گنجور

غزل شمارهٔ ۲۹۶۱

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

در رنگ یار بنگر تا رنگ زندگانی

بر روی تو نشیند ای ننگ زندگانی

هر ذره‌ای دوان است تا زندگی بیابد

تو ذره‌ای نداری آهنگ زندگانی

گر ز آنک زندگانی بودی مثال سنگی

خوش چشمه‌ها دویدی از سنگ زندگانی

در آینه بدیدم نقش خیال فانی

گفتم چیی تو گفتا من زنگ زندگانی

اندر حیات باقی یابی تو زندگان را

وین باقیان کیانند دلتنگ زندگانی

آن‌ها که اهل صلحند بردند زندگی را

وین ناکسان بمانند در جنگ زندگانی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن (مضارع مثمن اخرب) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

سعید نوشته:

سلام - با تشکر از گنجور - میخواستم بدانم در اینجا ” آنک ” در بیت سوم با چه معنی ای لطیف تر خواهد بود : ۱ - به معنی آنکه یا ۲- به معنی آنک اشاره به دور در مقابل اینک اشاره به نزدیک . با سپاس

رسته نوشته:

گر ز آنک زندگانی بودی مثال سنگی // خوش چشمه‌ها دویدی از سنگ زندگانی

آنک = آنکه
در رسم‌الخط قدیم آن‌جور می‌نوشتند ولی امروز «آنکه» می نویسند.
آنکه ضمیر مبهم است، اشاره به حالت و یا چیز معین و مشخصی ندارد.
هم چنین فعل جمله ( بودی)‌ در و جه تردیدی صرف شده است که در گذشته هم در شعر و هم در نثر و هم در محاوره به کار می‌رفته است ولی امروزه از بین رفته است و فقط در بعضی لهجه‌های محلی باقی‌مانده است. هر دو جمله، جملهٔ پایه در مصرع نخست و جملهٔ پیرو در مصرع دوم، در وجه تردیدی هستند و یک حالت فرضی و خیالی را بیان می‌کنند.
در گذشته اگر کسی حالت فرضی و خیالی و یا رؤیا را در وجه خبری بیان می‌کرد ناهنجاری دستوری به شمار می‌رفت و به خاطر نارسایی گفتار ، از بیان مقصود و معنای خود باز می‌ماند.

کانال رسمی گنجور در تلگرام