گنجور

غزل شمارهٔ ۲۸۶۸

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

در دلت چیست عجب که چو شکر می‌خندی

دوش شب با کی بدی که چو سحر می‌خندی

ای بهاری که جهان از دم تو خندان است

در سمن زار شکفتی چو شجر می‌خندی

آتشی از رخ خود در بت و بتخانه زدی

و اندر آتش بنشستی و چو زر می‌خندی

مست و خندان ز خرابات خدا می‌آیی

بر شر و خیر جهان همچو شرر می‌خندی

همچو گل ناف تو بر خنده بریده‌ست خدا

لیک امروز مها نوع دگر می‌خندی

باغ با جمله درختان ز خزان خشک شدند

ز چه باغی تو که همچون گل‌تر می‌خندی

تو چو ماهی و عدو سوی تو گر تیر کشد

چو مه از چرخ بر آن تیر و سپر می‌خندی

بوی مشکی تو که بر خنگ هوا می‌تازی

آفتابی تو که بر قرص قمر می‌خندی

تو یقینی و عیان بر ظن و تقلید بخند

نظری جمله و بر نقل و خبر می‌خندی

در حضور ابدی شاهد و مشهود تویی

بر ره و ره رو و بر کوچ و سفر می‌خندی

از میان عدم و محو برآوردی سر

بر سر و افسر و بر تاج و کمر می‌خندی

چون سگ گرسنه هر خلق دهان بگشاده‌ست

تویی آن شیر که بر جوع بقر می‌خندی

آهوان را ز دمت خون جگر مشک شده‌ست

رحمت است آنک تو بر خون جگر می‌خندی

آهوان را به گه صید به گردون گیری

ای که بر دام و دم شعبده گر می‌خندی

دو سه بیتی که بمانده‌ست بگو مستانه

ای که تو بر دل بی‌زیر و زبر می‌خندی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

مسعود نوشته:

با اندکی دقت در ابیات میتوان دریافت که مخاطب شاعر کسی جز حضرت علی اصغر نبوده است!

سماع نوشته:

مسعود :

چه تفسیر به رای زیبایی ، بله اگر با پیش فرض تیر بر علی اصغر حرکت کنیم شاید به تفسیر شما برسیم ولی این تیر ان تیر نیست ، از این تیر هزاران بار در گنجینه ادبیات ما استفاده شده،پس همه اش موضوع علی اصغر است؟ حال که تفسیر به رای شمارا خواندم با اجازه من هم نظرم را عرض کنم. منظور مولانا و اینده نگری او ( احمد کسروی) است که مضلومانه بدست یک … کشته شد و نه یک تیر بلکه ٦٠ ضربه چاقو خورد .

نا آشنا نوشته:

این علی اصغر هم از دروغهای شیعیان است
علی ِ اصغر همان امام چهارم شیعیان زین العابدین است
آنکه تیر خورد عبداالله نام داشت
لقب اباعبدالله را هم به همین جهت به امام حسین داده اند یعنی پدر عبدالله
ناآشنا

جلال نوشته:

سلام
این آقا یا خانم نا آشنا واقعا هم “نا آشنا هستند که اولا شیعیان را دروغگو خطاب کردند و دوما وجود حضرت علی اصغر ع را رد می کنند
البته نباید جواب امثال ایشون داده بشه ولی واستم بگم واقعا براتون آرزوی آشنایی می کنم
و چه زیبا حضرت حافظ فرمود :
تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی

نا آشنا نوشته:

جلال جان
تند میروی
اگر تاریخ را بخوانی به حرف من میرسی
من حضرت علی اصغر را رد نکردم گفتم ٰعلی ِ اصغر همان امام زین العابدین است
و طفلی که در بغل امام حسین تیر بر گلویش خورد نامش علی اصغر نبود بلکه عبدالله بود
شما را رجوع میدهم به تاریخ واقدی ها و طبری
اینکه آخوند بر منبر بر علی اصغر توی سرش میزند برای درآوردن اشک من و توست
که اصغر خردی وکوچکی را بهتر از عبدالله میرساند و دلسوزی را بیشتر میکند
حضرت سجاد لقب دیگر امام زین العابدین یا همان علی ِ اصغر است
که حضرتش سالهای متمادی عمر طولانی داشته است و یزیدبن معاویه متعرض ایشان نشد
دلیل روشنتر برای شما اینکه: آخوند ها در ابتدای خطبه ها وقتی به ائمه طاهرین سلام میفرستند نام امام چهارم را ” علی بن حسین “ میگویند ولی در واقعه ی کربلا عبالله را علی میگویند این را نوشتم که بدانی دروغ کجاست
لطفاً مطالعه بفرمایید اگر نادرست گفتم تصحیح کنید
با احترام
نا آشنا

جلال نوشته:

