گنجور

غزل شمارهٔ ۱۳۷۷

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

ای با من و پنهان چو دل از دل سلامت می کنم

تو کعبه‌ای هر جا روم قصد مقامت می کنم

هر جا که هستی حاضری از دور در ما ناظری

شب خانه روشن می شود چون یاد نامت می کنم

گه همچو باز آشنا بر دست تو پر می زنم

گه چون کبوتر پرزنان آهنگ بامت می کنم

گر غایبی هر دم چرا آسیب بر دل می زنم

ور حاضری پس من چرا در سینه دامت می کنم

دوری به تن لیک از دلم اندر دل تو روزنیست

زان روزن دزدیده من چون مه پیامت می کنم

ای آفتاب از دور تو بر ما فرستی نور تو

ای جان هر مهجور تو جان را غلامت می کنم

من آینه دل را ز تو این جا صقالی می دهم

من گوش خود را دفتر لطف کلامت می کنم

در گوش تو در هوش تو و اندر دل پرجوش تو

این‌ها چه باشد تو منی وین وصف عامت می کنم

ای دل نه اندر ماجرا می گفت آن دلبر تو را

هر چند از تو کم شود از خود تمامت می کنم

ای چاره در من چاره گر حیران شو و نظاره گر

بنگر کز این جمله صور این دم کدامت می کنم

گه راست مانند الف گه کژ چو حرف مختلف

یک لحظه پخته می شوی یک لحظه خامت می کنم

گر سال‌ها ره می روی چون مهره‌ای در دست من

چیزی که رامش می کنی زان چیز رامت می کنم

ای شه حسام الدین حسن می گوی با جانان که من

جان را غلاف معرفت بهر حسامت می کنم

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

همایون شجریان » ناشکیبا » تصنیف "پنهان چو دل"

حمیدرضا نوربخش » پنهان چو دل » پنهان چو دل

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

Fariba نوشته:

I am not able to type in Farsi, but I wanted to say that on Bayet 7th, first Mesrah the 9th word, should be Sofali. it is typed as Soghali. I do not even think Soghali has any meaning. thanks.fariba

پاسخ: صِقال به معنای صیقل زدن و در مصرع یاد شده صحیح است.

صفا از مولانا صفا نوشته:

[قلب][گل][بوسه]

درود به همه ی دوستان فرهیخته و مولانا دوستان گرامی

این غزل شگفت مولانا را با این ویژگی ها بشنوید :

خواننده : همایون شجریان

اجرا : گروه شمس

غزل شمارهٔ ۱۳۷۷

مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات

ای با من و پنهان چو دل از دل سلامت می کنم

تو کعبه‌ای هر جا روم قصد مقامت می کنم

هر جا که هستی حاضری از دور در ما ناظری

شب خانه روشن می شود چون یاد نامت می کنم

گه همچو باز آشنا بر دست تو پر می زنم

گه چون کبوتر پرزنان آهنگ بامت می کنم

گر غایبی هر دم چرا آسیب بر دل می زنم

ور حاضری پس من چرا در سینه دامت می کنم

دوری به تن لیک از دلم اندر دل تو روزنیست

زان روزن دزدیده من چون مه پیامت می کنم

ای چاره در من چاره گر حیران شو و نظاره گر

بنگر کز این جمله صور این دم کدامت می کنم

مولانا ( خداوندگار عشق و عرفان )

شاد زی و شادی گستر باش
شاد زی ، مهر ورز ، فراجهانی باش
گر خدا خواهد تا درودی دیگر بدرود.

[قلب][گل][بوسه]

سپهر نوشته:

دوست گرامی با پوزش فراوان ولی شما اشتباه کردید اجرای این آهنگ از گروه شمس با خوانندگی حمیدرضا نوربخش است

مهدی نوشته:

دوست عزیزم سپهر؛ من از اجرای آقای نوربخش اطلاعی ندارم ولی این شعر رو با اجرای همایون شجریان بیش از صدبار شنیدم.

محب نوشته:

با سلام خدمت دوستان. این شعر توسط خوانندگان مختلفی اجرا شده است. در اثری به نام “پنهان چو دل” توسط حمیدرضا نوربخش اجرا شده است.
همایون شجریان در اثری که با همکاری کامکارها اجرا کرده است نیز شعر را خوانده است. همچنین حمیدرضا نوربخش در کنسرتی به نام ققنوس (آخرین کنسرت مرحوم مشکاتیان) به اجرای این شعر زیبا پرداخته است. متاسفانه این اثر نشر نشده است. این شعر اجراهای دیگری هم داشته است.

