گنجور

غزل ۵۳۶

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

مکن سرگشته آن دل را که دست آموز غم کردی

به زیر پای هجرانش لگدکوب ستم کردی

قلم بر بی‌دلان گفتی نخواهم راند و هم راندی

جفا بر عاشقان گفتی نخواهم کرد و هم کردی

بدم گفتی و خرسندم عفاک الله نکو گفتی

سگم خواندی و خشنودم جزاک الله کرم کردی

چه لطفست این که فرمودی مگر سبق اللسان بودت

چه حرفست این که آوردی مگر سهوالقلم کردی

عنایت با من اولیتر که تأدیب جفا دیدم

گل افشان بر سر من کن که خارم در قدم کردی

غنیمت دان اگر روزی به شادی دررسی ای دل

پس از چندین تحمل‌ها که زیر بار غم کردی

شب غم‌های سعدی را مگر هنگام روز آمد

که تاریک و ضعیفش چون چراغ صبحدم کردی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

محمدرضا شجریان » آرام جان » ساز و آواز (بوسلیک افشاری و عراق)

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

سجاد نوشته:

عفاک الله در بیت سوم، به معنای همان خدا پدرت را بیامرزد است که معنا اینگونه می شود «خدا پدرت را بیامرزد خوب گفتی» البته اصل معنای تحت اللفظی می شود «خدا از تو درگذرد» است اما اصطلاحا در زبان فارسی همان پدرت را بیامرزد می شود.

lnikman nishabouri نوشته:

۱-در بیت سوم این غزل در برخی نسخ معتبر به جای ” کرم کردی” دو واژه ی ” کم کردی” آمده است که با توجه به بروز اشکال در وزن شعر هنگام خواندن ” کرم کردی” … گویا گونه ی دومین، یعنی: ” کم کردی ” زیباتر و سخته تر می نماید…. تا دیگران را چه پسند آید و آن سرایشگر بی همال شیرازی به کگدام خرسندتر باشد ( کدامین بر زبان خود او آمده باشد!)
۲-در دومین مصرع از واپسین بیت نیز ” ناریک و ضعیف ” دور از معناست و درست آنست که آن بزرگمرد گفته باشد: باریک و نخیف” چرا که چراغ های پیه سوز کهن هنگام به پایان رسیدن سوخن شان(روغن) شعله ایی باریکتر و نحیف می داشته اند . تاریکتر بودن شعله منطقی نیست…..

َعاطفه نوشته:

آرام جان با صدای استاد محمد رضا شجریان

amir نوشته:

مصرع اول بیت پنجم عنایت با من اولی تر که “تا دیدم” جفا دیدم
محمدرضا شجریان اینطور میخونه
تا دیدم به جای تآدیب

7 نوشته:

عفاک الله
عفوک الله>عفوت کند خدا
به زبان امروزی=بابا دمت گرم
یا همان (تو نمیری یا بمیری و به جان تو)
بدم گفتی و خرسندم عفاک الله نکو گفتی=تو نمیری از بدگویی ات خرسندم=بابا دمت گرم که بدم گفتی بیخیال

چه شکر گویمت ای خیل غم عفاک اﷲ
که روز بی کسی آخر نمی روی ز سرم

7 نوشته:

عنایت با من اولیتر که تأدیب جفا دیدم
گل افشان بر سر من کن که خارم در قدم کردی

عنایت با من هم بهتر که تأدیب و جفا دیدم
گل افشان بر سر من کن که خارم در قدم کردی

پریشان روزگار نوشته:

زها ! زه
قلم بر بی دلان گفتی نخواهم راند ، و هم راندی
جفا بر عاشقان گفتی نخواهم کرد ، و هم کردی

کانال رسمی گنجور در تلگرام