گنجور

نکوهش بیجا

 
پروین اعتصامی
پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات
 

سیر، یک روز طعنه زد به پیاز

که تو مسکین چقدر بد بوئی

گفت، از عیب خویش بی‌خبری

زان ره از خلق، عیب میجوئی

گفتن از زشتروئی دگران

نشود باعث نکوروئی

تو گمان میکنی که شاخ گلی

بصف سرو و لاله میروئی

یا که همبوی مشک تاتاری

یا ز ازهار باغ مینوئی

خویشتن، بی سبب بزرگ مکن

تو هم از ساکنان این کوئی

ره ما، گر کج است و ناهموار

تو خود، این ره چگونه میپوئی

در خود، آن به که نیکتر نگری

اول، آن به که عیب خود گوئی

ما زبونیم و شوخ جامه و پست

تو چرا شوخ تن نمیشوئی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ف-ش نوشته:

بنام خدا
۱-چقدر ساده و همه کس فهم بسیاری از نکوهشها را که در روابط اجتماعی اتفاق میافتد با مناظره سیر وپیاز توضیح داده است در تائید این معنی بیتی ازمولوی هم جالب است:
غافلند این خلق واز خود بی خبر
لاجرم گویند عیب یکدگر
از همین ابیات میتوان دریافت که شعرا وعرفا نقش مهمی در روشنگری معارف اسلامی وارتقای سطح معنویات در جامعه داشته ودارند وگاه آثارشان بیش ازتبلیغات رسمی دینی در ذهن بعضی افراد تاثیر گذار بوده است چه آنهاغالبا از افراد طراز اول جامعه از نظر معرفت وآگاهی بوده اند ومورد علاقه بسیاری از اهل ذوق قرار دارند
جادارد آثار مفید شعرای متقدم ازقبیل ابیات فوق که هرکسی می پسندد ومیفهمد مشهورترو در دسترس همگان باشد گمان میرود نسل حاظر به قدر کافی با ادبیا ت غنی گذشته آشنائی ندارد( جنانکه مثلا به حفظ شغر ومسابقات شعرخوانی ومشاعره که بسیار سازنده تر از بازیهای اینترنتی است اهمیتی نمیدهند) به هرحال سایت گنجور وامثال آن درمعرفی گنجینه های ادبی گذشته مغتنم است وبه نظر میرسد که د رمعرفی این سایتها وتشویق مردم بویژه جوانان به مطالعه آثارمفید شعرای متقدم هم باید کار هائی صورت گیرد ومسئولان مربوطه هم از یاد نبرند که شعرای متقدم اغلب مفاهیم بلند دینی ومعنوی را به شکل دلپذیر بیان میکنند وبه اساس دین استحکام میبخشند البته مراسم بزرگداشت برای بسیاری ازشعرا وعرفا ود یگر بزرگان برگزار میشود اما اینکار در صورتی سودمنداست که به پرورش ذوقیات و تفهیم وگسترش آثار آنها کمک کند وبه توصیفات ظاهری وبزرگنمائی آنها اکتفا نشود
اکرمطلب اندکی از شرائط حاشیه نویسی خارج شد جای پوزش است

مهرداد نوشته:

در بیت ششم(اول مصراع دوم) لطفا کلمه” تا ” به “تو” تغییر یابد.

پاسخ: با تشکر از شما، تصحیح طبق فرموده اعمال شد.

محمد باقر انصارى نوشته:

از نظر اخلاق اسلامى عیبجوئى نکوهیده است اما عیب نمایی پسندیده است که گفته اند ” المؤمن مرآة المؤمن ” یعنى مسلمان آئینه مسلمان است که باید عیوب او را نمایان سازد. البته او هم باید از این عیب نمایى خرسند باشد و در صدد رفع آن بر آید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام