گنجور

غزل ۳۶۸

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

دل پیش تو و دیده به جای دگرستم

تا خصم نداند که تو را می‌نگرستم

روزی به درآیم من از این پرده ناموس

هر جا که بتی چون تو ببینم بپرستم

المنة لله که دلم صید غمی شد

کز خوردن غم‌های پراکنده برستم

آن عهد که گفتی نکنم مهر فراموش

بشکستی و من بر سر پیمان درستم

تا ذوق درونم خبری می‌دهد از دوست

از طعنه دشمن به خدا گر خبرستم

می‌خواستمت پیشکشی لایق خدمت

جان نیک حقیر است ندانم چه فرستم

چون نیک بدیدم که نداری سر سعدی

بر بخت بخندیدم و بر خود بگرستم

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

دکتر ترابی نوشته:

دل پیش تو و دیده به جای دگرستم
تا خلق نبینند ترا می نگرستم.
نیز ثبت إشده است.

ستاره نوشته:

دل “سوی” تو و دیده به جای دگرستم…
هم اینکه حرف س در اینجا واژآرایی دارد و هم دیده نمی تواند پیش کسی باشد، اما هم دل و هم دیده کی توانند به سوی کسی باشند.

علیرضا محدثی نوشته:

در ارتباط با بیت ششم :
می‌خواستمت پیشکشی لایق خدمت
جان نیک حقیرست ندانم چه فرستم
به نظر می سرد واژه ی ” نیک ” در مصرع دوم ، هیچ نسبت محتوایی نداشته و زاید است و احتمالا برای نشان دادن عظمت معشوق ، ” نیز ” صحیح تر باشد . کما این که در لغتنامه ی دهخدا نیز ، ذیل لغت ” لایق ” ، همین بیت سعدی را بدین صورت آورده است :
” میخواستمت پیشکشی لایق خدمت
جان نیز حقیر است ندانم چه فرستم . “

روفیا نوشته:

خیر علیرضای گرامی
این نیک پیش از صفت به معنای حسابی است،
جان هدیه ای حسابی حقیر است،
این نیک در حقیقت قید است، قیدی که کیفیت صفت راتعیین می کند، در زبان انگلیسی نیز دقیقا چونان زبان پارسی گاهی واژه pretty که به معنای نیک و خوب و زیباست پیش از صفت به کار میرود،
I’m pretty sure
یا
Pretty good
در زبان انگلیسی هنگامی میخواهیم صفت کسی یا چیزی را توصیف کنیم پیش از آن از قید استفاده میکنیم.
مثلا وقتی میخواهیم بگوییم او به طرز غیرمنتظره ای آراسته بود میگوییم:
She was unexpectedly tidy.
یا میخواهیم بگوییم من به طور کامل با تو موافق هستم میگوییم:
I am fully agree with u.
این مثال ها را آوردم تا بگویم واژه نیک در اینجا دقیقا همین کارکرد را دارد:
کاملا حقیر، به گونه ای غیر قابل انکار حقیر.

گمنام نوشته:

جان نیک حقیر است، ندانم چه فرستم
نیک در این نیم بیت جای قید مقدار ” بسیار ” را گرفته است.
برای پیشکش خدمت تو ، حتا جان بسیار کوچک می نماید. اغراق شاعرانه است ، چه گمان نمی رود شاعر چیزی گرانبها تر از جان میداشته است. و شاعران البته ازین گونه خالی بندی ها بسیار در چنته داشته و دارند

وفایی نوشته:

خیر روفیای گرامی
معنی نیک در فرهنگ معین : ۱- خوب و نیکو ۲- زیبا ۳- سعد ۴- شخص نیکوکار ۵- بسیار ، سخت ۶- تمام ، کامل ۷- خوبی ، نیکی
جان نیک حقیرست یعنی جان بسیار حقیرست
و چون نیک بدیدم …. یعنی وقتی کاملا و به یقین دیدم که سر سعدی نداری…
در مورد pretty هم دوباره : خیر !
pretty دارای دو معنی است : وقتی صفت باشد یعنی جذاب و زیبا و …و وقتی قید باشد به معنای خیلی یا کاملا است .
I am pretty sure
معنی اش نمی شود من به زیبایی مطمئنم ! بلکه می شود : من کاملا مطمئنم .
و یا pretty good معنی اش نمی شود به زیبایی خوب بلکه می شود : خیلی خوب .
اما من فقط یک معنایی را نفهمیدم : آوردن کلمات انگلیسی و ترجمه کردن آنها در ذیل اشعار پارسی ، چه معنایی دارد ؟ ! محتاج بودن به اظهار فضل ؟ … یا پز دادن الکی ؟ … یا …؟

کانال رسمی گنجور در تلگرام