گنجور

غزل ۳۵۵

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

انتبه قبل السحر یا ذالمنام

نوبت عشرت بزن پیش آر جام

تا سوار عقل بردارد دمی

طبع شورانگیز را دست از لگام

دوری از بط در قدح کن پیش از آنک

در خروش آید خروس صبح بام

مرغ جانم را به مشکین سلسله

طوق بر گردن نهادی چون حمام

ز آهنین چنگال شاهین غمت

رخنه رخنه‌ست اندرون من چو دام

ساعتی چون گل به صحرا درگذر

یک زمان چون سرو در بستان خرام

تا شود بر گل نکورویی وبال

تا شود بر سرو رعنایی حرام

طوطیان جان سعدی را به لطف

شکری ده از لب یاقوت فام

ناله بلبل به مستی خوشتر است

ساتکینی ساتکینی ای غلام

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

behzad نوشته:

سلام ببخشید فکر میکنم در بیت چهارم همام به جای حمام درست باشه…….ممنون

7 نوشته:

مرغ جانم را به مشکین سلسله
طوق بر گردن نهادی چون حمام

Hamaam
حمام=یمام
کفتر،کبوتر
فاخته

7 نوشته:

سماع اهل دل آواز ناله سعدیست
چه جای زمزمه عندلیب و سجع حمام

حمیدرضا محمدی نوشته:

مصرع اول (عربی) احتمالا یعنی ای خواب‌آلوده! پیش از سپیده‌دم بیدار باش! …
معنای لغوی «بط» در مصرع اول بیت سوم به معنای ظرف شراب مرغابی شکل است - اینجا گویا به جای ظرف شراب معنای خود شراب را می‌دهد چون در کنار قدح آمده (یک دور شراب در قدح کن) و البته مرغابی مصرع اول با خروس در مصرع دوم تناسب دارد. خروس در مصرع دوم هم با خروش از لحاظ لغوی تناسب دارد - صبح‌بام هم همان معنای بامداد را می‌دهد.
حَمام در بیت چهارم یعنی کبوتر
در بیت آخر ساتگینی (ساتکینی) یک کلمه است (و ترکیب ساتگین+ی نیست) و به معنای ظرف شراب است.

کانال رسمی گنجور در تلگرام