سلام
ای ناآشنا
امام زین العابدین همان علی اصغر نیست بلکه عبدالله همان علی اصغر است
البته حق میدم که شبهات در این مورد و یه گشتی در اینترنت حرف شما رو تایید می کنه ولی …
آیا میدانی منظور از وَفَدَینَاهُ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ چیست؟
آیا میدانی در احکام ما حداقل سن قربانی باید ۶ ماه باشد؟
آیا میدانی که اگر امام حسین ع هر چند تا فرزند پسر داشتند نام آنها را علی میگزاشتند؟
من با لفظ علی اصغر یا لفظ عبدالله کاری ندارم
فقط میدانم یکی از فرزندان امام حسین ع که ۶ ماه داشتند و نام مادرش رباب بود ، در واقعه ی کربلا با تیر سه شعبه حرمله لعنت الله علیه به شهادت رسید
آخوندی که اشک در میاورد چه عالمی ست و چه خوب می داند ثواب اشک بر مصیبت حسین را
و اما نام فرزندان ذکور امام حسین ع
۱ - علی بن الحسین الاکبر ( امام سجاد (ع) )
۲ - علی بن الحسین الاصغر معروف به علی اکبر
۳ - جعفر بن الحسین
۴ - عبدالله ( معروف به حضرت علی اصغر )

نا آشنا نوشته:

آقا جلال
من چنین خواندم که در دربار یزید از امام سجاد پرسیده شد نام تو چیست فرمود : علی گفتند علی کشته شد فرمود آنکه کشته شد علی اکبر بود و من علی ِ اصغرم حال اگر شما طور دیگری میدانید حتماً حق با شماست
من تعصبی ندارم آنچه خوانده بودم نوشتم اگر اشتباه است تقصیر تاریخ نویسان است و کم اطلاعی بنده
ولی ننوشتید پسر سوم که نامش جعفربن حسین بوده کدام علی ست ؟
با احترام
نا آشنا

جلال نوشته:

سلام بر نا آشنا
چون جعفر بن الحسین قبل از علی اصغر بدنیا آمده بود و در آن زمان حضرت علی اصغر هنوز متولد نشده بود شاید در آن زمان لقب “علی اصغر” برای ایشان بود
چون امام حسین فرزندانش را با نام علی خطاب می کرد
علی اکبر
علی اوسط
علی اصغر
بعد از بدنیا آمدن عبدالله چون ایشان کوچکترین فرزند امام بود لقب علی اصغر گرفت

نا آشنا نوشته:

آقا جلال
دلم میخواست منبع اطلاعات شما را بدانم
ولی همین مقدار را که شما در اختیارم گزاردید با منابع خودم تطبیق خواهم داد و آنچه صحیح بود را قبول میکنم
البته نه اینکه عقاید شما را انکار کنم بلکه میخواهم حقانیت منابع را باهم مقایسه کنم
باآحترام
ناآشنا

میترا نوشته:

بی نهایت زیباست این غزل که به ما می گوید در آتش هم بنیشین و ابراهیم وار توکل کن و بسوز و به تهدید نفس و ذهن ات لا بگو و از عینک دوییت و احولیت یا همان شر و خیر کردن که به آن شرطی شده ایم آزاد شو و از ظن و گمان و مجادلات و نظریه پردازی ها که درمحدوده ذهن و حواس مادی ما را محصور می کند رها شو و از حرص که خلق گرسنه را دچار سیری ناپذیری مال و احترام و گدای حمایت و تایید و توجه و … کرده آزاد باش و به رنج و اندوه که قطعا ۹۰ درصد آن اندوه دنیا و متاع دنیوی و جب شهوات و طلا و شهرت و … است بخند و خون جگرشدن هایت را به هیچ بگیر و بدان که دنیا ارزش رنج خوردن ندارد و این خون جگر و غم وابتلا در زندگی تو رحمت خداست تا تو را از وابستگی و چسبیدن به دنیا و لذات و رنج های بیمارگونه اش که خیلی آن ها را جدی می گیریم و می خواهیم دیگران هم ان را جدی بگیرند - آزاد کند

شهلا نوشته:

درود میترا خانم عزیز

محمد لباف نوشته:

با سلام و احترام
بنده زیاد مولانا را نمی شناسم. اما با جستجو این شعر را پیدا کردم.
در مورد نظرات باید بگم که بنده با بی سوادی خودم شعر را چند بار خوندم. اینکه از نوبهار می گه. اینکه از بر خندیدن تاکید داره. اینکه میگه تو سمن و کم سن هستی و مانند درخت بزرگ می مانی. اینکه تازه اومدی. اینکه از کلمات همچون قمر و نافه ی اهو قید شده. همه و همه اشاره به یک بچه و قربانی شدن با افتخار و خوشحالی داره از دنیا میرود. اشاره داره. بعید نیست مرتبط با طفل اشاره شده در واقعه کربلا باشه.
در مورد نظر دوستان هم که بحث کردند مربوط یه شعر نیست و بحث تاریخی و مذهبی هست. سایت های هست با منبع مفصل جواب داده اند

کانال رسمی گنجور در تلگرام