گنجور

غزل ۵۲۲

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

تو هیچ عهد نبستی که عاقبت نشکستی

مرا بر آتش سوزان نشاندی و ننشستی

بنای مهر نمودی که پایدار نماند

مرا به بند ببستی خود از کمند بجستی

دلم شکستی و رفتی خلاف شرط مودت

به احتیاط رو اکنون که آبگینه شکستی

چراغ چون تو نباشد به هیچ خانه ولیکن

کس این سرای نبندد در این چنین که تو بستی

گرم عذاب نمایی به داغ و درد جدایی

شکنجه صبر ندارم بریز خونم و رستی

بیا که ما سر هستی و کبریا و رعونت

به زیر پای نهادیم و پای بر سر هستی

گرت به گوشه چشمی نظر بود به اسیران

دوای درد من اول که بی‌گناه بخستی

هر آن کست که ببیند روا بود که بگوید

که من بهشت بدیدم به راستی و درستی

گرت کسی بپرستد ملامتش نکنم من

تو هم در آینه بنگر که خویشتن بپرستی

عجب مدار که سعدی به یاد دوست بنالد

که عشق موجب شوقست و خمر علت مستی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن (مجتث مثمن مخبون) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ۵۸۱ » (ابوعطا) (۰۶:۵۴ - ۰۸:۰۰) نوازندگان: همایون خرم (‎ویولن) خواننده آواز: قوامی (فاخته‌ای)، حسین سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: تو هیچ عهد نبستی که عاقبت نشکستی

گلهای تازه » شمارهٔ ۷۱ » (همایون) (۰۵:۵۹ - ۰۶:۵۸) نوازندگان: صارمی، منصور (‎سنتور) خواننده آواز: شجریان، محمدرضا سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: تو هیچ عهد نبستی که عاقبت نشکستی

برگ سبز » شمارهٔ ۱۷۲ » (بیات زند) (۱۴:۴۳ - ۲۶:۱۰) نوازندگان: جلیل شهناز (‎تار) خواننده آواز: محمودی خوانساری سرایندگان اشعار متن برنامه: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: تو هیچ عهد نبستی که عاقبت نشکستی

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ۵۴۰ » (نوا) (۱۵:۵۷ - ۱۶:۵۷) نوازندگان: فرهنگ شریف (‎تار) خواننده آواز: محمودی خوانساری سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: تو هیچ عهد نبستی که عاقبت نشکستی

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

مهدی نوشته:

باسلام وخسته نباشید
بیت دوم درجایی چنین خواندم
بنای مهر نهادی که پایدار نماند
که البته صحیحتر مینماید
متشکرم

علی نوشته:

استاد محمودی خوانساری به همراه خانم هایده در برنامه گلهای رنگارنگ شماره ۵۴۰این غزل را به زیبایی هرچه تماتر خوانده اند.

کسرا نوشته:

استاد ایرج ( خواجه امیری ) هم این شعر زیبا رو در برنامه گلها اجرا کرده اند…

حسین نوشته:

استاد حسین خواجه امیری ( ایرج ) با تار استاد جلیل شهناز و همراهی استاد ناصر افتتاح این غزل را به زیبایی تمام در ماهور و در تلویزیون ملی ایران اجرا کرده اند.

کسرا نوشته:

امان از بی وفایی یار…

عیسی نوشته:

درود

“بیا که ما سر هستی و کبریا و رعونت// به زیر پای نهادیم و پای بر سر هستی”
هستی اول اشاره به غرور داره و هستی دوم اشاره به جهان. معنای بیت در اینصورت کاملا مشخص خواهد شد. پیرامون تشریح مبسوطی از این بیت مقاله‌ای از استاد کدکنی وجود داره که در مجله وزین بخارا به طبع رسیده. در اون مقاله درمورد اشتباهاتی که ممکنه حتی بزرگانی همچون استاد مینوی در تفسیر اشعار داشته باشن هم بحث شده.

پی‌نوشت: نمیدونم آیا مدیر محترم قرار هست نسبت به اینکه حواشی شامل “این شعر رو کی خونده و کی بهتر خونده و این بیت رو تقدیم می‌کنم به فلانی” قرار هست اقدامی انجام بدن یا نه. این موضوع در مورد ابیات حافظ بیشتر به چشم میخوره. تا من میام یه بیت رو نگاه کنم و از حواشی اون بیت چیزی بیاموزم، باید حاشیه‌های بی‌محتوایی رو مبنی بر اینکه مثلا پارسال شب چله این بیت برای من فال اومد و یا اینکه این بیت رو تقدیم می‌کنم به همسرم و یا اینکه این بیت رو فلانی با صدای گوشنوازی خونده مرور کنم. این سایت فوق‌العادست اما این نوع حواشی دارن این سایت رو مستهلک و مملو از اسپم می‌کنن.

علی نوشته:

دوست گرامی چه اشکالی دارد که کسانی که اوازی مرتبط با شعر شنیده‌اند، مشخصات آن را (مثل خواننده و شماره برنامه) با دیگران اشتراک بگذارند؟

کسرا نوشته:

اجرای ساز و آواز این شعر در برنامه ی شماره ی ۵۸۱ گلهای رنگارنگ

سیاوش نوشته:

این شعر فقط با صدای استاد شجریان گلهای تازه ۷۱

فرخ نوشته:

@عیسی:
۱-در مورد سعدی خوش شانسیم که اشعارش واضح تر از اونه که خیلی معانی عرفانی بشه بهش داد و گرنه میدیدی که چه تعداد آدما با القاب “دکتر فلانی”، “شمس المشایخ”و… میریختن اظهار فضل.
۲- ماها عادت مختصر گویی نداریم. نصفه بعضی کامنتها تعریف و تمجید از دیگرانه(لابد به امید عوض گرفتن!) و یا درباره نکات نامربوطه به اصل شعره . مثل اینکه دیشب با صدای استادx این رو شنیدم و خیلی حال داد و من سه روز بیهوش شدم وغیره. دوستان با صفحه فیس بوکشون اشتباه گرفتند ظاهرا.
۳- اتفاقا یاید از گرداننده/گردننده های محترم سایت متشکر باشیم که چنین سعه صدری دارند. از چند کامنتی که از ایشون دیدم متوجه مراتب آشناییشون با شعر فارسی هستم و مسلما مثل شما بعضی کامنت ها باعث انبساط خاطرشون میشه.
ولی باید قبول کرد فضای گفتن آزاد نعمتیه و همیشه میشه نهایتا ازش چیز یاد گرفت.

کانال رسمی گنجور در تلگرام