گنجور

غزل شمارهٔ ۱۵۱۹

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

بیا کامروز بیرون از جهانم

بیا کامروز من از خود نهانم

گرفتم دشنه‌ای وز خود بریدم

نه آن خود نه آن دیگرانم

غلط کردم نبریدم من از خود

که این تدبیر بی‌من کرد جانم

ندانم کآتش دل بر چه سان است

که دیگر شکل می سوزد زبانم

به صد صورت بدیدم خویشتن را

به هر صورت همی‌گفتم من آنم

همی‌گفتم مرا صد صورت آمد

و یا صورت نیم من بی‌نشانم

که صورت‌های دل چون میهمانند

که می آیند و من چون خانه بانم

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

امین کیخا نوشته:

دشنه را برخی معتفد هستند که از دش به معنای بد و نیز نه از نهادن است .پس دشنه یعنی چیزی که بد جا نهاده میشود .

ناشناس نوشته:

ممکن است بفرمایید آن برخی که می‌گوید که دشنه از ترکیب دش + نه به وجود آمده… کیست؟
به علاوه چه ربطی به این بیت و این غزل دارد؟
اگر آن معنی را در این بیت و در این غزل به کار ببندیم چه حاصلی به دست می‌آید؟
لطفا بررسی بفرماییید و بقیه خوانندگان را در جریان بگذارید.

امین کیخا نوشته:

درود به خرده گیر بزرگوار .ممنونم که با ننوشتن نام می شد از این بدتر نوشت ولی بهر حال شما محترمانه در خواست ارزیابی بیشتر کرده اید . بهر حال سپاس .
اما دشنه در بیت دوم آمده است و بنا بر عادت همیشه بیشتر من لغت ها را ترجمه میکنم تا تفسیر بنویسم . آن یک نفر هم یک استاد ادبیات ریشه شناسی می باشد که با او رودر رو صحبت کرده ام .اما ربط آن به این متن همین است که در بیت دوم آمده است . شما هم می توانید مانند من کاملا نپذیرید ولی تا پذیرفتن یک تفسیر ریشه شناسیک بیشتر همین را در ذهن داشته باشید . اما اینکه نقدا چه سودی دارد معنی یک کلمه در متن را بدانیم خوب هیچ سودی ندارد برای بیشتر مردم .یعنی از یک متن عارفانه بیشتر مردم عرفان و راز می خواهند و بقیه هم آهنگ و وزن و ترانه کسانی دیگر هستند که چیزهای دیگر می خواهند و ما نمی دانیم . بهر حال ممنون از اینکه پرسش محترمانه مطرح شده است .

حسن خرده‌گیر نوشته:

با سپاس از پاسخ شما، من نوشتهٔ نخست شما را که در بالای همین حاشیه هست، بازبینی کردم که نوشته بودید : دشنه را برخی معتفد هستند…
یعنی جمله را به شکل جمع به کار برده بودید. در بررسی مجدد شما معلوم شد که شما فقط با یک نفر رو در رو صحبت کرده‌اید که این چنین کشفی را ارایه داده است (‌کسی که هنوز برای کسی جز شما شناخته شده نیست). آن (برخی … هستند) به یک نفر مجهول الهویه کاهش یافت. شاید شما از روی احترام جمله را به شکل جمع ادا کرده‌ بوده‌اید (‌احترام به کی؟ نمی‌دانم )، ولی در گفتگوی تحقیقی نباید واژه‌ها را رها کرد که مفهوم نادرست و غیر دقیقی را القاء کنند.
شما خود گفتهٔ او را کاملاً نپذیرفته‌اید ولی آن را به یادگار در جایی نوشته‌اید که اگر آن را به متن اعمال کنید تبدیل به هذیان می‌گردد.
از قدیم گفته‌اند که هر سخن جایی دارد. سخن درست هم در جای نادرست نتیجهٔ غلط می‌دهد چه رسد به سخن شبهه ناک بی سند از یک دانشمند مجهول الهویه. می‌توان این‌گونه واژه‌ها را یادداشت کرد و روی آن تحقیق کرد و هنگامی که پخته شد و مستند شد در جای مناسب ارایه کرد. ور نه باعث آشوب ذهن دیگران می‌گردد، می‌شود بنجل نویسی و بنجل خوانی و بنحل اندیشی در بنجلستان.
متن گنجور گوشهٔ کوچکی از نوشته‌های گذشتگان ماست. حاشیهٔ گنحور هم نمونه‌ای از نوشته‌های ماست. چی بودند و چی شدیم!

امین کیخا نوشته:

درست می فرمایید .باید با دقت نوشت .شاید ابراز نظر استاد زبان شناسی دانشگاه تهران هنگامیکه هنوز خودم را قانع نکرده است را نمی بایست بنویسم . من البته کمی هم متنش را کوتاه کرده بودم حسن جان . ایشان می فرمودند که بسیاری از کارواژه ها ( افعال ) که با ن شروع می شوند یک حس انجام گرفتن رو به پایین دارند مثلا نوشتن یعنی پایین نوشتن و نگاردن و نیز نهادن یعنی چیزی را پایین گذاشتن .ایشان معتقد بودند که دشنه هتا یک حس فرو کوفته شدن از بالا به پایین را هم دارد چون نهادن دارد . خوب من البته کمی با تفسیرشان دشواری دارم ولی بهر حال من استاد که نبودم که نپذیرم .همینکه دوستان و همراهانی که استاد هستند چیزی می گویند من که خاک راهی هستم چه باید بکنم جز اینکه تا دیدن تفسیری نکوتر از نکوهششان خود را بدارم . درود به شما حسن جان اگر تفسیری بهتر دیدید من را هم بیاگاهانید .

باران نوشته:

آقای امین کیخا ، درود بر شما ، پاینده باشید

کانال رسمی گنجور در تلگرام