مریم نوشته:

سلام دوستان گنجوری
با عرض خسته نباشید

ببخشید من ادعایی در فهم شعر ندارم ولی حدس میزنم بیت چهارم ، مصرع اول به این صورت است:
گر غایبی هر دم چرا آسیب بر دل میزنی

هم از نظر معنا درست میشود و هم با مصرع بعدی تطبیق پیدا میکند

پوزش

اذرمیدخت نوشته:

دوست عزیز اقای سپهر اجرای حمید نوربخش فوق العاده است مرسی

امین کیخا نوشته:

فریبا جان با درود به شما البته انگلیسی ناکاستومندی نوشته اید ولی به گمانم بیشترمان اینجا به فارسی نوشتن بنازیم و ببرازیم . صقال معنای صیقلی می دهد و همان صقال گویا درست است .

امیرحسین نوشته:

با سلام
فکر نمی کنم کسی بتونه به قشنگی همایون پسر خسرو آوتز ایران این تصنیف رو اجرا کنه…

مصطفی نوشته:

با صدای استاد همایون شجریان که دیگه معرکه شده خدایش…

سارا نوشته:

دوستان معنای بیت ۹ رو به زبان ساده کسی میتونه بیا ن کنه لطفا؟

امین افشار نوشته:

درود

پاسخ سارا: به گمان من تا بیت نهم که می گویید شاعر وصف و مدح معشوق می گوید و از این پس در پی پرسشی از دل، سخنان معشوق (که البته سرایش دل عاشق است) را یادآوری و گوشزد می کند که از مصرع دوم بیت نهم تا آخر غزل (غیر از بیت آخر) ادامه دارد. پس بیت نهم را باید این گونه خواند:

ای دل! نه اندر ماجرا می گفت آن دلبر تو را؟:
[که] هر چند از تو کم شود، از خود تمامت می کنم

با این معنای لفظی: ای دل من! مگر نه این است که در ماجرای عاشقی مان آن دلبر به تو گفت: هر چقدر بدهی و کم شوی در این عشق، من جایش را می گیرم و از خود پر می کنم. اشاره است به اینکه عاشق باید دل از سایر تعلقات برگیرد تا معشوق خانه کند.

عمر شیردل نوشته:

به جواب فریبا : همان کلمهٔ “صقالی” درست است . به معنی صیقل دادن .

امید نوشته:

ضمن عرض ادب در پاسخ به سرکار خانم فریبای عزیز . دلم نمیخواد از این حقیر رنجیده خاطر شوید اما احساس میکنم در فضایی که در مورد ادبیات خصوصاً شعر فارسی قرار است نظر دهیم فکرمیکنم اگر این کار به همین زبان نوشته شود پسندیده تر باشد . البته فکر میکنم اینجور بهتر باشه . با تقدیم احترام . امید

بی نوشته:

رامش هم قسمتهایی از این شعر رو خوانده در یک آلبوم که اشعار کلاسیک رو با موسیقی جدید ترکیب کرده بودند و داریوش و فرامرز اصلانی هم اگر اشتباه نکنم خواننده های دیگر آلبوم بودند .

میثم نوشته:

با سلام و احترام. ببخشید معنی این مصرع ” زان روزن دزدیده من چون مه پیامت میکنم” چیست؟

م ، س نوشته:

میثم خان
خیلی ساده
دوری به تن لیک از دلم اندر دل تو روزنیست
زان روزن دزدیده من چون مه پیامت می کنم
می گوید : از تو دورم ولی ، دل من به دل تو راه دارد و از این راه پنهان به تو پیام می فرستم . مثل نور ماه که از روزنی بتابد .
مانا باشید

میثم نوشته:

م.س عزیز، از پاسخ شما ممنونم. اما باز هم مفهوم این مصرع را متوجه نمیشوم. یعنی شاعر خود را به ماه تشبیه کرده؟ چه لزومی دارد که خود را یا پیام فرستادن خود را به تابیدن نور ماه از روزنی تشبیه کند؟ در مصرع قبل می گوید که از دل من به دل تو روزنی است. اگر نوری قرار باشد بتابد از جانب آن معشوق باید بر دل عاشق بتابد،نه برعکس! اینطور نیست؟ به نظر بنده در این مصرع میگوید از این روزن به تویی که چون ماه هستی و نورت از این روزن به من میرسد سخن میگویم. یعنی معشوق به ماه تشبیه شده است.( سخن گفتن با ماه هم که در ادبیات از کارهای عاشقان است.)

مهناز ، س نوشته:

درست می گویید میثم خان
در ادبیات ” پیام دادن و پیام گرفتن “ دیده ام ولی ”پیام کردن “ نشنیده بودم
اگر ”پیامت می کنم “را به مانای رسیدن پیام بگیریم حق با شماست ، ولی اگر پیام فرستادن بگیریم به گونه ای دیگر است .
مختارید
اگر من اشتباه می کنم ببخشایید
مانا باشید

کانال رسمی گنجور در تلگرام