گنجور

غزل ۲۶

 
سعدی
سعدی » مواعظ » غزلیات
 

شرف نفس به جودست و کرامت به سجود

هر که این هر دو ندارد عدمش به که وجود

ای که در نعمت و نازی به جهان غره مباش

که محالست در این مرحله امکان خلود

وی که در شدت فقری و پریشانی حال

صبر کن کاین دو سه روزی به سرآید معدود

خاک راهی که برو می‌گذری ساکن باش

که عیونست و جفونست و خدودست و قدود

این همان چشمهٔ خورشید جهان افروزست

که همی تافت بر آرامگه عاد و ثمود

خاک مصر طرب انگیز نبینی که همان

خاک مصرست ولی بر سر فرعون و جنود

دنیی آن قدر ندارد که بدو رشک برند

ای برادر که نه محسود بماند نه حسود

قیمت خود به مناهی و ملاهی مشکن

گرت ایمان درستست به روز موعود

دست حاجت که بری پیش خداوندی بر

که کریمست و رحیمست و غفورست و ودود

از ثری تا به ثریا به عبودیت او

همه در ذکر و مناجات و قیامند و قعود

کرمش نامتناهی، نعمش بی‌پایان

هیچ خواهنده ازین در نرود بی‌مقصود

پند سعدی که کلید در گنج سعد است

نتواند که به جای آورد الا مسعود

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

مژده نوشته:

شرف نفس به جودست و کرامت به سجود
هر که این هر دو ندارد عدمش به که وجود

به
شرف مرد به جودست و کرامت به سجود
هر که این هر دو ندارد عدمش به ز وجود

ولی تصور می کنم “نفس” دراینجا عربی است و با کرامت قرینه است و همینطور سین نفس با “جودست” و “سجود”
اما “مرد” خوشاهنگتر (”ر” تلفظ نمی شود. ولی “ف” و “س” در “نفس” باید تلفظ شود) و در ضمن “ر” در مرد و کرامت، قابل توجه است.

پاسخ: با تشکر، نقل نسخه‏ی تصحیحی فروغی همین است (نقس)، لذا پیشنهاد و دلیل شما را در حاشیه باقی می‏گذاریم.

ادروک نوشته:

والسماء ذات البروج و الیوم الموعود و شاهد و مشهود

ادروک نوشته:

یوم الموعود روز رستاخیز است و رست یا رشت یعنی مرده و اخیستن یعنی برخاستن و ریشتاخیستن یعنی مرده برخیزان

میرزایی نوشته:

شرف مرد به جود است و سخاوت، نه سجود
هر که این هر دو ندارد عدم به ز وجود

ناشناس نوشته:

شرف (مرد )به جود است و کرامت (نه سجود)

سعید فاضلی نوشته:

جناب میرزایی و دیگر دوستان به خوبی به این نکته ریز و نغز پرداختید. شرف مرد به جود است و کرامت نه سجود…
سپاسگزارم.

کانال رسمی گنجور در تلگرام