قبل از زمان سنایی، یعنی دوران اوج جمع آوری متون مکتوب حدیثی. شاید نرم افزار شما به اصطلاح ورژن جدید نبوده یا جستجویتان ناکافی بوده دوست من.

ناشناس نوشته:

منبع این حدیث:
شیخ مفید، امالی، ص۳۱۰ -
ملا محمدصالح مازندرانی: شرح اصول کافی :ج ۹ ص ۳۸۳ .

ناشناس نوشته:

معارج الیقین شیخ سبزواری ص۳۲۷،
بحار الأنوار علامة مجلسی ج۷۲ ص۳۳۱،
تفسیر الصافی فیض کاشانی ج۲ ص۴۷۷،
تفسیر الرازی ج۱۸ ص۷۶،
تفسیر البیضاوی ج۳ ص۲۶۹،
تفسیر أبی السعود ج۴ ص۲۴۷،
الکامل فی التاریخ لابن الأثیر ج۱۱ ص۲۹۴/

سعید نوشته:

سلام در جواب آقایی که گفته « الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظلم »حدیث نیست به آدرسهای زیر مراجعه شود:
۱-در عدالت سیاسی مبحث عدالت دارای جایگاهی بلند مرتبه است به صورتی که در احادیث از حضرت علی (ع) داریم که: «المُلک لا یبقی مع الظلم»[۴۹] پس رعایت کردن عدالت در اجتماع یکی از شروط اصلی حفظ اجتماع است. تصنیف غررالحکم ودرر الکلم.
۲-در حدیث دیگری از پیامبر مکرم اسلام حضرت محمد(ص) آمده است که: «الملک یبقی مع الکفر و لایبقی مع الظلم»[۵۱] به این معنا که حکومت ممکن است که با کفر باقی بماند ولی با ظلم باقی نمی ماند. شیخ مفید، امالی، ص۳۱۰ - ملا محمدصالح مازندرانی: شرح اصول کافی :ج ۹ ص ۳۸۳ .

امین نوشته:

عبارت مشهور “الملک یبقی…” فقط در یکی از منابع روایی ذکر شده و اون هم کتاب جامع الاخبار شعیری است که اولا سندش بکلی حذف شده و ثانیا در متن روایت ، از عبارت “قیل” استفاده شده که اصل حدیث بودنش رو زیر سوال میبره.(جامع الاخبار ص ۱۱۹)
در مورد کتاب امالی صدوق هم که برخی دوستان آدرس دادن، در متن کتاب چنین روایتی نیومده، بلکه در پاورقی و بدون سند ذکر شده که از تعلیقات مصحح کتاب امالیه.
(الامالی ص ۳۱۰)
سایر کتب روایی و غیر روایی دسته دوم هم اهمیت نداره چون برای بررسی صدور و صحت یک روایت فقط باید به منابع دست اول رجوع کرد.

فریبرز فرشیم نوشته:

از مهدی و امین بسیار تشکر می کنم.

محسن سعیدزاده نوشته:

درمورد احادیثی از این قبیل که آنهارا احادیث سنن میخوانند،فارغ از بررسی سند هستیم.دراینخصوص قاعده ای هست به نام قاعده تسامح در ادله سنن.مضمونش چون درست هست نیازی به بررسی سندی ندارد.

محمد نوشته:

دوست عزیز. منظور از قاعده تسامح در ادله سنن این نیست که چون مضمون درست هست پس حدیث هم درست است و باید با مسامحه با آن برخورد شود. بلکه فقط احادیث سنن را شامل می شود. یعنی مستحبات ! اگر فردی به قصد استحباب عملی را انجام دهد یا گمان کند که سنت است ثوابش را می برد و در این احادیث استحبابی روی سند مانور نمی دهند. در هر حال اصلا نمی شود از مضمون حدیث پی به صحت آن برد چرا که اصولا عقل ما با عقل ائمه متفاوت است و چه بسا احادیثی صحیحی که به عقل ما درست نیاید…

کانال رسمی گنجور در تلگرام