گنجور

غزل شمارهٔ ۴

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

ای یوسف خوش نام ما خوش می‌روی بر بام ما

ای درشکسته جام ما ای بردریده دام ما

ای نور ما ای سور ما ای دولت منصور ما

جوشی بنه در شور ما تا می شود انگور ما

ای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ما

آتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ما

ای یار ما عیار ما دام دل خمار ما

پا وامکش از کار ما بستان گرو دستار ما

در گل بمانده پای دل جان می‌دهم چه جای دل

وز آتش سودای دل ای وای دل ای وای ما

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

محمدرضا شجریان » دود عود » تصنیف دود عود

علی رستمیان » دل من » یوسف خوشنام

احمد شاملو » غزلیات مولوی » ای یوسف خوشنام ما خوش می روی بر بام ما

حسام الدین سراج » رویای وصل » سودای دل

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۲۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

الهیار نوشته:

در مصرع دوم بیت دوم
تا مِی شود انگور ما
صحیح است نباید پیوسته نوشته شود


پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

رضا خانکی نوشته:

این غزل تکراری است. غزل شماره ۱۸ همین مجموعه همین شعر است منتها به صورت کامل تر
لطغا این غزل را حذف کنید

سامان رضایی نوشته:

با سلام این شعر کجاش غزله این که مصراع اولش با تمامی بیت ها هم قافیه است.

علی اصغر نوشته:

قالب از ما هست شد نی ما از او *** باده از ما مست شد نی ما از او
به نظر من مهم مفهوم و جان کلامه، و قالب چندان مهم نیست

پوریا نوشته:

سامان جان
این غزل یکی از زیباترین غزلیات زبان فارسی است و از نظر قافیه کاملا درست است قوافی در غزل به ترتیب در مصرع اول و تمامی مصرعهای زوج میایند اما به علت رعایت قافیه های درونی یا میانی در هر بیت مثل مقصود - معبود- دود(قافیه میانی) یا عیار - خمار - یار- کار- دستار(قافیه درونی) مولانا با ساختار شکنی همواره زیبایش از رعایت قافیه های اصلی دوری جسته تا در کنار مظمون های والایش ساختاری متفاوت ایجاد کند و همین سبب شده که این غزل به لحاظ فرم اینگونه دلنشین و جاودانه شود
به قولی : قافیه و مغلطه را گو همه سیلاب ببر / پوست بود پوست بود در خور مغز شعرا
یا در جایی دیگر
رستم ازین بیت و غزل ای شه و سلطان ازل / مفتعلن مفتعلن مفتعلن کشت مرا

حمید رضا گوهری نوشته:

بنظرمیرسد سامان عزیزما به مفهوم دقیق وزن وقافیه درشعرآگاه نیستند .
این غزل اززیباترین غزل های پارسی است وحقیرهیچ مشکلی بلحاظ فنی درآن نمی بینم . شاید سامان عزیزباید بدانند که قافیه دراین شعرمثل همه دیگرانواع شعرکهن پارسی مثلاٌ دربیت اول بام ودام است وبه ما وزن میگویند
بیت دوم هم همینطور است قافیه آن منصوروانگوراست وما کماکان وزن بیت است
برقرارباشید

دکتر ترابی نوشته:

آنچه از تعریف ردیف و قافیه به یاد این کمترین مانده اینکه در این غزل ما ردیف است ، دام و بام و خمار و…. قافیه و وزن همان مستفعلن مس…….

شهاب نوشته:

در این شعر ” ما ” ردیف نیست زیرا ردیف کلمه ای است که عینا بعد از هر قافیه تکرار می شود در حالی که در مصراع اول بیت پنجم ” ما ” دیده نمی شود. در واقع ” ما ” همان قافیه شعر است که در مصرع اول و مصرعای زوج همسان است و غالب شعر را مطابق غالب غزل نموده است. و واژه های ” بام و دام” و ” منصور و انگور ” قافیه شعر نیستند و حضرت مولانا آنها را صرفا جهت زیبایی به این شکل آورده اند.
اگر مصرع اول بیت پنجم به ما ختم می شد ” ما ” ردیف و غالب شهر مثنوی می شد که اینجا مد نظر نیست.

