گنجور

بخش ۴۴ - غزل

 
سلمان ساوجی
سلمان ساوجی » جمشید و خورشید
 

باغ را رنگی و بویی ز بهارست امشب

بر ورقهای چمن نقش و نگارست امشب

گلرخان چمن از دوش صبوحی زده اند

چشم نرگس ز چه در عین خمارست امشب

موی را شانه زد ان ماه مگر از سر شور

کآب پرچین و صبا غالیه بارست امشب

گرنه از حجله شب روی نماند خورشید

از چه مشاطه شب آینه دارست امشب

مگر آن ماه برین جمع گذر خواهد کرد

کز طبقهای فلک نور نئارست امشب

شکر عود و شکر با هم بپرورد

بدین ابیات دود از جم برآورد:

تو در خواب خوشی احوال بیداری، چه می دانی

تو در آسایشی تیمار بیماری چه میدانی

نداری جز دلازاری و ناز و دلبری کاری

تو غمخواری و دلجویی و دلداری چه می دانی

تو چون یک شب به سودای سر زلف پریشانش

نپیمودی، درازی شب تاری چه می دانی

برو زاهد ، چه پرهیزی ز ناز و شیوه چشمش ؟

بپرس این شیوه از مستان، تو هشیاری چه میدانی

دلا گفتم غم خود خور که کار از دست شد بیرون

ترا غم خوردنست ایدل تو غمخواری چه میدانی

شکر بگشود بر جم پرده راز

حدیث رفته با او گفت از آغاز

درید از درد و حسرت جامه در بر

همی نالید و می زد دست بر سر

بسی کرد از جفای دیده نالش

بسی دادش به دست خویش مالش

ز غیرت غمزه ها را از پی خواب

به هم بر میزد و می بردشان آب

ز راه سرزنش سر را ادب کرد

که از بهر چه سر بالین طلب کرد

ز جور طالع وارون بر آشفت

ز دوران فلک نالید و می گفت:

سپهرم بر چه طالع زاد گویی

نصیبم خوشدلی ننهاد گویی

چو می شد تلخ بر من زندگانی

چو گل بر باد رفتم در جوانی

اگر طالع شدی دولت به زاری

مرا بودی به گیتی بختیاری

مرا روزی که مادر تنگ بر زد

چو مشکم ناف بر خون جگر زد

مرا ایزد بلا بر سرنوشت است

چه شاید کرد اینم سرنوشت است

الا، ای بخت تا کی این کسالت؟

ز خواب آخر نمی گیرد ملامت؟

مرا چون نای ننوازی به کامی

ز نی هر دم چو چنگم در مقامی

ولی این خانه را چون در گشادند

اساس کار بر طالع نهادند

اگر صد سال اشک از دیده باری

نگردد شسته نقض بخت، باری

چو بلبل شب همه شب ناله می کرد

کنار برگ گل پر ژاله می کرد

چو زد زاغ شب از طاق مقوس

گه برخاستن بال مطوس

هزاران بیضه پنداری کزین طاق

فرو افتاد و ریزان شد در آفاق

گفت آفاق را یکسر سپیده

عیان شد زرده خور در سپیده

سپیده بست از سیماب پرده

نمود از پرده خون آلوده زرده

چو صبح از حضرت خورشید شهناز

بر جم رفت تا روشن کند راز

به شب رازی که با خورشید گفتند

به روز آن راز با جمشید گفتند

حکایت یک به یک با شاه کردند

شهنشه را ز کار آگاه کردند

چو شه دانست کان معشوق طناز

شد اندر پرده شب محرم راز

زمانی از در عشرت درآمد

چو باد صبح یکدم خوش برآمد

از او مهراب بشنید این حکایت

به دل گفتا درست است این روایت

عجب کان سرو قد از جا نرفته است

چو گل خار غمش در پا نرفته است

فرو رفت از هوایت پای در گل

بدین جانب هوایش کرد مایل

بود وقتی علاج رنج دشوار

که نشناسد طبیب احوال بیمار

علاج آنگه به آسانی توان کرد

که روشن گردد او را علت درد

بت مجلس فروز از بامدادان

به ساقی گفت: جام می بگردان

بیا ساقی که طیشی دارم امروز

نشاط و تازه عیشی دارم امروز

بیاور می که این جای صبوح است

مرا میل می و رای صبوح است

برون ز اندازه می خواهیم خوردن

درون ها پر ز می خواهیم کردن

به گیتی کو خرد را بود پابند

به میدان زرش ساقی در افکند

شفق گون باده در شامی پیاله

چو شبنم در میان صبح ژاله

ز رویش عکس بر ساغر فتاده

به آب کوثر آتش در فتاده

میان آب صافی نور می دید

به روح اندر لقای حور می دید

به دریای قدح در ماه غواص

در آن دریا هزاران زهره رقاص

به هر جامی که گردانید ساقی

حریفی را بغلتانید ساقی

به یاد یار نوشین باده می خورد

نشاط و عیش دوشین تازه می کرد

ز مجلس بانگ نوشانوش برخاست

می اندر سر نشست و هوش برخاست

بهار افروز این شعر بهاری

ادا می کرد در صوت هزاری

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ساوه‌سرا | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام