گنجور

غزل ۱۶۵

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

که می‌رود به شفاعت که دوست بازآرد

که عیش خلوت بی او کدورتی دارد

که را مجال سخن گفتنست به حضرت او

مگر نسیم صبا کاین پیام بگزارد

ستیزه بردن با دوستان همین مثلست

که تشنه چشمه حیوان به گل بینبارد

مرا که گفت دل از یار مهربان بردار

به اعتماد صبوری که شوق نگذارد

که گفت هر چه ببینی ز خاطرت برود

مرا تمام یقین شد که سهو پندارد

حرام باد بر آن کس نشست با معشوق

که از سر همه برخاستن نمی‌یارد

درست ناید از آن مدعی حقیقت عشق

که در مواجهه تیغش زنند و سر خارد

به کام دشمنم ای دوست این چنین مگذار

کس این کند که دل دوستان بیازارد

بیا که در قدمت اوفتم و گر بکشی

نمیرد آن که به دست تو روح بسپارد

حکایت شب هجران که بازداند گفت

مگر کسی که چو سعدی ستاره بشمارد

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

7 نوشته:

مرا که گفت دل از یار مهربان بردار
به اعتماد صبوری؟!که شوق نگذارد

7 نوشته:

ستیزه بردن با دوستان همین مثلست
که تشنه چشمه حیوان به گل بینبارد
بینبارد=از انباردن،انباریدن،انبار کردن،پر کردن،پر کردن جای عمیق با خاک
ستیز با دوستان مانند خاک ریختن در چشمه آب زندگانی است.
تو جیحون مینبار هرگز بمشک
که من برگشایم در گنج خشک
دقیقی
اگر تو آسمان را درنوردی
همان دریا بینباری به مردی .
فخرالدین اسعد گرگانی

حمیدرضا نوشته:

در حاشیهٔ تصحیح فروغی برای مصرع اول بیت دوم ذکر شده که:
«متن باتفاق نسخ قدیمه است و در بعضی از نسخ چاپی: کجا مجال سخن باشدم به حضرت دوست»

این که «است» به نحوی در شعر به کار رود که جهت حفظ صحت وزن مجبور باشیم در خواندن «ت» را حذف کنیم در شعر شعرای قدیم‌تر مثل رودکی سابقه دارد:
«گوهر سرخ اس(ت) به کفّ موسی عمران»
احتمالا علت این که در نسخ جدیدتر و چاپی تصمیم گرفته‌اند در نقل این مصرع دست ببرند وجود ظن غلط بودن وزن و ناآشنایی با سابقهٔ آن است.

حمیدرضا نوشته:

در بیت دوم -و بر خلاف رسم‌الخط تصحیح شادروان فروغی- «گذارد» با «گزارد» جایگزین شد. برای پیغام «گزاردن» صحیح شمرده می‌شود.

کانال رسمی گنجور در تلگرام