گنجور

غزل ۵۳۸

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

گفتم آهن دلی کنم چندی

ندهم دل به هیچ دلبندی

وان که را دیده در دهان تو رفت

هرگزش گوش نشنود پندی

خاصه ما را که در ازل بوده‌ست

با تو آمیزشی و پیوندی

به دلت کز دلت به درنکنم

سختتر زین مخواه سوگندی

یک دم آخر حجاب یک سو نه

تا برآساید آرزومندی

همچنان پیر نیست مادر دهر

که بیاورد چون تو فرزندی

ریش فرهاد بهترک می‌بود

گر نه شیرین نمک پراکندی

کاشکی خاک بودمی در راه

تا مگر سایه بر من افکندی

چه کند بنده‌ای که از دل و جان

نکند خدمت خداوندی

سعدیا دور نیک نامی رفت

نوبت عاشقیست یک چندی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

محمدرضا شجریان » رندان مست » ساز و آواز ۲

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ۱۳۴ » (افشاری) (۱۷:۱۵ - ۱۹:۰۸) نوازندگان: صبا، ابوالحسن (‎ویولن) ; رضا ورزنده (‎سنتور) خواننده آواز: بنان، غلامحسین ; مرضیه سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: گفتم آهن دلی کنم چندی

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

مهرزاد.ب نوشته:

در بیت دوم: وان که را دیده در “جمال” تو رفت صحیح است!

پاسخ: در صورتی که پیشنهادتان مستند به نسخه‌ی چاپی است، بفرمایید تا تصحیح شود. دوستانی که دسترسی به نسخه‌ی چاپی دارند لطفاً ضبط درست را اطلاع دهند.

هومن نوشته:

استاد شجریان در آلبوم رندان مست هم بیت دوم را به صورت وان که را دیده در “جمال” تو رفت می خوانند. لطفا با منابع موثق چک بفرمایید.

پاسخ: با تصحیح فروغی مقایسه شد، متن صحیح است.

هومن نوشته:

استاد شجریان در آلبوم رندان مست بیت سوم را میخوانند: خاصه آن را که در ازل بوده است…
لطفا چک بفرمایید

پاسخ: با تصحیح فروغی مقایسه شد، متن صحیح است.

بهزاد نوشته:

آن چه جناب استاد شجریان می خوانند لزوما مطابق با اصل شعر نیست. کما این که در جاهای دیگری (در شعرهای دیگر) نیز تغییراتی داده اند. گاه ترتیب بیت ها را هم عوض کرده اند.

عنایتی نوشته:

در بیت چهارم، املا به صورت «سخت‌تر» درست است، نه «سختتر».

شهاب نوشته:

سلام
استاد شجریان در رندان مست بیت سوم را همین گونه که در بالا درج شده میخوانند

ناشناس نوشته:

چقدر زیبا به دل سوگند یاد کرده و به راستی چه سوگندی از این سخت تر

پویا نوشته:

سعدی عاشق بدی در این شبها
نوبت ، آهن دلی است یک چندی

سیاوش نوشته:

به گواه نسخه فروغی عبارت “دهان” در بیت دوم صحیح است که از دید آرایه های ادبی هم به نظر درست تر می آید:
دیده-دهان-گوش مراعات نظیر
دهان-گوش تضاد
البته میدانیم که آرایه مراعات نظیر بسیار مورد استفاده و توجه شعرای پارسی گوی بوده و هست

آریس نوشته:

وان که را دیده در دهان تو رفت
هرگزش گوش نشنود پندی

خیلی روشن میتوان دریافت که دهان درست است و زیبا اگر تنها و تنها به مصرع دوم دقت کرد

دیده در دهان رفت یعنی محو و جادوی دهان و سخنی کز دهان تو بیرون آید شد

ناصر نوشته:

این کیست که شیخ اجل سعدی این گونه شوریده وی است به آن گونه که هرگزش گوش نشنود پندی؟ این کیست که در ازل بودست شیخ را با وی آمیزشی و پیوندی؟
این کیست که سعدی شیرازی در رسایش فرموده که
مشتاقی و صبوری از حد گذشت یارا گر تو شکیب داری طاقت نماند مارا

امیر نوشته:

چه ایهام زیبایی در بیت چهارم وجود دارد. سوگند به دل یار را سوگندی سخت و محکم می داند و در عین حال به سخت دلی یار اشاره می کند.

مانا نوشته:

ریش فرهاد بهترک می‌بود
گر نه شیرین نمک پراکندی

تو این بیت چه صنعتی بکار رفته؟

مهدی معرف زاده نوشته:

من فکر می کنم که مصرع دوم بیت ششم باید چنین باشد:” کاورد چون تو نیک فرزندی” زیرا با کار شیخ اجل سازگار تر است.

محمد نوشته:

در تصحیح استاد یوسفی بیت چهارم به صورت زیر آمده:
به سرت کز دلت بدر نکنم…..سخت تر زین مخواه سوگندی

رضا فراز نوشته:

تا مگرسایه بر من افکندی
بسیار زیبا
از تظر همه عزیزان لذت بردم .
امشب من بابا میشم بسیار خوشحالم

کانال رسمی گنجور در تلگرام