تنگ طه نوشته:

من هم با نظر شهاب موافقم چرا که اولا به قول شهاب ردیف باید عینا در هر مصراع تکرار گردد که در اینجا تکرار نشده وبعد هم اگر ما ردیف باشد دیگر برای قالب غزل که باید مصرع اول بیت اول با مصرع دوم بقیه بیتها هم قافیه باشد قافیه ای نمی ماند . ما را می توانیم ردیف درونی برای همه ی ابیات به جزبیت آخر که دل ردیف درونی اش می شود. در نظر بگیریم .البته ردیف و قافیه درونی معمولا در پاره چهارم بیت رعایت نمی شود .

علیرضا خسروی کلهر نوشته:

استعمال الفاظ متناسب و مطنطن که در بطن آنها ترنمی زیبا جریان دارد ازخصوصیات سخن استادمعرفت جناب مولانا است واین غزل نمونه بارز این خوش قریحگی ایشان ونشانگرتسلط آوایی و لغوی ایشان دربکارگیری کلمات است چیزی که بسیاری ازدیگران سخنوران عالم ادبیات ازآن بی بهره اند .

پیرایه یغمایی نوشته:

غزل را بشنویم :
https://www.youtube.com/watch?v=ghvSa5dGTfk&feature=youtu.be

ناشناس نوشته:

این غزل بینهایت زیباست و در آهنگ دود عود استاد مشکاتیان به زیبایی آهنگ ساخته اند و استاد شجریان به زیبایی هر چه تمام خوانده اند
http://www.aparat.com/v/6KObr

محمد نوشته:

این شعر مولانا در تمام ابیات بجز بیت آخر مثنویست ما ردیف هر بیت می تواند باشد و هر بیت از قافیه های درونی و کناری برخوردار است که دقیقا منطبق بر مثنویست
اما در بیت اخر عدم وجود ردیف هم یکی از صدها لغزش مولانا در وزن و عروض و قافیه است . در توانمندی این عارف شکی نیست اما او در بند وزن و عروض و قافیه نبوده است

رضا.نژادمطوری نوشته:

اگه بیت اخر را حذف کنید قطعه ای از قصیده است.وبی غزل نیست.

میلادی رومی نوشته:

از دیگر اساتید تقاضا دارم نظراتشون را در باره این غزل بفرمایند.!
تشکر

رویا نوشته:

محمد درست گفته، قافیه ها در غزل و قصیده در مصرع اول و مصرع های زوج تکرار میشن. با کمی دقت می بینید که این شعر مثنوی هست یعنی ابیات هرکدام قافیه جدا دارن و “ما” هم میتونه ردیف باشه. البته به جز بیت آخر که شعر رو از حالت مثنوی خارج میکنه. در طراوت و سرزندگی و مفاهیم عمیق اشعار مولانا شکی نیست ولی خودش هم بارها در پاسخ به گله هایی که به ناصحیح بودن قالب های شعرش وارد میشده گفته که من به قالب و قافیه و… توجهی نمی کنم و این اشعار فقط بیانگر حالات روحی مولانا در لحظات مختلف هستن.

فرناز نوشته:

این شعر در قالب مثنوی سروده شده، زیرا قافیه نباید تکراری باشد و “ما”تکراری است پس ردیف محسوب می شود و کلمات آخر هر دو مصراع، که پیش از ردیف آمده اند با هم قافیه هستند.

فرزاد اقبال نوشته:

این شعر مجموع چند بیت الغزله. هر بیت یک غزل

حسین آزاد نوشته:

این شعر رو استاد در قالب تصنیف نوا با پرویز مشکاتیان در کنسرتهای سال شصت و شش تا شصت و هشت اجرا کردند

و با ارکستر سنفونیک در دود عود
با سپاس

سورنا نوشته:

این غزل زیبای حضرت مولانا را خانم پریسا با آواز بیات ترک به زیبایی خود شعر خواندند و بسیار زیباست .

کانال رسمی گنجور در تلگرام