گنجور

غزل شمارهٔ ۳۷۷

 
سلمان ساوجی
سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات
 

به صنوبر قد دلکشش اگر ای صبا گذری کنی

ز هوای جان حزین من دل خسته را خبری کنی

چو رسی به کعبه وصل او بکنی مقام و از ره گذر

ز پی دعا نفسی زنی ز سر صفا گذری کنی

اگرت مجال نفس زدن بود از زبان منش بگو

که چه باشد ار به وصالت این شب تیره را سحری کنی

به زیارتی چه شود که بر سر خاکیان قدمی نهی

به عیادتی چه زیان دهد که به حال ما نظری کنی؟

سحری وصال تو از خدا به دعای شب طلبیده‌ام

مگر ای سحر نفسی زنی مگر ای دعا اثری کنی

خجلم که چون برت آورم می لعل اشک و کباب دل

اگر از درون خراب من طمعی به ما حضری کنی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: متفاعلن متفاعلن متفاعلن متفاعلن | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ساوه‌سرا | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حمیدرضا نوشته:

وزن نامتداول این غزل، قافیه و همچنین بیت سوم آن یادآور این بیت از اوحدی است:

همه روز روشن اوحدی شب تیره شد ز فراق تو
تو به وصل خود چه شود اگر شب تیره را سحری کنی؟

رسته نوشته:

این وزن را کامل مثمن نامیده اند. این همان وزنی است که بعدها هاتف غزل معروفش را در آن وزن سروده است. هم عصران هاتف مثل مشتاق (‌که خود استاد هاتف بوده است)‌در این وزن غرل دارد. گفته شده است که قبل از قرن هشتم شعری در این وزن دیده نشده است.

... نوشته:

قدیمی ترین غزلی که من در این وزن دیدم، همین غزل از اوحدی هست که دوستمون بهش اشاره کردن. ظاهراً این بحر (کامل) به همراه چهار بحر دیگه (طویل، مدید، بسیط و وافر) بیشتر در اشعار عرب کاربرد داشته و اگر هم شعرای فارسی زبان از این اوزان استفاده می کردن، نوعی تظاهر و تکلف به شمار می رفته.
ولی در اشعار عرب نمونه های خوبی از این اوزان هست. مثل قصیده ای مشهور از ابوعقیل لبید بن ربیعه (م. ۴۱ ه.ق) با مطلع:
عفت الدیار محلها فمقامها / بمنی تأبد غولها فرجامها
در بحر کامل.
البته بعدها از این وزن بیشتر استفاده شد. جامی هم البته غزل دلنشینی در این وزن سروده با این مطلع:
نفحات وصلک اوقدت جمرات شوقک فی‌الحشا
ز غمت به سینه کم‌ آتشی ‌که ‌نزد ‌زبانه ‌کما تشا
معاصران هم از این وزن استفاده کردن، من غزلی از امیری فیروزکوهی هم در بحر کامل دیدم.

کانال رسمی گنجور در تلگرام