گنجور

بخش ۸۲ - علامت عاقل تمام و نیم‌عاقل و مرد تمام و نیم‌مرد و علامت شقی مغرور لاشی

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر چهارم
 

عاقل آن باشد که او با مشعله‌ست

او دلیل و پیشوای قافله‌ست

پیرو نور خودست آن پیش‌رو

تابع خویشست آن بی‌خویش‌رو

مؤمن خویشست و ایمان آورید

هم بدان نوری که جانش زو چرید

دیگری که نیم‌عاقل آمد او

عاقلی را دیدهٔ خود داند او

دست در وی زد چو کور اندر دلیل

تا بدو بینا شد و چست و جلیل

وآن خری کز عقل جوسنگی نداشت

خود نبودش عقل و عاقل را گذاشت

ره نداند نه کثیر و نه قلیل

ننگش آید آمدن خلف دلیل

می‌رود اندر بیابان دراز

گاه لنگان آیس و گاهی بتاز

شمع نه تا پیشوای خود کند

نیم شمعی نه که نوری کد کند

نیست عقلش تا دم زنده زند

نیم‌عقلی نه که خود مرده کند

مردهٔ آن عاقل آید او تمام

تا برآید از نشیب خود به بام

عقل کامل نیست خود را مرده کن

در پناه عاقلی زنده‌سخن

زنده نی تا همدم عیسی بود

مرده نی تا دمگه عیسی شود

جان کورش گام هر سو می‌نهد

عاقبت نجهد ولی بر می‌جهد

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

تاوتک نوشته:

چرا مشورت بازن پای را لنگ میکند?استاد شمس الحق این را کجای دلمان جای دهیم?!چرا مولانا زن را لایق مشورت نمیداند .استاد لطفا نفرمایید که منظورش زن نبوده است که کار خراب تر میشود!!!

تاوتک نوشته:

با پوزش استاد این حاشیه برای بخش ۸۳ نوشته شده است

شمس الحق نوشته:

تاوتک جان !
این فرمایش رسول الله است . او از خودش نمی گوید .

ناشناس نوشته:

محمدصالح بن محمدباقر قزوینی در کنوزالعرفان و رموزالایقان در تفسیر این شعر گوید:
الحق او (عاقل) چون دلیل راه است و مشعل با اوست، پس او نور خود را پیرو و تابع است. چون او در ایمان بر بصیرت صحیح است و نور با اوست، او را مؤمن خویش گفت.
در باره نیم عاقل نیز گوید او کسی است که عاقل را به جای چشم خود سازد و در دنبال او رود، بی‌خطر و ضرر.
اما امان از غافل! که عاقل است و نه تابع عاقل؛ در کمال ضلالت و خودسری و خودبینی است و گاه باشد که در عِداد ارباب علم و فضل باشند…

ناشناس نوشته:

خطایی رخ داد که در این یادداشت صلاح یافت.
اما امان از غافل! که نه عاقل است و نه تابع عاقل؛ در کمال ضلالت و خودسری و خودبینی است و گاه باشد که در عِداد ارباب علم و فضل باشند…

کانال رسمی گنجور در تلگرام